भांगरभूंय | प्रतिनिधी
झाडां कितलीं म्हत्वाचीं हें कोणें सांगपाची गरज ना. शाळेंत शिकताले, तेन्नाच्यान सगल्यांकूच तें खबर आसा. झाडाचीं मुळां माती, जमीन घट्ट धरून दवरतात, ताका लागून पालसणां कोसळनात, झाडां जमनीपोंदां उदक सांठयतात, जमनीचो दर्जो वाडयतात, फळां, सांवळीं दितात, सुकण्यांक, माकडांक आलाशिरो दितात, मोनजातीक जगयतात….. झाड कितलें म्हत्वाचें तें मे म्हयन्यांत झाड नाशिल्ल्या सड्यार, रेंवटांत गेल्यार कळटलें. ह्या झाडांची जतनाय आमी चुकनासतना घेवपाक जाय. आतां हळडीकुकूम सुरू जाल्यात. त्या वेळार हेर वायनां दितना, शक्य आसा तांणी झाडांचीं रोपां वायण म्हूण दिवचीं, असो उलो गंवडाळेचे (पोरणें गोंय) शेतकार लिमो जांबावलेकार हांणी मारला. खूब वर्सां सावन जायते सैममोगी, संस्था रोंपे (पुस्तकांय) वांटात म्हणटात. कांय जाणांनी ही संकल्पना चालीकूय लायल्या. पूण, सगल्यां परस हो हळडीकुकमाचो रिवाज झाडांच्या प्रसारा खातीर बरो. रामबाण म्हणटात, तसो. रथसप्तमी (28 जानेवारी) जाय मेरेन हळडीकुकम चलतले. तेन्ना गोंयकार कुटुंबांनी वायण म्हूण रोंप्यांचो विचार करचो. आमच्या राज्या खातीरूय तें बऱ्याक पडटलें. कारण गोंयचो सैम आतां बावत आयला. दोंगर बोडके जाल्यात, आतां विकून उरल्या त्या जमनींनी झाडां लावन गोंयकारांनी नंदनवन फुलोवप, ही काळाची गरज.
हळडीकुकमाक तांक आशिल्लीं कुटुंबां म्हारगें वायण दितात. थोडीं सोयऱ्यांक वेगळें, हेरांक वेगळें वायण दितात. दरेकल्याची मानसिकताय, सभाव. तो बदलप कठीण. चडशीं वायणां हीं अल्पजिवीं आसतात. वापरलीं कांय सोंपलीं. देखीक पावडर, साकर, च्या पावडर, शाबू, शेंवयो, तेल, तूप. कांय वायनां तिगतात. देखीक आयदन, वाटी, कुल्येर, बशी, हँगर… पूण झाडांचें वा पुस्तकाचें वायण हें वाडपी. पुस्तक गिन्यान दिता, व्यक्तीमत्व सुदारपाक मजत करता, तर झाड…..! ताचे फायदे सुरवेक सांगल्यातूच. रोंपां कसलीं दिवचीं हो प्रस्न आसाच. अर्थांत घरांत आयिल्ले बायलेक सोंपेपणी व्हरपाक मेळटलो असो रोंपो दिवचो. गंजन, किरायतें, आंवाळो… अशे वखदीं झाडांचे, फळां, फुलांचे रोंपे दिवं येतात. गोंयांत दरेका गांवांत नर्सरी आसात. खरें म्हणल्यार तांणी आपापल्या गांवांत ह्या कामां खातीर फुडाकार घेवपाक जाय. गोंयच्या वातावरणांत रोखडींच वाडटलीं, अश्या झाडांचीं रोपां तांचे कडेन आसतात. रोंपां दिवप शक्य ना, तांकां भाजयांच्या बियांचीं पाकिटां दिवं येतात. तीं आॅनलायनूय मेळटात.
वायणाचीं झाडां संबंदीतांचीं पोरसां, भाटां सोबयतलीं. मात, हेर कडेन झाडां लायतनाय सरकारी यंत्रणांनी सर्वसामान्य भौसाक उपेगी पडटलीं, असलींच झाडां लावपाक जाय. एका काळार मेळटा थंय सैमाक फोंडांत घालपी अकेशिया सारकीं झाडां लायिल्लीं. हाचे मुखार रानां खात्यान, शाळांनी, देवस्थान समिती, बांदकाम खात्यान समाजाक फायदेशीर थारतलीं असलींच, झाडां लावचीं. सांवळी, फळां दिवपी, उदकाचो सांठो करपीं, वातावरण शीतळ दवरपी, कार्बन डायोक्सायड शोशून झाडां आसात. तीं मेळटा थंय फुलचीं, फळचीं.
वायणाक रोंपां वांटपाचें आवाहन करपी शेतकार जांबावलीकार हांणी स्वता सात हजार रोंपांची लागवड केल्या. तीं कशीं लावचीं, वाडोवचीं, तांची जतनाय कशी घेवची हे विशींची म्हायतीय ते दितात. झाडां लावपा इतलेंच हेंय म्हत्वाचें. शाळांनी एनएसएस, स्कावट- गायडाचीं भुरगीं झाडां लायतात, मात उपरांत तांची कुयदाद घेवप जायना. जुलयांत वनमहोत्सव जातात, त्या रोंपांचीय हीच गत. पावस सोंपलो काय तीं झाडां बावतात आनी सुकून मान उडयतात. शाळांतलीं भुरगीं जंय झाडांचीं रोंपां लायतात, थंयच्या लोकांनी तीं वाडोवपाक नाका?? रोंपां लायतना ताचीं मालकी 3- 3 भुरग्यांक दिवपाक जाय. म्हणटकच आपल्या रोंपाची काळजी तीं आवडीन घेतात.
झाडां हीं आमचीं सोयरीं, अशें संत तुकारामबुवान म्हणलां. खरें तें. सोयरींच न्हय, तर आमच्या कुटुंबाचे तीं घटक. कांय झाडां तर आमकां, आमच्या कुटुंबाक पोसतात. तेन्ना आमी तांचे कडेन पडमूर जावंक फावना. हळडीकुकमाच्या वायणाक न्हय, तर शक्य आसा थंय- थंय रोंपां वांटूया, तीं वाडोवया, जगोवया.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
