रेवडी संस्कृताय

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

रेवडी संस्कृताय ह्या शब्दप्रयोगाचो पयलें फावट उच्चार केलो तो प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदीजी हांणी. तांणी सांगलें, रेवडी संस्कृताय
म्हळ्यार किसल्यो बी वस्तू वा सुविधा फुकट वाटपाची तरा. आनी ती एक वायट रीत. भ्रश्टाचाराची नीत, अशें तांणी म्हणलें. कांय फुडारी मतांक लागून कितें- कितें फुकट दिवपाची आस्वासनां मतदारांक दितात, देखून नागरिकांनी आनी खासा करुन तरणाट्यांनी सादूर रावन ह्या रेवड्यांक भुलचें न्हय, अशें आवाहनूय तांणी केले. मोदीजीचें हें वयलें उलोवप महळ्यार तांणी दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल हांकां मारलेलो थोमणो आसलो. मा. केजरीवालान हालींसराक दिल्लीकारांक जायत्यो गजाली फुकट दिवपाचे उपक्रम चालीक लायल्यात. पूण सत्तेर आसणाऱ्यांनी आपूण जनतेक कितेंय बी फुकट दितां, अशें म्हणप हेंच पयली चुकीचें. कारण राज्यकर्ते आपले पदरचें कांयच दिनात. ते जनतेचेच पयशे जनतेक वाट्टात. हाका फुकट दिता म्हणप हें सारकें जायना. तशें करप म्हणजे तें ‘गणपतीचीच माती काडून परतून गणपतीक लावप’ अशें जाता.
मा. मोदिजीन रेवड्यांची उपमा दिल्या, ती मात सारकी. कारण रेवडी हें एक सादें, गरीब खाण. गोडाची काकय आनी तीळ घालून केल्लो तो एक खावपाचो घट्ट पदार्थ. राजकारणी रेवड्योच कित्याक वाट्टात? हाका दोन कारणां आसुये. पयलें कारण त्यो सवाय. दुसरें, रेवडी रोखडीच खावन सोंपना. ती घट्ट आसता. खूब वेळ मेरेन तोंडान चगळीत रावची पडटा. खाणारो खावपांतूच गुल्ल उरता. आपणाक बाबा त्यो कित्याक दिल्यात, हें चिंतपाक ताका उसरपत मेळना. राजकारणी रेवड्यो दितात आनी लगड्यो व्हरतात. लगड्यो म्हळ्यार भांगराच्यो वा रुप्याच्यो विटो! ते चणें- भिकणां दितात आनी बदाम- बियो घेवन वतात. आमचे भाशेंतली एक ओपार ह्या असल्या करण्यांचो सारको अर्थ सांगता. ‘आंवळो दिवन कुंवाळो घेवप’!
रेवडे वयल्यान रबडीची याद येवप सहाजीक. कारण दोनूय खाणांचेच जिनस. रबडी म्हळ्यार आटयल्या दुदाचें गोडशें. उत्तर भारतांत फुलां आनी फळां वरीच खाणां वयल्यानूय मनशांक नांवा दवरपाची खंय चाल आसा. बिहाराचे आदले मुखेलमंत्री मा. लालुप्रसाद यादव हांचे घरकान्नीचें नांव रबडीदेवी. तिवूय खासा बिहार राज्याची मुख्यमंत्री आसली. आमच्या इन्स्पेक्टर चालू पांडेच्या धर्मपत्नीचेंचे नांव बासुंदी आसा. हेंवूय एका खाणाचेच नांव. बासुंदी म्हणल्यार दुदांत साकर, तेल, बियो, बदाम बी घालून खतखतावन आटोवन केल्लो पाक.
आमच्या गोंयांत चड करून खाणांच्या जिनसांची नावां मनशांक दवरपाची चाल ना. ना म्हणल्यार एका खाणाचें नांव दवरपाची परंपरा मात हांगा भोवच आदल्या काळा सावन आसा. तें नांव लाडू. म्हळ्यार गंवाच्या पिठाचो, रव्याचो, खाजीचो, बुंदींचो, तिळांचो, बेसनाचो बी, अश्या जिनसांचो वळिल्लो वाटकुंळो, गोडसो पदार्थ. ताचे प्रकार आनी आकार हजार. समेस्त खाणां भितर लाडवाक मानाची सुवात. फुलां भितर जशें साळीक आनी फळां भितर जसो दुदी तसो खाणा भितर लाडू.
देशांत लाडवाक सुगुरव्याचें प्रतीक मानतात. विंगड विंगड मंगलकार्यांनी लोकांक लाडू वांटपाची चाल आसा. आमी गोंयांत कोणायकूय ‘लग्न केन्ना जातलो रे?’ अशें विचारपा वाट्याचें, ‘आमकां लाडू केन्ना रे?’ अशें विचारप पसंद करतात. लाडू हें भोवच पुर्विल्ले खाण. श्रीगणेश आनी श्रीकृष्ण हे दोगूय भगवान लाडू रूचीनन खाताले, म्हणपाचो पुराणांत उल्लेख आसा. गणित शास्त्रांत जितलें शुन्याक म्हत्व तितलेंच खाणा भितर लाडवाक! हेरशींय म्हूण दोनायचे आगलोट एक सारकेच. ते म्हळ्यार वाटकुळे. तें आसूं. आमचो विशय लाडुय न्हय आनी शुन्यूय न्हय. आमचो विशय रेवडी.
राजकारणी रेवडयो वाट्टात आनी आमी त्यो घेतात. आमी घेतात म्हणून ते दितात न्हय? आमी रेवड्यो कित्याक म्हूण घेतात? कारण आमी भावार्थी. भावनाप्रधान आसात. कसल्याय बी हांयसाक आमी रोखडेच भुलतात, भकीक पडटात. एदी व्हडली देवी सीतामाई. पूण ती भांगराळे हरण पळोवन भुल्ली. मागीर मुखा वयलें कोडू रामायण घडलें. आदम आनी इव्ह हें पयलें जोडपें. तांणी देवान मनाय केल्लें फळ खालें आनी उपरांत तांका पानवळ भोगचे पडलें. जो मेरेन आमी रेवड्यो घेतले तो मेरेन ते रेवड्यो वाट्टले आनी लगडयो घेवन पळटले. हाचे मुखार आमी फुकट्यो रेवड्यो घेवया नाका. पातकाक धनीं जावया नाका. आमी मतदार. आमी विवेकबुद्धीक स्मरून योग्य मनशांक मत दिवया.

प्रदीप लवंदे
9923292022