रावांक जोडपी सांकव

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कुटुंबाचें दायज हें फकत नांवांचेर वा रक्ताच्या नात्यांचेर उबें आसना; केन्ना केन्ना तें अदृश्य शिमांचेरय आदारिल्लें आसता. जायतीं वर्सां आमचें कुटुंब म्हजे मामा, आनंद राव हांणी आंखिल्ले एके शिमे भितर बंदिस्त आशिल्लें. आपले भयणीन धर्माच्यो वण्टी हुंपून केल्लें लग्न ते स्वीकारूंक शकले नात.
​त्या दुराव्याक लागून आमची एक पुराय पिळगी ‘कितें जातलें’ ह्या सावटा सकयल व्हड जाली. रक्ताचें नातें आसूनय हांव म्हज्याच भाच्यांक आनी पुतण्यांक पयस सावन वाडतना पळयतालों. म्हजो कसलोच दोश नासताना, फकत आदल्यांचे विचारसरणीक लागून म्हाका म्हज्याच मनशां पासून पयस रावचें पडलें.
​बर्फ वितळूंक लागलो
​काळाच्या ओघांत त्यो घट वण्टी एक-एक फातोर निखळून कोसळूंक लागल्यो. म्हजो मामेभाव विनय हाणें पयलीं इश्टागतीचो हात फुडें केलो आनी सिद्ध केलें की, संस्कार कसलेय आसले तरी काळजाक आपलो मार्ग स्वता वेंचून काडपाक येता. पूण गोपाळ राव वालावलीकार (बाबा) उर्फ प्रकाश हांच्या वांगडाचो हो प्रवास थोडो वेगळो आशिल्लो. हो बदल ल्हव, पूण खोल आशिल्लो.
​एक काळ असो आशिल्लो जेन्ना ते थोडे दुबावी आशिल्ले; घडये पोरण्या परंपरांचो अहंकार वा बापायच्या अपेक्षेचें वजें तांच्या मनाचेर आसतलें. पूण निमणे कडेन तो मनीस ह्या सगळ्या पूर्वग्रहांच्या पलतडीं गेलो. तांणी आपलें मौन सोडलें, कितल्याशाच वर्सांचो अहंकार कुयडेक सारलो आनी कुटुंबाचीं दारां उक्तीं केलीं.
​आधाराची साथ
​ह्या बदलाचो सगळ्यांत व्हड पुरावो फकत उतरांनी नासून, तांचे उपस्थितींत आशिल्लो. कवळेंच्या देवळांत जेन्ना शांतादुर्गाचेर बरयिल्ल्या म्हज्या गितांचो उजवाडावणी सुवाळो जालो, तेन्नाची याद म्हाका आजूनय ताजी आसा. प्रकाशबाबान फकत शुभेच्छा धाडल्यो नात, तर ते स्वता कार्यावळीक हाजिर रावले. तांकां थंय पळोवन आनी म्हज्या कामा विशींचो तांचो अभिमान पळोवन म्हाका एक वेगळेंच समाधान मेळ्ळें. तो सुवाळो आतां ‘दुराव्या’चो उरलो नासून, ‘कुटुंबाच्या एकवटाचो’ सुवाळो जाल्लो.
​दीवच्यो यादी आनी ती ‘बुलेट’
​गेल्या कांय वर्सांत आमच्यांतलो संवाद हो दशकांच्या अंतराचेर बांदिल्लो एक सोबीत सांकव जाल्लो. तांच्या घरा वचून तांकां मेळप, तांच्या अबकारी (Excise) विभागांतल्या नोकरेचे आनी दीवच्या दिसांचे किस्से आयकुप म्हाका खूब आवडटालें. त्यो गजाली सांगतना ते फकत ‘आनंद रावाचो चलो’ उरले नात, तर स्वताचे विचार आनी स्वताचें आयुष्य आशिल्लो एक स्वतंत्र मनीस म्हणून मुखार येताले.
आपल्या उमेदीच्या काळांतल्यो गजाली सांगतना तांचे डोळे चकचकताले. तांकां तांची ‘बुलेट’ मोटरसायकल चलोवपाक खूब आवडटालें. तांच्या उलोवण्यांतल्यान त्या बुलेटाचो आवाज जणूं आजूनय कानांत गाजता.
​एकदां तांणी वण्टी वयल्या एका फोटो कडेन बोट दाखोवन म्हाका विचारलें, ‘हो कोण तें तूं वळखता?’ जेन्ना हांव ‘ना’ म्हणालो, तेन्ना तांणी अतिशय शांतपणान सांगलें, ‘हो तुजो मामा.’ त्या एका वाक्यांतल्यान तांणी म्हाका फकत फोटो दाखयलो ना, तर वर्सांनुवर्सां म्हज्या पासून पयस उरिल्ल्या म्हज्याच नात्याची परतून वळख करून दिली.
​भरून आयिल्ली काळजी
​प्रकाशबाबाच्या वचण्यान फकत एक मनीस गेलो ना, तर तो ‘दुराव्याक जोडपी सांकव’ आतां सदां खातीर यादींचे देगेर विसावला. आज निमण्या संस्कारां वेल्यान परततना भरून आयिल्लो गळो आनी जड जाल्लें काळीज हेंच सांगता की, तांणी निर्माण केल्ली सुवात कितली व्हड आशिल्ली.
​तांच्या मरणाचेर विचार करतना मन भरून येता. तांकां वगडावपाचें दुख्ख तर आसाच, पूण मनांत एक खंतय आसा: हालींच्या काळांत हांव तांची भेट घेवंक शकलों ना. दिसता की, तांच्या वांगडा आनीक थोडो वेळ घालोवपाक मेळिल्लो जाल्यार, तांच्या आवाजांतलो तो गोडवा परतून एकदां आयकुपाक मेळिल्लो जाल्यार…
​तरी पूण, एक समाधान आसा की आमची ही काणी वायटसाणीन सोंपली ना. प्रकाशबाबान स्वता फुडाकार घेवन म्हाका आपलो भाव मानलो. ते उलयले, तांणी आपले विचार मांडले आनी ते म्हज्या संतोसांत वांटेकार जाले. तांच्यो भेटी आनी तांच्या गजालींची म्हाका सदांच याद येतली. पूण एक शाश्वत शांतताय हातूंत आसा की, हें जग सोडतना आमच्यांतल्या नात्याचो तो सांकव पुरायपणान सांधिल्लो.

जॉन आगियार
9822159705