युगपुरुस शणै गोंयबाब !

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

तांणी स्वताचेर प्रेम करूंक ना. फक्त कोंकणीचेर केलें. पुरस्कारांचेर केलेंना. कोंकणीचो पुरस्कार केलो. हाचेर इल्लें अंतर्मुख जावन मंथन, चिंतन, मनन जाल्यार बरें. आपल्या आनी समाज हिताच्या नदरेन.

कोंकणीचे युगपुरुस वामन रघुनाथ वर्दे वालावलीकार हांची आयज जयंती. आयज तांकां आमी आर्गां ओंपुया. गोंयबाबांनी त्या काळांत जें साहित्य रचलें तें वाचून आमचो कोंकणीवेलो मोग घट्ट जालो. भगवदगीतेचो तांणी जो अणकार केला तो वाचून आमी अणकाराचें मर्म शिकले. ‘योगाभ्यास’ ह्या उतराक तांणी मुदयेर थीक कशें ‘योगाची येसाय’ अशें उतर आपल्या ‘भगवंताचें गीत’ ह्या गीतेच्या अणकारांत वापरलां. तशें पळयल्यार गीतेचे कोंकणींत डझनभर अणकार आसात. पूण शणै गोंयबाबांचो गीतेचो अणकार उत्कृश्ट. कोणें वाचूना जाल्यार तो मुजरत वाचचो. अनुवादकांनी तर वाचचोच.
गोंयबाबाक साबार भासो कळटाल्यो. साबार विदेशी नाटकां तांणी कोंकणींत हाडलीं. तांचेर कोंकणीचो अस्सल साज चडयलो. इतलो की तीं मुळचीं विदेशी नाटकां हें सांगल्या बगर कळचें ना. मोलियेरचीं नाटकां हाची एक उत्कृश्ट देख. ह्या नाटकांतल्या संवादांचो अभ्यास तरणाट्या अणकार करप्यांनी जेरुल करचो. तांकां कोंकणी भाशेची गोडसाण कळटली. गोंयबाबांचें पुराय साहित्य चार खंडांत गोवा कोंकणी अकादेमीन छापलां. तें तरणाट्यांनी वाचचें. गोंयबाब हो खूब व्हड स्कॉलर आनी म्हान मनीस आशिल्लो. तांणी स्वताचेर प्रेम करूंक ना. फक्त कोंकणीचेर केलें. पुरस्कारांचेर केलेंना. कोंकणीचो पुरस्कार केलो. हाचेर इल्लें अंतर्मुख जावन मंथन, चिंतन, मनन जाल्यार बरें. आपल्या आनी समाज हिताच्या नदरेन. सत्कारांच्यो ज्यो माळो सुरू आसात ताचे वयल्यान कोंकणीचेर प्रेम काय स्वताचेर प्रेम तें कळटा. एके तरेची विकृती ती.
‘एकला चलो रे’, या तत्वान कोंकणीचो लढो ह्या द्रष्ट्या विद्वानान दिला. तांचेर फ़कत भाशणां दिवप, परिसंवाद आयोजीत करप, आर्गां दिवप अशें घडचें न्हय. कोंकणीची वेगान उदरगत जावपाक तांच्या विचारांचेर भासाभास जावप आनी तांची अंमलबजावणी करप हें खूब गरजेचें. तातूंत प्रामाणीकपणां, आपलेंपण आनी भाशेचो मोग आसचो. हें सगळें काम एकवटान जावंचें. कोंकणी होच एकमेव फ़ोकस आसचो.
शेक्सपियरांच्या नाटकांची माळ शणै गोंयबाबांनी अणकारीत केली. त्या अणकारीत नाटकांचो अभ्यास जावंक जाय. अणकार ही खूब फ़िशालकायेची कला. साहित्य अणकारीत करपी आनी चड करुन नाटकां अणकारीत करप्यांक प्रशिक्षण दिवप गरजेचें. आमचे कडेन अणभवी आनी साबार भाशांचेर प्रभुत्व आशिल्ले जाणकार आसात. तांचें मार्गदर्शन तरणाट्यांक लाबचें. शणै गोंयबाबांच्या अणकारांचें खाशेलेपण तेच बरे समजावन सांगपाक शकतले. गोंयबाब बहुभाशाकोविद आशिल्ले. देशी, विदेशी भासो तांच्या जिबेर घोळटाल्यो.
आयज गरज आसा ती कोंकणी नेमाळ्यांनी संशोधनात्मक साहित्य उजवाडाक येवपाची. जे तरेन शणै गोंयबाब आपल्या दरेक विधानाक बळगें दिवपाक टिपो, तळटिपो दिताले, संदर्भ दिताले तें पळयल्यार आमी अजापीत जातात. तांचो अभ्यास, गिन्यानाची खोलाय आनी स्पश्टता आमकां दिसून येता. अशे संदर्भ तांच्या संशोधनपर लेखांत आमकां पावला कणकणीं मेळटात. हालींच्या काळार एक सर्गेस्त माधवी सरदेसाय हांचे लेख सोडल्यार अशे संदर्भ, टिपो, तळटिपो दिल्ले लेख कोंकणींत वखदाक लेगीत वाचूंक मेळनात. गुगलावेल्यान म्हायती डावनलोड करून लेख बरोवप्यां कडल्यान आमी कितें अपेक्षा दवरुंक शकतात?
शणै गोंयबाबां कडल्यान स्फूर्त घेवची ती ह्या कारणा खातीर. तांच्या भूलविद्या विद्वान आबे फ़ारिय हांच्या पुस्तकाची पारयणां करचीं. पुण्यात्मो राम कामती हें पुस्तक परत परत वाचचें. खर्णवीर वाचचो. वाचप्यांची कोंकणी लखलखीत जातली, धश्टपुश्ट जातली. घांसून पुसून निवळ जातली. बेठोच कोंकणी, कोंकणी म्हजी मायभास म्हणत जप केलो म्हूण कांय साध्य जावचेंना. गोंयबाब वाचल्यार कोंकणी बरोवपाक एक आत्मविश्वास येतलो. बरी कोंकणी हालींसराक वाचूंक मेळना. जी बरयतात ती वाचीन दिसना. मोट्या प्रमाणांत उखलापेपण आनी सुमारपण दिसून येता. ताका सुवात आसूंक फावना. फेसबुकार इंग्लिशींत शब्दांचे बुडबुडे काडपाची गरज ना. कोंकणी मनशांनी थंय कोंकणी मनशांचेर कोंकणींत बरोवचें इतली तरी आस्त बाळगुची काय ना?
इंग्लिश बरी आसा जाल्यार अणकार करून ते इंडियन लिटरेचर ह्या साहित्य अकादेमीच्या नेमाळ्यांत धाडूं येता. पूण हेवूय यत्न थिटे पडल्यात. स्वयं-पूजन आनी स्वयं-प्रेम हाका लागून कोंकणीक मार बसता हें समजूंक जाय.
शणै गोंयबाबांच्या लिखाणांत एक परमळ आसा. आमचे भितर स्वाभिमान जागो करपी धग आसा. आमच्या अस्मितायेच्या गिरेस्त दायजाची आमकां वळख करुन दिवपाची भारी तांक तांच्या बरपांत आसा. वाचूंक जाय मात आं… सुक्यो फटासो उपेग ना,
23 जून 1877 वर्सा संवसारांत साबार लोक जल्माक आयले. गोंयकार जल्माक आयले. पूण एक शणै गोंयबाब सोडून कोणाची याद आमी काडटात? 147 वर्सा जालीं शणै गोंयबाब जल्माक येवन! पूण 23 जून आनी 9 एप्रिल ह्या दोन दिसा आमकां तांची चडूच याद येता. असो युगपुरुस शतमानांत एकटोच जल्मता म्हुणूनच ताका युगपुरुस म्हण्टात. जो मेरेन कोंकणी ह्या संवसारांत उरतली तो मेरेन शणै गोंयबाब हें नांव जण एकल्याच्या गोंयकाराच्या ओंठार घोळत उरतलें. उरूंक फाव.

सखाराम शेणवी बोरकार
9923306751