म्हादय प्रस्नाचो फुडार कितें ?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

म्हादय न्हंयेचें किजील गोंय आनी कर्नाटक राज्यां मदीं कोडसाण येवपाक कारण थारलां. खरें म्हळ्यार हें किजील सैम आनीक मनीस हांचे मदलें. ‘उदक’ ह्या मनशाल्या मुळाव्या गरजेच्या गजालीक लागून उपरासलां. तशें पळोवपाक गेल्यार उदकाक लागून उपराशिल्ली किजीलांची खरसाण हीं मनशाले कुडीचेर जावपी आनीक ना पेकपी चवना भशेन. अशा ह्या चवनाच्या दुखीन आमगेल्या भारत देशाची कुड सतरवितर केल्या. देशाचे एकवटाचे भलायकेचेर उदकाक लागून जाल्ल्या चवनांनी देशभावने परस दुस्मानपणान आमका पळोवपाक फोर्सार केलां.
‘म्हादय, लेखक कलावंताची भुमिका’ हो एक लेख फेब्रुवारीच्या ‘जाग’ अंकात प्रकाश वजरीकार हांणी बरयला. तांणी मारिल्लो उलो तशेंच लेखक- कलावंताक केल्ल्या आवाहना संबदान म्हजें तांचे सांगाता बरोच वगत उलोवप जालें. मुखेल म्हळ्यार आमी जे बरोवपी वा कलाकार आसात ते म्हादय प्रकरणा संबदान कितें करपाक शकतात, हो म्हज्या प्रस्नाचो रोख तांचे कडेन उलयतना आसलो. वर्तमानपत्रांनी आमी लेख बरोवन लोका मदीं जागृताय हाडपाक शकतात. तेच भशेन कलावंतय बी पथनाट्यां, नाटकुली रंगोवन भौसाक अदीक खुबळांवक शकतात. आयज म्हादय मुद्दो गोंयकारांचो जीण- मरणाचो प्रस्न जाला. एके भशेन सुरींग कसो तो गोंयच्या समाजा भितर फुटपाची वाट पळयता. फकत कोणे तरी ताची वात पेटोवपाची फुरसत? कसो आनी कितलो आवाज करीत तो पेट्टलो हाचो ह्या खिणाक अदमास येवचो ना. पूण मुखेल प्रस्न आसा कोण ह्या सुंरगाची वात पेटयतलो? गोंयभर फाफसल्ल्या म्हादय न्हंयेचे पासत जावपी जनआंदोलनाचें फुडारपण कोण करतलो? कशे पद्दतीन करतलो? खंय मेरेन तशेंच कितलो तेंप करतलो? अशें हे साबार प्रस्न वजरीकारबाबा कडेन उलयतना म्हजे मतींत उपराशिल्ले. हांवे तांचे कडेन ते उलोवनय दाखयले.
समजा, गोंयांत दर एका गांवा कणकणी हें आंदोलन मोट्या प्रमाणात सुरु जाले. समजा ताचो धग देशभर पावलो. पूण जे सुवातेवेल्यान म्हादयचें उदक कर्नाटक सरकारान आपले अर्दान घुंवडायला, त्या सुवातेर जर हो आंदोलन करपी भौस पावलो जाल्यारूच कितेंय जावपाचें. थंय जें हें बांदकाम केलां तें कायद्या भायर वचून फोर्सान मोडून घालपाची धमक दाखोवची पडटली. आसात अशें हें फुडारपण करून भौसाक वाट दाखोवपी फुडारी आमचे कडे? भौसाक ते सुवाते मेरेन आमडून व्हरपाच्या बळग्याचे फुडारी आसात गोंयात? राजकी, सामाजीक मळार वावुरपी सत्तरी धरुन गोंयभर पायलेक पंचवीस फुडारी आसात. पूण जण एकल्याक राजकी पक्षनिश्ठेन तशेंच लागणुकेन बांदून दवरल्यात. दरेका भोंवतणी तरातरांच्यो वंयों. मतींत आसूनय वरिश्ठां कडल्यान बडी पडत ह्या भंयाच्यो त्यो वंयो! तुवे जांव हांवे वा एकठांय जावन सांगातान जर फुडारपण केले जाल्यार? हो प्रस्न हांवे वजरीकारबाबाक केलो.
गोंयचे तशेंच गोंयच्या भौसाच्या फुडाराचो, फुडल्या पिळग्यांचो फकत हुस्कोच करून उपेग जावचो ना. आमचे पिळगे सयत, फुडाराच्या पिळग्यांचोय फुडार लासून उडोवपी कीट, जी गोंयचे शिमेर पेटल्या ती लोकआंदोलनाचे आदारानूच पालोवची पडटली. पूण कोणाक आसा तितलो वेळ! कोणा लागी आसा इतली शक्त आनी तांक म्हादयचे प्रस्नाचेर फुडारपण करून जनआंदोलन पेटोवन घालपाची? हें जर जायना जाल्यार फकत वाट आसा ती न्यायालय जो किते निर्णय दिता ते मेरेन वाट पळयत बसपाची. मुखेल म्हळ्यार कर्नाटकांत आतां म्हयनोभरांत विधानसभेची वेंचणूक आसा. ती जिखून, सत्तेर आशिल्लें सरकार परतून प्रस्थापीत करचेली लागणूक दिल्लीच्या सत्ताधारी भाजपाक आसा. तातूं भितर गोंयांतय त्याच पक्षाचे सरकार! शेवटाक मतांचो हिशेब मुखेल आसा. जन आंदोलन नाका. जंय उदक आडायला थंय वचून धडक मारून उदकाक गोंयचे वटेन वाट करून दिवचे परस आसा तीच परिस्थीती दवरप बरें! कोणाचें वाकडेंपण नाका. कोणा लागीं दुस्मानकाय नाका. त्या परस दोनूय राज्यांनी अदींमदीं वार्तालाप, घोशणाचो खेळ मांडीत रावप. तितले मेरेन 2024 ची लोकसभा वेंचणूक लागीं येतली. भितर जिखून हाडपाकूच जाय कर्नाटकांत 28 खासदार. तांचे मुखार गोंयचे फकत 2. देखून सद्याक तरी कर्नाटकाक झुकतें माप दिवनूच केन्द्र सरकार मुखावेले कार्यक्रम आखतलें, हातुंत मातुय दुबाव ना. लोकसभेच्यो वेंचणुको जावन बरे भशेन दिल्लीक भाजपा सरकार जाले उपरांत सगळे जागे जातले. उपरांत म्हादय प्रस्नाचेर चर्चा- वाटाघाटी जातल्यो. त्या आदी फकत ‘टायमपास’! फातोड्डेंचे आमदार विजय सरदेसाय हांणीय पत्रकारांल्या प्रस्नाक अशीच जाप दिल्ली. लोकसभा वेंचणुको जाय मेरेन तरी म्हादयचें आशिल्लें नाशिल्लें उदक गोंयांत व्हांवत येतलें. उपरांत जें कितें जावपाचें आसा तें आमचें उच्च न्यायालय थारायतलें. उपरांत सर्वोच्च न्यायालयाची वाट मेकळी आसाच. ते मेरेन कितलीं वर्सां वचत हाचें खरेंपण ना. म्हादयचे उदक पुराय सुकूंक ना. तें गोंयांत येत आसा. आनीक जायत्यो वाटो आसात म्हादयेन उदक हाडून ओतपी. कळसा- भंडूराक उदक आडायले म्हूण म्हादय सुकता? आनीक आमगेल्यो मांडवी- जुवारी सुकतात? केन्नाच ना. येदो व्हडलो अरबी सागर आसा. ताचे उदक आमगेल्या न्हंयांनी येवन त्यो भरिल्ल्योच उरतल्यो. ही आत्मसमाधानी, आत्मघातकी चिंतना आमचे मनीं जागोवपाक आामगेले राष्ट्रीय फुडारी भायर सरतले. आमचे गोंयचेय फुडारी दिल्लीचे फुडाऱ्याच्या जापांत आपल्यो जापो मेळयतले. आनी म्हादय आडायली म्हुण कोणाचें कांय एक बिघडना अशें सर्वसमावेशक वातावरण गोंयांत तयार जातलें. तेन्ना हो प्रस्न कायमचो सोंपतलो.
फुडाराच्यो पिळग्यो! तांगेलो फुडार तें पळोवन घेत. तांचो हुस्को आतांच कित्याक? असे भशेन आमी आमकांच समजायत रावतले. आनीक जिणेंतले जे हेर प्रस्न आसात तांच्यो जापो सोदपाक ‘बिझी’ जातले. बोवाळांत इतली वर्सां मेरेन गाजपी म्हादय न्हंय! हो एक बऱ्यांतलो बरो दुरीस्ट स्पॉट जातलो. थंय भिऱ्यांचीं भिरीं दुरीस्ट आनी आमी वतले. बाटल्यो- कोयरान म्हादय न्हंयेचो वाठार भरतलो. उपरांत मागीर ‘सुकलेली म्हादय’ तशेंच ‘म्हेळी म्हादय’ निवळ दवरपा पासत नवी आंदोलनां सुरु जातलीं. हे अशे जावपाक दितले? काय म्हादय न्हंयेचे अस्तित्व व्हांवतें दवरपाक आमी कर्नाटक सरकाराचेर चेंपण हाडीत रावतले?

महेश पारकार
9420768518