भांगरभूंय | प्रतिनिधी
गांवांत रावपी मनशा सदांच सादेपणान जगतालीं. जगांत कितेंय नवें घडले जाल्यार तांकां फरक पडनाशिल्लो. पूण, जेन्ना तांची भुरगीं शाळेंत वचपाक लागलीं तेन्ना तांकां कळून आयलें, जगाच्यो रिती स्विकारुन आपले भीतर बदल हाडपाक जाय. हाकाच लागून गांवांनी खूबशे बदल जाले आनी ते आयज आमकां सहज पळोवपाक मेळटात. आयज गांवांतले लोक आधुनीक काळांत जगतात आनी अजापाची गजाल म्हणल्यार सगळे आधुनीक जावुनूय आपलें मुळ विसरूंक नात.
पयलींच्या काळांत लोक सरभोंवतणच्या वाठारांत जें कितें मेळटालें जशें, झाडां, जनावरां, धातू हाचे पासून वेगवेगळ्यो वस्तू तयार करताले वा ते दीसपट्टें जिणेंत वापरताले. शिक्षण नाशिल्ले हे लोक इतले निपूण वस्तू कश्यो काय तयार करपाक शकताले? जेन्ना गरजो वाडपाक लागल्यो देखीक, जेन्ना दशणीचें झाड वाडपाक लागलें तेन्ना फुलां काडपाक हात पावना जाले. त्या वेळार तकलेंत विचार आयलो लांब बडी मेळ्ळी जाल्यार फूल काडपाक आदार जातलो. पूण केवले (केलें) आसत जाल्यार फुलां काडपाक आनीक सोपें जातलें. अशें करून खूबश्या वस्तुंचो सोद लागलो. जशें कोण्णो, आतरपाट, भिरयो, सयपो, वजे, डोडली, वायणी, हातरी. हातूंतल्यो कांय वस्तू आयज अस्तित्वांत आसात आनी तांचेर उजवाड घालपाचो हो यत्न.
किल्लकाथणें
किल्लकाथणे “वयर जें लागता तें काडपाक वापरतात”. किल्लकाथणे करपाक कोंडो आनी लोखंड जाय. सुपारी, नाल्ल वा हेर खंयचीय फळां जीं झाडांक लागतात तीं काडपाक तें वापरतात. कांय फावट जमनीर रावन लेगीत हात पावना वा कांय झाडां खूब व्हड आसतात तेन्ना दुसऱ्या झाडार रावन काडपाक साधन जाय, तेन्ना किल्लकाथण्याचो वापर करतात. हे किल्लकाथणे तुमकां फक्त कुळागरांनी पळोवपाक मेळटात.
निसण
लोखण, आलुमीनच्यो निसणी आमी पळयतातच. पूण आजुनूय गांवच्या खूबशा घरांनी लाकडाच्यो निसणी पळोवपाक मेळटा. ह्यो निसणी तीन प्रकाराच्यो आसतात. एक म्हणल्यार निसण, दुसरी चौधळी आनी तिसरे देळें. चौधळी व देळें, काळी मिरयां काडपाक वा खावचे पानां खुटपाक वापरतात आनी दुसरें हेर कसलीय कामां करपाक म्हणल्यार घरार चडपाक बी वापरतात.
पोवलेचे दोर (पोंयेचे दोर)
आयज काल बाजारांत नायलॉन, प्लास्टीक, पॉलिथीन, पॉलिस्टर, जूट (सुतली), सूम (नाल्लाच्या सोण्णां पासून तयार केल्ली दोरी) आनी हेर. असले दोर खूबशे आयल्यात. पोवलेच्या दोराचो आस्पाव अजूनय आमकां दिसता. पोवली वा “पोंय” सुपारेच्या झाडाच्या म्हणल्यार माडयेच्या पानांचो एक भाग. पोवलेचो उपयोग बशी, चमचो, वाटी करपाक वापरतात तें आमी पळयलांच, पूण पोवलेचो दोरय बी करतात. जिते सुपारीच्या पानांचो पोवलेचो भाग कापून ती पोवली पांच वा स लांब कुडक्यांनी पिंजतात, तातुंतले तीन-तीन कुडके एकामेकांक घट बांदतात. अशे करून लांब दोरी तयार करतात. ह्या दोरयांनी लाकडाचे भोरे बांदतात.
टेकडी
टेकडी एक कोंड्याची बडी आनी ते बडयेच्या तोंकार केवलें (केकलें) आसता. टेकडी घेवन फुलां काडटात आनी तशेंच झाडार नाका आशिल्ली चडिल्ली वाल तोडून काडपाक वापरतात. टेकडेचें आनीक एक रूप आसता ते म्हणल्यार ती केवले शिवाय आसता बेश्टिच बडी कशी जाचेर कपडे दोरयेर सुकत घालपाक उपयोग जाता.
पितळेचीं आयदनां
आयज पितळेची आयदनां कमी प्रमाणांत वापरतात, तरीय सगळ्यांच्या घरानी चार ते पांच पितळेची आयदनां आसतातच. ही वापरनात कारण आयज कलय काडपी मनीस सोंपेपणान मेळनात. बारश्याच्या निमतान मडकी घरांत येता, ताका लागून न्हावपाक उदक तापयतना चुलीर मडकी दिसता आनी दोड लग्नाच्या निमतान घरांत येता आनी तशीच उरता.
जें दायज आमकां दिलां तें सांबाळून दवरात आनी पारंपरीक खजिनो हातांतल्यान ना जावचे पयलींच वाचयात.
दिक्षा केरकर
9763324759
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
