म्हजी पॅरिस भोवंडी

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

इतिहासाची अभ्यासक जावन आसले म्हाका पॅरिसाचो प्रवास म्हणतकीर म्हजें मन सपन रंगवपाक लागलें. नितळ, पाचवे, प्रदूशण नासले अॅम्स्टरडॅम सकून फांतोड्यार बस्सीन पाविल्ले आमका पॅरिसाचो बसस्टॅण्ड पळवन उत्साहभंग जालो म्हळ्यार वाचप्यांक फट दिसतलें न्हूं? पूण ही सत गजाल व्हय. घाणयारें बस स्टँड पळोवन गोंयची याद आयली. पूण हांवे मनांत लेखलें, “ना बिलकुल ना! पॅरिसाक कल्पनारम्य आनी विरोचित बाजू आस्सा, धीर धर”. स्वताक समजायलें. ताचो इतिहास, संस्कृताय, संगीत, गिरेस्त काल वैविध्यमय आसा. वैभवशाली आनी बळिश्ट चौदावो लूई, दुबळो आनी फ्रान्साची क्रांती सकलय चिड्डून गेल्लो सोळावो लूई आनी ताजी पिसांट राणी मेरीआंतोनेत, उपरांतचे काळांतलो असामान्य सेनापती सम्राट नेपोलीयन आनी फ्रान्स देशांत घडिल्ली क्रांती, तशेंच पयल्या, दुसऱ्या महाझुजांत व्हड संख्येंत हुतात्मा जाल्ले अज्ञात वीर ……हें सगळें उगडास करन मन उत्तेजित जालें.
आमी एन्वर ( Anver) मेट्रो स्टेशनाचे सामकार आसलीं. हाॅटेलांत तीन दीस आनी दोन राती रावलीं. ह्या सुवातेक मों मात्र (Mont Martre) म्हूण नांव आसा. पयले पसून ही सुवात पॅरिसाची गिरेस्तकाय, रचनात्मक आनी कलात्मक इतिहासाक प्रसिद्ध आनी क्रियाशीलतायेची केंद्र म्हूण वळख आसा. इसवी 1900 पसून ह्या वठारांत जायतें कॅफे, नाट्यगृह, नृत्य गृह, संगीत कक्ष, वेश्यावाटीका असल्यो प्रवासी लोकांक आकर्शित करपाक भरपूर मनोरंजन आसात. ह्या शिवाय हाॅलंड्चो व्हिन्सेंट वान गॉग, स्पेनाचो पाब्लो पिकासो असलें जगविख्यात चित्रकारांनी हांगा रावन मों मात्र सुवातेक तांगेलें चित्रांन आनी रंगान अजरंवर केलें आसा.
हांगा जिवीत सुरु जाता मध्यरात पसून, गिमांत काळोख जाता रातीं इकरा उप्रांत. पॅरिसाचे भोंवतेक सगलें स्मारकां रात्तीचे प्रज्वलीत केल्लेले आसून सीएन न्हंयेर नौकाविहार करपाचो अप्रतीम अणभव प्रत्येकान अणभंवक जाय.
दीस भरांत पुराय मों मात्राचे वाठारांत कांय ना कांय उपक्रमान पुराय सुवात चैतन्यमय आसता. मेट्रो स्टेशनाचे भायर आसले चौकांत आफ्रिकेचे आदिवासी जमातींतले लोकांन तांचे पारंपरीक पोशाखांत ड्रम आनी इतर वाद्यांची साथान केल्लेलो नांच बरो आशिल्लो. रस्त्याचे प्रत्येक कोनशांत अशें वेगवेगळें कला, कसरती करतल्यांक पळोपाक लोकां जमतात आनी थंय दवरिल्ले तोपींत पयशे घालचो रीवाज बरो आनी मानादीक दिसलो.
मूलोन रूज
मूलोन रूज (Moulin Rouge) 1889 त बांदिल्ले. हो एक नामनेचे कॅबरे आसून पुराय पॅरिसांत जांवपी आनी अंतराष्ट्रीय ओपेरा, लखलखचे नृत्य व संगीताची मैफिली ही हांगचें एक व्हड आकर्शण. ह्याची इमारत तांबडे रंगांत पयशिल्ले सकून उठावन दिसपी. हांगा जांवपी कॅबरे पळोवपाक जगभरा थावन लोक येतात.
सका कू बेसिलीका
सका कु बेसिलीका (Sacre Coeur Basilica) हे दोंगुल्यार बांदिल्लें जेजूचें रोमन कॅथोलिक चर्च. ताचे भोंवती सुंदर आनी मन शांत करपी बाग आसा. वयर पायरी चडन वचपाक जाय. 1870 त नेपोलीयन आनी बिस्मार्का (प्रशीया) मदीं जाल्लेलो जुजांत जिंखिल्ले कारणान देवाक आर्गां म्हूण बांदिल्ले अशें म्हणतात. हाका ‘हुतात्म्यांले दोगुल्ली’ म्हूणूय नांव आसा.
मू मात्रांत खरेदी
कलाकारांची आवडटी सुवात- विन्सेंट विलियम व्हॅन गोग हो मों मात्रांत राविल्लो एक नामनेस्त डच चितारी. त्या भोवंतणीचे तसबीर, लँडस्केप, सैम, शेती, लोकांले जिवीत असलें वेगवेगळ्या विशयांचेर ठसठशीत रंगान काडिल्ले चित्रकलेन ह्या सुवातेक संवसारांत अजरामर केल्लें आसा.आमी हांगाचे वेन गोगांले म्यूझियमांत पळोवन भारावन गेलें. पॅरिसाचे भोंवतणींत ताका ताचे माॅडेल्स आनी प्रेरणा मेळ्ळी अशी समजूत आसा.
एकोणीसावे शतकाचे पयले काळांत मों मात्रा कलाकारांलो गाभो आशिल्लो. युरोपाचे कोना कोपरां पसून कलेंत रूच आशिल्ले लोकांलें गर्दी भरताली. हांगचे कॅफे, रंगभूमी, नृत्य गृहां, वेश्यागृहां हीं सगळीं अप्रतिम सांस्कृतिक वावरान लोकांले मन रिजवण करतालें. रेस्तोरांची (Restaurants हो एक फ्रेंच शब्द.) सुरुवात हांगा सकून जाल्ले! पाब्लो पिकास्सो, इटलीचो अमेडो मोडिगीलानी ( Amedeo Modigilaani) असलें नामनेस्त कलाकार गरिबींत रावन उत्कृष्ट अशें कलाकृती घडयले आसून ती हांगाचे म्युझियमांत पळोवन मन आनंदी जाले. स्पेनीश कलाकार साल्वेदोर दाली एक व्हड शिल्पकार, फोटोग्राफी आनी सिनेमा ह्या विशयार खूब रूच आशिल्लो ह्याच वठारांत रावन काम केल्लो मनीस. ताचे शिल्पकृती हांगाचे दाली म्युसियमांत राखून दवरिल्ले आसा.
प्राचीन काळांत कशें इटलींतले फ्लोरेन्स गांव पुनरुथ्थानाचो उगम म्हणोन घेता, तशेच पॅरीसचे मोंमात्र दुसरो फ्लोरेन्स म्हूण प्रसिद्ध जाला. युरोपाच्या कलाकारा भोंवतणी तांची कला दाखोवपाक उमेद आनी उर्बा मेळ्ळी अशें इतिहास सांगता.
नावाडगे भुरगे
पश्चिमी आशियांतले (पाकिस्तान, बांग्ला देश आनी भारतांतले सुद्दां) आनी मूळ आफ्रिकेंतल्या लोकांचो पयशे मागप, चोरी करप असलें उपद्रव हांगा खूब आसात. आमची पर्स चोरी गेलें, तांतूलें क्रेडिट कार्डा पसून दरेक 10-20 मिनिटांत 20- 30 युरो काडिल्ले उप्रांत कळन आयलें. हे एकूच वायट घडणुकेन आमी हताश जाल्लीं.

सुषमा आरूर
9740399995