भांगरभूंय | प्रतिनिधी
ह्या आव्हानांचेर जैत मेळोवपा खातीर सरकार, शिक्षक, पालक, आनी थळाव्या समाजान एकठांय काम करप गरजेचें आसा.
गोंयांतली सद्याची मुळावी शिक्षणाची परिस्थिती म्हणल्यार एकामेकांक जोडिल्ल्या समस्यांचो संच. एके वटेन राज्यांतल्यो सुमार दोनशें मुळाव्यो शाळा बंद जावपाचे वाटेर आसात, जाल्यार दुसरे वटेन शिक्षक चड आसात. शिक्षण वेवस्थेचो फाटीचो कणो आशिल्ल्या मुळाव्या पांवड्यार विसंगती उदयाक येता तेन्ना फुडारांत पुराय शिक्षणीक संरचनेचेर गंभीर परिणाम जावंक शकतात. गोंया सारकिल्ल्या ल्हान पूण साक्षर राज्यांत हें दुर्दैवी चित्र आनिकूय अस्वस्थ जाता. फाटल्या कांय वर्सांत राज्यांतल्या जायत्या सरकारी मुळाव्या शाळांनी नांव नोंदणी खूब उणी जाल्या. कांय शाळांनी विद्यार्थ्यांचो आंकडो पांच वा ताचे परस उणो जाला आनी ताका लागून तांचें अस्तित्वूच प्रस्नचिन्ना खाला आयलां.
उपलब्ध म्हायती प्रमाण 2020-21 वर्सां सावन साठ परस चड सरकारी मुळाव्यो शाळा बंद वा हेर शाळांनी विलीन केल्यात. हे निर्णय विद्यार्थ्यांच्या हितांत, दर्जो तिगोवन दवरपा खातीर आनी उपलब्ध शिक्षकांचेर आदारीत शाळा एकठांय करपा खातीर घेतल्यात असो दावो सरकारान केलो तरी हे प्रक्रियेचो शाळेच्या शिक्षणाच्या उपलब्धतायेचेर थेट परिणाम जाला. कांय गांवगिऱ्या वा पयसुल्ल्या वाठारांनी शाळा बंद जाल्ल्यान भुरग्यांक पयसुल्ल्या गांवांनी वच्चें पडटा, हाका लागून शाळा वेवस्थेचेर पालकांचो विस्वास उणो जावपाक लागला आनी कांय कडेन ताचो परिणाम चलयांच्या शिक्षणाचेर जातलो असो भंय वाडत आसा.
विद्यार्थ्यांचो आंकडो उणो जावपा फाटल्या कारणां मदलें शारांतल्या पालकांनी आपल्या भुरग्यांक शारांतल्या खासगी शाळांनी घालप हेंय एक मुखेल कारण. सुदारीत सुविधा, उपकरणां, येरादारी, आनी इंग्लीश माध्यमा कडेन वचपाची प्रवृत्ती हांच्या प्रभावा खाला सरकारी मुळाव्या शाळांची निवड उणी जायत आसा. ताका लागून गांवगिऱ्या वाठारांतल्या शाळांनी विद्यार्थ्यांचो आंकडो उणो जायत आसा. जाका लागून सरकाराक ती शाळा तिगोवन दवरप कठीण जालां. शाळा बंद करिनासतना फक्त “विलीन” केल्यात, जाका लागून योग्य संख्येन शिक्षक आनी दर्जेदार शिक्षण मेळूंक शकतलें असो सरकाराचो दावो आसा. पूण ह्या विलीनीकरणाक लागून एकूच शाळा जाली आनी कांय गांवांनी शाळेच्यो सुविधा नाशिल्यांत जमा.
हे सगले परिस्थितींत शिक्षक भरतीचो प्रस्न चड गुंतागुंतीचो आसा. राज्यांतल्या जायत्या मुळाव्या शाळांनी रितीं पदां व्हड प्रमाणांत आसलीं तरी भरती प्रक्रिया मंद गतीन चलता. ताका लागून कांय शाळा एकाच शिक्षका खाला चलतात वा कंत्राटी शिक्षकांचेर निंबून आसात. अशे अस्थीर वेवस्थेंत दर्जेदार शिक्षण दिवप कठीण जावप सभावीक.
नव्या भरती प्रक्रिये खाला बेगिनूच दरेक शाळेंत उण्यांत उणे तीन ते चार शिक्षक आसतले अशें सरकार म्हणटा. पूण प्रत्यक्षांत हे प्रक्रियेची गती आनी पारदर्शकता प्रस्नचिन्न उरल्या. रितीं पदां भरूंक नाशिल्ल्यान शिक्षकांचेर मानसीक दबाव वाडटा आनी उपलब्ध शिक्षकांक जायते वर्ग हाताळचे पडिल्ल्यान मानसीक दबाव वाडटा. हाचो परिणाम विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासक्रमाचेर आनी मानसीक विकासाचेर जाता.
शाळा बंद जावप आनी शिक्षक भरती करपाची अस्थिरताय हे एकसुरे मुद्दे न्हय; ते परस्पर बळगें दिवपी आसात. जेन्ना शाळांनी शिक्षक नात वा उणे आसतात तेन्ना पालक आपल्या भुरग्यांक त्या शाळांनी नांव नोंद करपाक आडखळटात. नांव नोंदणी देंवता आनी शाळा बंद जावपाचे वाटेर आसात. तशेंच विद्यार्थ्यांच्या उणावाक लागून सरकाराक शिक्षक भरती करपाक उतावीळ ना. ताका लागून एक शिक्षण वेवस्थेंत वायट चक्र निर्माण जालां. तातूंतल्यान भायर सरप कठीण. ही परिस्थिती खास करून गांवगिऱ्या शाळांनी अदीक प्रमाणांत आसा, कारण शारांनी पर्यायी शाळा मेळटात.
हे समस्येचो आनीक एक परिणाम म्हळ्यार थळाव्या भाशांनी, खास करून मराठी आनी कोंकणी माध्यमांतल्यान शिक्षणाचेर दबाव. भुरगीं आपले आवयभाशेंतल्यान मुळावें शिक्षण घेतल्यार बरे तरेन शिकतात. पूण शाळा बंद वा विलीनीकरण जाल्ल्यान आवयभाशेच्या शिक्षणाची उपलब्धताय उणी जाता. हाचो दीर्घकाळ भाशीक-संस्कृतीक परंपरेचेर परिणाम जावं येता. थळावें गिन्यान, थळावो इतिहास आनी समाजीक मुल्यांचो प्रसार करपाचीं साधनां उणीं जाल्यार फुडल्या पिळग्यांनी ह्यो अस्मिताय फिक्यो पडपाची शक्यताय वाडटा. गरजेच्यो सुविधा दिवन, दुरुस्ती आनी पुनर्बांदणी करून शाळा सुदारपाचेर लक्ष केंद्रीत केलां अशें सरकारान खूबदां सांगलां. कांय कडेन हें केलां; पूण समस्या फक्त मुळाव्या साधनसुविधां संदर्भांत ना तर दर्जेदार शिक्षकांची उपलब्धताय, योग्य संख्येन नेमान भरती, शाळा तिगोवन दवरपा खातीर दीर्घकाळाची येवजण गरजेची आसा.
शिक्षकांचो आंकडो फावो तो आसत जाल्यार शाळां वेलो पालकांचो विस्वास वाडटलो आनी विद्यार्थ्यांचो आंकडो वाडप सभावीक. शिक्षणाचो दर्जो सुदारलो जाल्यार सरकारी शाळा परतून एक आकर्शक पर्याय जातली.
ह्या आव्हानांचेर जैत मेळोवपा खातीर सरकार, शिक्षक, पालक, आनी थळाव्या समाजान एकठांय काम करप गरजेचें आसा. शिक्षण वेवस्था फक्त आंकडेवारीचेर वा प्रशासकी निर्णयांचेर आदारिल्ली ना. ताचो सरळ संबंद भुरग्यांच्या फुडारा कडेन, तांचो आत्मविस्वास आनी समाजांतली तांची सुवात हांचे कडेन आसता कारण मुळावी शाळा शिक्षणांत भुरग्यांच्या विचारांचीं, भास, समाजीक जाणविकतायेत भर घालता देखून शाळा हीच बुन्याद. शाळा बंद जावपाक लागल्यो वा ह्या पांवड्यार शिक्षकांचो उणाव जाल्यार फुडल्या शिक्षणाची पुराय रचणूक दुबळी जातली. गोंया सारकिल्ल्या राज्यांत साक्षरतायेचो अभिमान बाळगितात त्या राज्यांत प्राथमीक शिक्षणाच्या पांवड्यार अशी अनिश्चीतताय अस्तित्वांत आसा ही हुस्क्याची गजाल. शाळा बंद जातकच एक इमारत ना जाताच, पूण वाठाराचें शिक्षणीक केंद्र ना जाता. हाचो परिणाम आयच्या विद्यार्थ्यांचेरच न्हय, तर फुडल्या जायत्या वर्सां खातीर वाठाराच्या समाजीक उदरगतीचेरूय जाता.
समस्या कठीण, पूण पयस करप अशक्य न्हय. पारदर्शक, नेमान आनी वेळार शिक्षक भरती करप हें हातूंतलें पयलें पावल आसूं येता. शिक्षकांक स्थिरताय मेळ्ळी जाल्यार तांकां शाळा आनी विद्यार्थी हांचे कडेन चड वचनबद्धताय घेवन काम करपाक मेळटलें. तेच बराबर सरकारी मुळाव्या शाळांनी पालकांचो विस्वास परतून मेळोवपा खातीर दर्जेदार शिक्षण, मुळावी सुविधा, सुरक्षीत वातावरण, थळावे भाशेंत प्रभावी शिकोवप हाचेर भर दिवप गरजेचें आसा. गांवगिऱ्या वाठारांतल्या शाळां खातीर खाशेलें धोरण तयार करून शाळांक तिगोवन दवरपा खातीर प्रशासकी आदार दिलो जाल्यार विद्यार्थ्यांचो आंकडो वाडपाची शक्यताय निश्चीत आसा. गोंयांतलें सरकारी मुळावें शिक्षण परतून एक फावट घटमूट, विस्वासांत घेवपा सारकें आनी समावेशक जावंक शकता आनी फुडल्या पिळग्यां खातीर बुन्याद चड घट जावंक शकतली ही अपेक्षा.
सुदिन वि. कुर्डीकार.
8275425404
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
