भांगरभूंय | प्रतिनिधी
लोक, पत्रकारी वाठारांतल्यो तशेंच हेर संघटना, बिगर सरकारी संस्था, व्यक्ती हांचे कडल्यान दुरुस्त्यो आनी शिफारसी येवन तांतल्यो वेंचीक ह्या विधेयकांत सामील करतकच मागीर हो मसुदो सरकार आनी राजकी पक्षांक कायदो करचो म्हणून प्रेस क्लब आॅफ इंडिया धाडटलो.
प्रसार माध्यमांच्या स्वायत्तता आनी स्वातंत्र्याच्या गंभीर प्रस्नाचेर पत्रकार आनी पत्रकारांच्यो गंभीर संघटना चिंतेस्त आसतात. ह्या चिंतेंतल्यान प्रेस क्लब आॅफ इंडिया हे संघटनेन हेर 28 संघटनांच्या पालवान एक मिडीया पारदर्शकताय (आनी लागणूक) विधेयक 2024 हो मसुदो तयार केला आनी तो जनतेच्या विचारा पासत आनी सुचोवण्या पासत वितरायला. 30 जून मेरेन हाचेर कोणेय सुचोवण्यो धाडूं येतात.
जेन्ना प्रेस क्लब आॅफ इंडिया सारक्यो मिडीया संघटना प्रसार माध्यम स्वातंत्र्या विशीं हुसकेतात तेन्ना तांकां फक्त सरकारा कडल्यान मिडीयाचेर येवपी मर्यादा आनी बंधनाचोच हुस्को आसना. ताचे परस चड हुस्को आसता तो मिडीया आपल्या मालकी वेवस्थेच्या मळार जें स्वयंनियंत्रण नाशिल्ले वेव्हार करता ताचो. तेच परीन मिडीया स्वयं नियंत्रण मर्यादा पाळीना हाचो परिणाम म्हणून मागीर सरकारांक मिडियाचेर बाह्य नियंत्रण हाडपाक कोलीत हातांत गावता. देखून ह्या नव्या विधेयक तयार करपाच्या प्रयत्नां कडेन अश्या व्यापक आनी गंभीरपणान सगल्याच भागधारकांनी पळोवचें पडटलें. लोकांक मिडियाची लागणूक हो विशय आतां फक्त कागदार उरला. नॅशनल मिडीयाची लागणूक आयचे घडयेक आपल्या धनयाक चडांत चड लाव जोडून दिवप वा ताचे राजकी वा वेवसायीक हितसंबंद राखप हो जाल्ल्यान रासवळ समाजानय बदल हाडपाच्या ह्या प्रयत्ना कडेन लक्ष दिवन मिडीया संघटनांक सहकार्य करचें पडटलें. कारण स्वायत्त प्रसार माध्यमां हो फक्त एक लोकशायेचो भागच न्हय तर संविधानीक लोकशायेचें तें एक आवश्यक आनी वैशिश्ट्यपूर्ण अशें आंग.
आमच्या देशांत प्रसार माध्यमांचें अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य संविधानाच्या 19 (1) (अ) ह्या कलमांतल्यान मेळटा. आनी तें पुराय ना. 19 (2) ते (6) त घाल्यात. संविधानांत अशी स्पश्ट वेवस्था केल्याच पूण तेच बराबर फाटल्या कांय तपां सावन उंचेले न्यायसंस्थेन प्रसार माध्यमांच्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या व्याख्येची मर्यादा वाडयल्या, बळिश्ट केल्या. हाचे पासत सर्वोच्च न्यायालय तशेंच उच्च न्यायालयांचें जायते निकाल प्रसंगाक धांवून येतात. हें सगलें आसूनय आयचे घडयेक देशांतली मिडीया तीन खूब गंभीर समस्यांक तोंड दिता. सगल्यांत पयली गजाल म्हणल्यार प्रसार माध्यमांच्या मालकेचो विशय. हांगा पारदर्शकताय ना आनी ताचो परिणाम म्हणून ह्या मळाचेर मोनोपाॅली (मक्तेदारी) वाडत चल्ल्या. दुसरी समस्या म्हणल्यार सरकारांच्या हातांत जायरात दिवपाचो जो अधिकार आसा, ताचो वापर दबावतंत्र म्हणून करपाचें प्रमाण वाडत आसता. हो ताचो दुरुपेग. आनी तिसरी व्हड समस्या म्हणल्यार सरकार आनी खाजगी घटकां कडल्यान वेगवेगळ्या तरेन येवपी दबाव -दडपणां. ह्यो तिनूय गजाली प्रसार माध्यमांच्या स्वातंत्र्याच्या मुळाचेर धपके घालतात.
ह्या गंभीर समस्येचो विचार करून प्रेस क्लब आॅफ इंडियान सप्टेंबर 2023 त नवी वावुरपी समिती अस्तित्वांत येतकच मिडीयाच्या नियमना पासत साबार भागधारकांक विस्वासांत घेवन एक नवें धोरण आनी पर्यायी विधेयक तयार करपाक एक समिती घडली. नामनेची पत्रकार सीमा चिश्ती हांचे अध्यक्षताये सयकले हे समितीन आयचे घडयेक मिडीया मुखार जीं आव्हानां आसात, तांकां तोड दिवपाक उपकरा पडपी असो एक मसुदो तयार केला आनी तो आतां लोकांचे म्हायती खातीर जाहीर केला. ह्या मसुद्यात वयर दिल्ल्या प्रमाण मिडीया मालकी विशय, मिडीया मालकी पारदर्शकताय, मिडीया मालकेंत क्राॅस ओनरशीप (मिश्र माध्यम मालकी) माध्यमांतल्यान वाडपी मक्तेदारी, मिडीयाक प्रशासनांतल्यान (अॅक्सॅक्युटीव्ह) मुक्त करप हे विशय हाताळल्यात.
समितीन दुसरे दोन गंभीर विशय, जायरात वितरणींतल्यान सरकारा कडच्यान येवपी अर्थीक चेपण आनी पत्रकारांची सुरक्षा हाचेर अभ्यास करून आनीक एक विधेयक सध्याच्या मसुद्यांत सात विशय सविस्तरपणान मांडल्यात ते अशे : 1) नॅशनल मिडीया कावंसील स्थापन करप.
2) मिडीया आस्थापनांची नोदणी.
3) दंडाची तजवीज
4) मिडीयाचेर नियंत्रण वा शेक दवरपाच्या हुद्द्यार मनीस आसा अशें केन्ना मानप.
5) नॅशनल मिडीया कावंसिला कडेन कागाळ केन्ना करप
6) अहवाल आनी दस्तावेज नोंद दवरप
7) अर्थीक, हिशेब आनी हिशेब तपासणी.
ह्या विधेयक मसुद्यांत नॅशनल मिडीया कावंसील ही अधिकारिणी सरकार पसून स्वतंत्र दवरपा पासत तिची अर्थीक वेवस्था (निधी) कशी आसची हाची आंखणी आसा. देखीक हो निधी उबो करतना राजकी पक्षांच्या जाहीर येणावळींतल्यान एक अल्प उपकर घालून निधी जमोवपाची शिफारस आसा. तशेंच नॅशनल मिडीया कावंसिलाच्या निधींतल्यान मिडीया ‘स्टार्ट अपां’क मुदलांतले फंडींग करपाचीय शिफारस आसा.
लोक, पत्रकारी वाठारांतल्यो तशेंच हेर संघटना, बिगर सरकारी संस्था, व्यक्ती हांचे कडल्यान दुरुस्त्यो आनी शिफारसी येवन तांतल्यो वेंचीक ह्या विधेयकांत सामील करतकच मागीर हो मसुदो सरकार आनी राजकी पक्षांक कायदो करचो म्हणून प्रेस क्लब आॅफ इंडिया धाडटलो.
मिडीयाचे लोक लागणूक मानीना म्हणून सकाळीं पेपर वाचतना वा टीव्ही चॅनल खबरी पळयतना हुस्को करप आनी रातचें तें विसरून वचप ही आमच्या समाजाची आयची शोकांतिका. ही उदासीन वृत्ती ना करून ह्या मळार योगदान दिवन मिडीया लोकाभिमूख जावपा खातीर आपलो ‘चानयेचो वांटो’ दिवपाची ही एक संद अशें लोकांनी मानून हातूंत लक्ष घालूंक फावो.
प्रकाश वा. कामत
94224 43093
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
