भांगरभूंय | प्रतिनिधी
शाळांनी चलयां खातीर वॉशरुम सुविधा आनी फुकट सॅनिटरी पॅड दिवंकना जाल्यार राज्य सरकाराक जापसालदार धरतले, अशीय खर शिटकावणी खंडपिठान दिल्या.
मासीक पाळीच्या काळांत भलायकी हो मुळावो हक्कच आसा, असो निवाडो दित, सर्वोच्च न्यायालयान सगळ्या सरकारी शाळांक पर्यावरणपुरक (बायोडिग्रेडेबल) सॅनिटरी नॅपकिन आनी वेगळी वॉशरूम सुविधा दिवपाची सक्ती केल्या. ह्या आदेशाक पाळो दिवंक नाशिल्ल्या शाळांची मान्यताय रद्द जावपाची कारवाय जावंक शकता, अशीय शिटकावणी न्यायालयान दिल्या.
न्या. जे बी पारडीवाला आनी न्या. आर महादेवन हांच्या खंडपिठान स्पश्ट केलें की, संविधानाच्या कलम 21 खाला मासीक पाळी वेळार नितळसाणेचो हक्क हो जिणेच्या गुप्ततायेच्या मुळाव्या हक्कांचें एक गरजेचें आंग आसा. चलयां खातीर फुकट सॅनिटरी पॅड आनी निवळ वॉशरूम मागपी याचिकेचेर सुनावणी घेतना “मासीक पाळये वेळार नितळसाण दवरप करप, ही एक फकत धोरणाची गजाल न्हय, तर घटनात्मक हक्क. तो स्वाभिमानान जगपाच्या आनी शरीर संबंदाच्या मुळाव्या हक्कां वयल्यान निर्माण जाता.” अशें खंडपिठान म्हणलां.
कोण आसतले जापसालदार?
शाळांनी चलयां खातीर वॉशरुम सुविधा आनी मुफत सॅनिटरी पॅड दिवंक ना जाल्यार राज्य सरकाराक जापसालदार धरतले, अशीय खर शिटकावणी खंडपिठान दिल्या. हो निकाल फकत कायदेशीर वेवस्थेंत आस्पाव आशिल्ल्यांक न्हय. पूण मजत मागपाक फाटीं सरपी चलयां खातीर, आपल्या मौनाच्या परिणामांची खबर नाशिल्ल्या पालक आनी शिक्षकांक खातीर आसा, अशें न्या. पारडीवाला हांणी सांगलें, आमी हो संदेश दरेके चलयेक पावोवंक सोदतात, कारण, – तिचो कसलोच दोश ना, तिका चड करून फकत मासीक पाळी संबंदीत कारणांक लागून शिक्षणा पसून पयस दवरतात. कसलोय उणाव जाणवल्यार कलम 21 अ खाला शिक्षणीक हक्क आनी 2009 कायद्या खाला फुकट आनी सक्तीच्या शिक्षणाच्या हक्काचें उल्लंघन मानूं येता, अशें न्यायालयान स्पश्ट केलां.
गोंय शिक्षण खात्याची म्हायती
शाळांनी मासीक पाळयेचे नितळसाणीच्यो सुविधा मेळोवन दिवपाच्यो, असो आदेश सर्वोच्च न्यायालयान दिला अशी म्हायती शिक्षण संचालनालयान दिल्या. न्यायालयान आदेशांत म्हणलां, दरेके शाळेंत उदकाची तजवीज आशिल्लीं, चले आनी चलयां खातीर वेगळीं शौचालयां आसपाक जाय. शौचालयांनी हात धुवपाची सुविधा, साबू आनी उदक सदांच आसूंक जाय. तशेंच दरेके शाळेन एएसटीएम डी- 6954 मानकां प्रमाण तयार केल्लें औक्सॉ बायोडिग्रेबल सॅनिटरी नॅपकिन फुकट दिवपाक जाय. शौचालयां सुवातेंत सॅनिटरी नॅपकिन व्हेंडिंग मशीन बेगीन बसोवपाक शक्य ना थंय थारावीक सुवातेर वा शाळेंत नेमणूक केल्ल्या अधिकाऱ्यां वरवीं सोंपेपणान नॅपकिन मेळोवन दिवचीं. शाळेन मासीक पाळी नितळसाण वेवस्थापन कॉर्नर स्थापन करपाक जाय. थंय मासीक पाळये संबंदीत गरजो पूर्ण करपाक भितरले कपडे, अतिरिक्त गणभेस, डिस्पोजेबल बॅग, कोयरा पेटी आसची. विद्यार्थ्यांची भलायकी आनी नितळसाणी खातीर सगल्या शाळा वेवस्थापनांनी न्यायालयाच्या निर्देशांचें पालन करचें अशें खात्यान म्हणलां.
कांय देशांनी वावर
कांय देशांनी खूब आदीं सावन चलयो आनी बायलांक सॅनिटरी पॅड मुफत दिवपाचो वावर चालू आसा.
ब्रिटनांतल्या शाळांनी भायर सॅनिटरी पॅड टॅम्पोन मोफत दवरतात. चलयो जाय तेन्ना तें शांतपणान घेवंक शकतात. शिक्षकांक विचारी नासतना वा लज नासतना. सगळ्यां खातीर पिरियड प्राॅडक्ट फुकट करपी स्कॉटलंड हो संवसारांतलो पयलो देश. शाळा, म्हाविद्यालयां, भौशीक सुवातींनी मुळावी गरज म्हूण पॅड आनी टॅम्पोन दितात.
अमेरिकेंतल्या जायत्या शाळांनी भलायकी वर्गांत मासीक पाळी हो विशय म्हूण शिकयतात. हो विशय चले आनी चलयांय एकठांय बसून शिकतात. केन्नाच एकामेकांक टीज करीनात. तशे संस्कारुच आसा तांचेर.
कॅनडांतल्या जायत्या शाळांनी निवळ संडास, उदक आनी गुप्तताय हांचेर भर दितात. तांचो हेतू इतलोच चलयांक सोयींचे दिसचें आनी आत्मविश्वास वर्गांत परत वच्चें. आॅस्ट्रेलियेंत शाळेंत भुरग्यांक उक्त्या संवादांक प्रोत्साहन दितात. मासीक पाळो ही कुडीची सामान्य प्रक्रिया आनी लिपोवपाची वा लज दिसपाचें तातूंत कांयच ना असो उगडास शिक्षक विद्यार्थ्यांक करून दितात. फिनलॅडांत भुरगीं कुडींतल्या बदलां विशीं शांतपणान शिकतात, व्हड जावपाचो एक भाग म्हूण चलयांक तयारी जावपाक आनी चले आदार जावपाक मदत करतात.
सोंपयतना…
चलयांचे वा अस्तुरेचे मासीक पाळयेचे भलायके विशीं दादले, शिक्षक आनी विद्यार्थ्यांक संवेदनशील जावपाची गरज आसा. मासीक पाळी, भलायकीचो हो हक्कच आसा, असो निर्वाळो दित, सर्वोच्च न्यायालयाक शिटकावणी दिवची पडटा आनी आमचो देश जागृत जाता, हाचे सारकें दूख ना. तरीय भारताचो हो धाडसी निर्णय सदांच उगडास करून दितलो, मासीक पाळी येता म्हणून चलयो दुबळी नात हो. मासीक पाळी ही घाणयारी वा लज्जास्पद नासता. ह्या निकालान, चलयांक भारतान धीर, जतनाय आनी समताये कडेन वचपाक एक पावल उखल्लां, पूण तें काळजांतल्यान शिकपा सारकें आसा. इतलेंच.
पयलीं सावन
उपक्रम चलता: अग्नी
न्यायालयाचो मासीक पाळी नितळसाणीचो मुळावो हक्क निर्णयाचो आदर करतात. हो उपक्रम रवींद्र केळेकार ज्ञान मंदिराचे वतीन खूब आदीं सावन सुरू केल्लो. भुरग्यां मदीं जागृताय करपाचे यत्न करतात. सातत्यान मार्गदर्शन सत्रां, कार्यशाळो, भासाभास आनी रिसोर्स पर्सनांक हाडून व्याख्यान दिवपाचें काम चालूच आसता. गरजे वेळार संबंदीत शिक्षक मार्गदर्शन करतात. सेनिटरी पॅड्स केळेकर ज्ञानमंदिराची कचेरी, वाचनालयांत आमचे स्टाफ मेळोवन दितात. वापरिल्ल्या पॅड डिस्पोज करपाक डस्टबीन दवरल्यांत. हालींच मडगांव लायन क्लबाचे नितळ – टॉयलेट सर्तींत आमकां पुरस्कार फावो जालो. मासीक पाळये विशीं भुरग्यां मदलीं लज आनी भिरांत पयसावपाक ताचे फाटलीं विज्ञानीक कारणां पटोवन दितात. हें करतना, स्वताची नितळसाण भुरगीं स्वताच कशीं राखतलीं हीच आमची मोख आसता अशें मडगांवच्या रवींद्र केळेकार ज्ञानमंदीराचे मुख्याध्यापक अनंत अग्नी हांणी सांगलें.
न्यायालयाची गरज भासता? : डॉ. कंटक
समाजांत बदल घडयतले जाल्यार शाळा हो पयलो पर्याय. मासीक पाळी निकाल फकत फुकट सॅनिटरी पॅडस्, सुरक्षीत विलो हाचेच भितर घुस्पून उरनासतना व्यापक जावचो. मासीक पाळये विशींचें अज्ञान, गैरसमज पयसावून विज्ञानीक म्हायती, शरीररचना आनी बदल, त्या वेळार घेवपाची जतनाय, ना जाल्यार जातले त्रास. जंतू संसर्गाचेर उक्तेंपणान चर्चा जावची. चलयांक छळून, बंधनां घालून आमी लज, भीड, संस्कृतीते झेंडे नाचोवचे? आमी जर रामा बराबर सीतेक शिंवासनार बसयतात, गौरीहर पुजतात, येशू ख्रिस्ताचे सायबीण मायेक भजतात, जाल्यार बायलेच्या जिवितांत जावपी ह्या सैमीक नेमांचो आमकां धसको कित्याक? न्यायालयाचो निकाल- देर आये दुरूस्त आये म्हणपाचो, वायट इतलेंच दिसता, विद्यार्थींनीचे त्रास कमी करपाक सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाची गरज भासता, अशें मानसोपचारतज्ञ डॉ. वीणा कंटक हांणी सांगलें.
ही एक सैमीक प्रक्रिया : संध्या प्रभुदेसाय
मासीक पाळी ही एक सैमीक प्रक्रिया. तरीय आसतना ती एके तरेचो कलंक म्हणून लाखांनी भारतीय पळयतात. ह्याच भंय आनी गैरसमजा खातीर चलयां मदीं लजेची भावना निर्माण जाता. जागरुकतायेचो अभाव दिसता. नितळसाणे कडेन आडनदर जावं येता. मासीक पाळये विशीं गैरसमज पयस करूंक योग्य शिक्षण, उक्तेपणान केल्ली चर्चा तशेंच घर आनी शाळेंत आश्वासक वातावण निर्माण करप भोव गरजेचें. जिणेचो एक सामान्य भाग ह्या दृश्टीकोनांतल्यान जेन्ना आमी मासीक पाळये कडेन पळयतलीं तेन्नाच भलायकेची योग्य जतनाय घेत आत्मविश्वासान जगूंक शकतलीं, अशें डाॅ. हायस्कूलाची मुख्याध्यापक संद्या प्रभुदेसाय हांणी सांगलें.
विशाल सिनाय खांडेपारकार
9850465365
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
