भांगरभूंय | प्रतिनिधी
हालींसाराक जायत्यो व्यक्ती गोंयांत येवपाक लागल्यात. चडसो कामगार वर्ग गोंयांत येवन जमनी घेवन घरां बांदपा खातीर काबाड कश्ट करतात. हें चित्र गोंयांत आजकाल दिसपट्टें दिसता. हो कामगार वर्ग गोंयांत येतना एकटो जरी आयलो जाल्यार 10 ते 15 दिसां भितर आपल्या सबंद कुटुंबाक घेवन गोंयांत स्थायीक जाल्लो दिसता आनी होच मनीस निमणे कडेन आपल्या सोयऱ्या दायऱ्यांकूय घेवन गोंयांत येता. हें आयज मेरेन हांव पळयत आयिल्लें. पूण माशेलांत हांवें पयलेच फावटी एकटीच व्यक्ती गोंयांत राबितो करपा खातीर आयिल्ली पळयली. ती म्हणल्यार ‘मामू’. घरांतल्यान काडून वचप अशे तरेचीं उतरां हांवें आयकल्लीं. पूण मामू विशीं आयकतकूच म्हज्या मनांत तशीच कल्पना तयार जाली.
डिमेंशिया म्हणल्यार स्मृतीभ्रंश. मनशाची स्मृती म्हणल्यार याद गेल्ल्यान व्यक्तीक ताच्या लागींच्या मनशांची याद उरना. पूण मामूचो प्रकार अशांतलो नाशिल्लो मामूची याद बरी तल्लख आशिल्ली. धवेंफुल्ल पुडवें, आंगार धवो सदरो, माथ्याक फेटो, कमराक पानाचो बोटवो असो ताचो भेस. कामाक वाघ, कश्ट करून भाकरी मेळोवपी, आपल्या भाकरेचें साधऩ जावपी केदोय ल्हान व्हड मनीस आसूं, सगळ्यांकूच मायेन लेखून लिंगायत धर्मांचें पालन करपी शाकाहारी व्यक्ती. उकणयां बसपी मामूचें तोंड सदांच पान सुपारी खावन तांबडेंच जाल्लें आसलें तरी शिस्त आनी निश्ठा कायम ताच्या पदराक आसताली. ताणें सदांच आपल्या वांगड्यांक म्हणचें, ‘लफडा नही रे’ कांय बिरमत घेवप्यांनी मामुकूच बाबड्याक लफडा मामा अशें नांव दवरलें. मामूक घर सोडपा फाटलें कारण कितेंय आसूं ,पूण आमगेर आयल्या उपरांत ताची चोख नजर म्हज्या भुरग्यांच्या सुरक्षेच्या नदरेंतल्यान आपसुकूच जागृत आसताली. ताणें सदांच म्हणचें, “मोबायल चार्जर अच्छा नहीं रे I निकालो रे” ताचीं उतरां आयकून कांय खिणा खातीर सुशेगाद आशिल्लें म्हजें आवयमन धुर्त जावन ताणें सांगिल्ल्या उतरांचें पालन करतालें. अशे तरेन आमगेर आतऱ्यापयऱ्यान आयिल्ल्यान म्हज्या भुरग्यांचेर नकळत ताचे संस्कार घडटाले. ताचें तोंड तांबडेंच आशिल्ल्यान म्हज्या बुटूलीन सदांच म्हणचें “मामू बुलशो” त्या उतराक म्हज्या कुकुनूय ताका फाटबळ दित म्हणचें ‘हय माँ पिसो तो मामू’ मामूचें वर्तन मातशें विस्कळीत आसलें तरी आपलो धर्म आनी कर्म तो नित्य नेमान पाळटालो.
ह्या शाकाहारी मनशाचो धर्म गोंयांत येवन तातीं खावन बाट्टाना हांवें पळयलो. पूण मनांत आसून लेगीत हांव कांयच करपाक पावलें ना हाची खंत मनाक लागून उरली. 18 एप्रिल 2023 धाकट्याच्या वाडदिसा निमतान मामुकूय आपयल्लो. तेन्ना सगळे लोक गेल्या उपरांत सामान कवळटाना, मामूच्या नदरेक केक पडली. आनी ताका ती पळोवन केन्नाकाय खायन शी जाली. हें हांवें पारखिलें आनी मामूक म्हणलें, “आपको केक दूँ?” तेन्ना मामूच्या तोंडावेली भीड इल्ली कमी जाली आनी तो तोंड भरून हांसलो. ताणें केकाचो कुडको तोंडांत घालो. मामूच्या तोंडावेली धादोसकाय पळोवन म्हजें मन खूब प्रसन्न जाल्ल्यान केकांत तातीं आसा हाचें भान म्हाकाय उरूंक पावलेंना. पूण अकस्मात धादोसकायेच्या पेण्यांतल्यान भायर सरतना म्हाका याद आयली ‘आरे केकांत तातीं आसा’ पूण म्हज्या मनांत आयिल्लीं उतरां हांवें चिडिल्ली. कारण मामूच्या जिबेवेलो केक विरगळून गेल्लो. ‘मछली, चिकन, अच्छा नहीं रे I’ म्हणपी लिंगायत मामू नकळत म्हज्या माध्यमांतल्यान मासाच्या आहारी गेल्लो.
हें म्हज्या मनाक लागिल्ल्यान हांव केकाच्या पसऱ्यार गेलें आनी ताका विचारलें “हांवें 18 एप्रिल ह्या दिसा व्हेल्लो केक एगलेस आशिल्लो ??” तेन्ना ताणें म्हणलें हो आनी कसलो प्रस्न? ‘म्हणजे…. आमी हांगा शुध्द शाकाहरीच केक दवरतात’ हें आयकून म्हज्या कानाचेर म्हाका विश्वासूच बसलो ना. आनी मामुचो धर्म म्हाका लागून इबाडूंक ना हाची धादोसकाय म्हज्या मना काळजाक थंडसाण दिवन गेली. मामू बिराडाक राविल्ल्यान जायचे फावटीं म्हजे कडेन तशेंच म्हज्या घरच्या कडेन ताणें घराक लागपी वस्तू मागच्यो आनी आमी त्यो मन सोडून दिवच्यो.
एक दीस मामू आमगेर येवन आपले आपूण सान्न मारपाक लागलो आनी अकस्मात ताच्या दोळ्या कडेन
काळोख येवन ताचे जिवाक बरें दिसना जालें. तेन्नाच्यान ताणे आमगेर येवप कमीच केलें.
पूण निरक्षर मामून कांय काळ पयलीं मोबायल घेतिल्लो आनी इंटरनेटा वरवीं तो विडीयो पळयतालो. एक दीस ताणें म्हाका आपल्याक ‘whatsApp’ मोबायलार डावनलोड करून दी म्हणून सांगलें आनी हांव अजापूच जालें. आपले आवयविशीं ताणें सांगचें, “मेरी माँ 90 साल रे उसको पैसा भेजना रे” तेन्ना म्हाका कळ्ळें तो गांवांत आपले आवयक पयशे धाडटालो. पूण ताचे बायल भुरग्याविशीं तो कांयच सांगनाशिल्लो. भुरग्याविशीं ताका ओड नाशिल्ली काय? ताची बायल आसा काय? वा कितें तरी पिपरींत ताच्या जिणेंत घडला काय? अशे तरेच्या असंख्य प्रस्नांनी म्हज्या मनांत सदांच धुडबूस मातोवची. पूण ताका विचारपाचें धाडस म्हाका केन्नाच जालें ना. मामूक घुंवळ आयल्या उपरांत बऱ्या मागप्यांनी ताका बेतके व्हेलो. थंय ताका स्कॅनिंग करचें पडटलें हें कळया उपरांत मामूची भियेवन गुळी जाली. ताणें दोतोरागेर वचपाचेंय बंद केलें. कूड घटमूट आसल्यार खंयूय समर्थपणान वचून एकटो रावपाची मनशाची तयारी आसता पूण कुडीक यातना जायत जाल्यार मनूय विस्कळीत जाता. अशेच तरेचो अणभव मामूक आयिल्ल्यान मामून सरळ आपल्या गांवची वाट धरली. आनी 15 दिसा भितर मामूक कॅन्सर जाल्ल्यान तो
भायर पडिल्ल्याची खबर माशेलभर पातळ्ळी. मामू गेलो खरो पूण आपली
ओड आमच्या कुटुंबांतूच न्हय तर माशेलांतल्याय हेर कांय कुटुंबांच्या मनांत दवरून गेलो.
रेश्मा अमीत खोलकार
माशेल
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
