मागणें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

करतां करतां पंद्रा दिसांचो म्हयनो जालो. जागरण, भंय, लांडग्यांची भेश्टावणी. आतां मातशें मातशें वातावरण बदल्लें. लोकांनी आपलो तोल सांवरलो.

वळेसर

राती वेल्या रानांतल्यान कोल्यांचो कांय लांडग्याची एक टोळी आयली खंय, तांणी मोन्याल्या पाडकांक फाफसून वडयलीं. सकाळींच ही खबर वाऱ्यावरी सगल्याक पावली. उज्यावरी धगधगुंक लागली. खंय उदक घालचें, बालद्यांनी उदक मारचें? कोणाक कळना जालें. कोणाचेंच चित्त थाऱ्यार नाशिल्लें. एकच उपाय दिसलो- मागणें.

कोणाक उलो मारचो, देवाक? देंवचाराक? गांवच्या सरपंच्याक? म्हालगड्याक? शेजारच्या लोक प्रतिनीधीक? प्रसादाची पाकळी?

कोण उलो आयकत? कोण प्रस्न सोडयत? अशा वेळार कोण आदाराक धांवन येत? येद्या वाठाराक वाडोभर लोकांची पर्वा ना म्हळ्यार!?

आयकून घेवपी कोणच ना? असो कसो? ना कस भंय भिरांत, ना कोणाचो शेकली– सगळें लोकशाहीचें राज्य. अचकीत एक जाणटेलो सट्कन म्हणून गेलो.

“ हांचीच नक्कल आज मनीसजात करना मूं?”

“ म्हळ्यार आज टॅररीस्ट …. 26/11 हांचे विंशी म्हणटात तुमी?” पुंडीन मेघश्यामाक म्हळ्ळें. म्हाकाय तशेंच दिसलें W. H. O. म्हणटा भलायकेचो सांबाळ करात. पूण लोकशाहीत रानांतले लांडगेच तुटून पडल्यात काय दिसता!” 

“ तुमकां युनो विंशी सांगपाचे आसतलें.”

दोगुय जाणटेले गांवांतली खबर उलयता उलयतां कितें उलयतां तें हेरांच्या माथ्या वेल्यान गेले.

“ म्हळ्यार? राष्ट्रांनी कानांर केंस काडल्या? दोळे आसून कुड्डे आनी कान आसुनय भेड्डे?”

“ म्हळ्यार भर बाजारांत एकटो दुसऱ्या मनशाक जमनीर वडोवन दांड्यांनी मारता. सगळे पळयतात पूण आवाज कोण काडीना. व्हीडियो काडटात? भितात ? संवेदना मेल्यात? पण्डु भशेन? काय धृतराष्टा भशेन?”

“ बेटेच उलोवन फायदो ना म्हूण चूप?” पुंडी आनी मेघश्यामाची चर्चा कोणाक समजलीच ना. आज गांवंत चर्चा, चिंता जाल्ली. मोन्याची. दुसरे राती कितें घडत म्हणपाची. चवग जाणांनी मोन्याक धीर दिलो. आज राती आमी तुजे बरोबर आसात. आमोरी जातांच दारां बंद केलीं. भुरग्यांक घरा भायर धाडपाचेंय बंद केलें. काळजांत भंयाचे सावट पडिल्लें दिसलें. सगळें आसूनय अपंगुळ जाल्ल्याची जाणीव जाली. 

अशें केन्ना घडलें ना. आतां फकत रातपाळी. दर राती दुसऱ्या वाड्यावेल्या लोकांनी येवन मोन्याचो आत्मविश्वास, आत्मबळ  वाडयलें.

तीन राती जाल्यो. पाडकांचो, म्हशींचो, गायांचो, हंबरडो मात कानांचे पडडे फोडून गेलो. लांडग्याक चटक लागली. भिता ताका चड भिश्टायता. रानातल्यांन सकल देंवतना ते बॅटरे दिवेशे दोळे. बाबडी म्हसरां, गायो कुळकुळटाल्यो. असो खीण! अशी रात! देवाधनया नाका. गांवांतल्या लोकांचो एकवट हो तांकां जाप दिवंक समर्थ थारले.

तीन दीस खेव जालो. पाडकां, रेडे, म्हशी रात रात जागल्यो.

“आयल्यार शिंगा मारतली, पांयांनी मस्तून मांड्डुन वडयतली.” दर एके आवयची काळजांतली कळकळ पीडा. तीर दोळे उजो ओकताले. मनीसपणाच्या नांवाक आवाहन दिल्ले. रान्नी पेटनाशिल्ल्यो पूण काळजां पेटून उठिल्ली. 

चवथे दिसा गांवातल्या सगळ्यांक आपोवणो धाडलो. पुर्तुगेजांनी जणु स्वातंत्र्य लुटून व्हेल्याची याद ताजी जाली. मेघश्याम आनी पुंडीन सगळ्याक मोन्या खातीरच गांवच्या एकवटाचो उलो मारलो. सगळ्यांनी उतरय दिलें. “तुमी करतात तें मान्य” लोकांनी म्हळ्ळें. मोन्याच्यो कितल्यो पिळग्यो ह्या दोंगुल्लेच्या मुळा ल्हानां व्हड जाल्ल्यो. मोनो खरोच मोनो. ताका उलोवंक येनाशिल्ले. ताचे पिळगेचो निमणो वंशज. धडधाकट, वाघा कडेन झुजपाचें सामर्थ्य पूण तोंडदुबळो. नियतीन वाच्या बंद केल्ली. गांवांत ताका मानय आशिल्लो.

पुंडीन ताज्यो फाटल्यो पिळग्यो पळयिल्यो. ही घडिल्ली गजाल कोणाकुच मान्य नाशिल्ली. घासाघीस, उलट सुलट. प्रस्न जापो चडच जालें. पूण पुंडीचो गोठो असुरक्षीत दिसलो.

करतां करतां पंद्रा दिसांचो म्हयनो जालो. जागरण, भंय, लांडग्यांची भेश्टावणी. आतां मातशें मातशें वातावरण बदल्लें. लोकांनी आपलो तोल सांवरलो. सदाची निर्भिड जीण जियेवपाक लागलें. पूण… अचकीत कालचे राती लांडग्याच्या फाटोफट कोल्यांच्यो कुयो… तातूंत बाबड्या दोन निष्पाप जिवाचे बळी गेले.

हेच ते टॅररिस्ट? पुंडीन मेघश्यामाक विचारलें. मनशां आनी सावजां मदीं फरक ना तर? मोन्याचो, ताच्या गोठ्याचो, गोरवांचो प्रस्न? पोटा पाणयाचो प्रस्न, आमचो कोणूच न्हय तर मोनो? गांवातल्या त्या वाठारान सगळ्यांक हालोवन वडयले. ॉ

“वेताक चूकल्यार खंय वांवांक चूकता.”

“अशें करया. आमचें म्हणणे सरकाराच्या कानांर घालया” मेघश्यामान मांडलें.

“हय न्हय, बरोबर.” पुंडीन म्हळें. गांवच्या सगळ्यांक मान पान दिवन देव, देंवचार, प्रसाद पाकळेन फुडें वचपाक पावल मारलें.

“सरकारी  कागदाचेर सयो जाल्यो. चिटयेची कॉपी मोन्या कडेन पावली. सगळ्याक आस्तेची दारां उकती जाली.

“ केंद्रा मेरेन पावोवपाचें पावल मारता.”

सावजां मारपाची मनाय. कायदेय कणखर. एन. जी. ओचो गोंदळ तातूंत मदीं मिडीया..

मोनो खऱ्या अर्थान मोनो जाल्लो. बरप ना वाचन. आंगठ्याचो धनी. गांवगिऱ्या वाठारांचो प्रस्न बेगीन सुटावो जावचो. उज्याचो हो धग हेर गांवांक पावचो न्हय म्हूण केंद्रा कडेन दोळे लावन सगळे जाण बशिल्ले……  

  -विजया नवीन शेल्डेकार