महालांतलो दिवो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

खरेंच अकबर बादशहाच्या तकलेंत केन्ना कसलो प्रस्न उप्रासत सांगप कठीणच आसतालें. दीस कुडकुड्याच्या थंडेचे आशिल्ले.
राज महाला मुखार एक सुंदर तलाव आशिल्लो. त्या तलावांतलें उदक तर सामकें गोठून वचपा इतलें थंड थंड आशिल्लें. चुकून कोणें हात तातूंत बुडयल्यार बोटां सामकीं मुयेतालीं. इतलेंच न्ही. खूब वेळ त्या बोटांक कसली जाणविकायच जायना आशिल्ली.
अशा कडक थंडेच्या दिसांनी, सामान्य रयत, तर तिळसांज जातनाच, जेवन खावन मेकळे जाताले. आनी पत्र्याच्या कुंडेंत पोल्ली पेटोवन, कांबळ पांघरून न्हिदताले.
मात्र एक दीस कितें जालें? तर राजा शिकारेक गेल्लो, ताका परत येतासर रात जाल्ली. तलावाच्या तडीरसून , घोड्यावेल्यान रपेट करीत येतां आसतना महालांतल्या दिव्यांच्या उजवाडाच्या किरणांनी आनी चान्न्याच्या उजवाडान तलावांतलें उदक चकचकतालें तें ताका दिसलें. खीणभर पळयत रावचें.
खरेंच इतलें सुंदर दिसतालें तें चित्र. वर्णन करूंक जायना इतलें सुदर. प्रवासांतल्यान जो कोणय थकून येतालो, ताका खीणभर थंय थांबून त्या उदकांत हात बुडोवन, पोसोभर तें उदक तोंडार मारचें कशें दिसतालें. पूण बादशहाक खबर आशिल्लें की हें उदक थंड आसा.
बादशहा महालांत पावलो. ताणें जेवण केलें आनी शयन कक्षांत गेलो. थंयच्या तावदानांतल्यान भायलो तो तलाव खूब सुंदर दिसतालो.
“ह्या अशा कडक थंडेच्या दिसांनी कोण पूण ह्या उदकांत देंवून रावंक शकत काय? शक्यच ना. तरी पळोवया. फाल्यांच दवंडी दिंवक लायतां.”ताणे. मनांत म्हळें आनी खऱ्यांनीच बादशहान 10000मोहरांचे हांयस दाखोवन तशी दवंडी दिवपाक लायलीच. गेलो तो दवंडीकार आपलें ढम ढमें वाजयत. “चत्राय चत्राय…’’ आयकात सगळ्या गांवकारांनो.आयकात .आयकात. बादशहाचें फर्मान आयकात. जो कोण महाला फुडल्या तलावांत रातभर उबो रावन दाखयता, ताका 10000 मोहरांचे बक्षिस जाहिर केलां होऽऽऽऽ.”
“ढम ढम ढम ढम ढम ढम ढम.”
10000 मोहरांचे बक्षिस आयकून खूब जणांच्या मनांत आस जाली. पूण उदकांत रावल्यार सामको घट्ट जांवक शकता. म्हण विशेश कोणच फुडें येवंक सोदिशिल्लो. मात्र एक गरजवंत, सामकी नड आशिल्लो, गरीब नुस्तें मारपी नुस्तेंकार, हें धाडस करपाविशीं येवजूपाक लागलो. आनी दुसऱ्या दिसा दरबारांत ताणें निर्धारान सांगलें बी की, “महाराज हांव त्या उदकांत तुमी सांगलां तशें रातभर ऊबो रावंक तयार आसा.”
” जायना तर बंदखणीची ख्यास्त जाणा न्ही तूं?”
“हय महाराज”
“ठीक आसा. आज रातचोच तुवें तलावांत देंवून ,त्या उदकांत उबें रावपाचें. पारो दिवपी सोलदाद तुजेर नदर दवरून आसतले .हें लक्षांत दवर.”
“हय महाराज.”
“बरें आसा. “दरबार बरखास्त जालो.
आनी बिचारो नुस्तेकार!
त्याच दिसा तिळसांजचो बरोबर सातांक चार शिपायांच्या साक्षीन उदकांत देंवलो. मनशाचें मन हें एक मोठ्ठें गुपीत आसता. मनान निर्धार केलो तर ‘तें’ आख्खे जग माड्डणे घालपाचें काम करूंक शकता. सरळ सरळ सांगपाचें तर मोठ्या जोखमेचें काम करूंक शकता, तशेंच भिजूड मन गलीत गात्र जावन, हात पांय गळसावन पडूंक शकता. तर ह्या नुस्तेकारान मात मनाचो पक्को निर्धार केल्लो. त्या प्रमाण देवाचें नांव घेऽत, दीस जावपाची आस जागयत त्या सामक्या थंऽड अश्या गारे गार उदकांत तो देंवलो.
सगळ्या कडेन सामकी सामसूम. म्हळ्यार कोणाची जाऽग माग कांऽय ना. सामकी भिरांकूख रात. तरी पयस आशिल्ल्या महालाच्या वारांदार मिणीऽ मिणीऽऽ करत एक दिवो मिणमिणतालो. आनी मळबांतल्या चंद्रिमाचो उजवाड पडिल्लो. इतलेंच दिसतालें आनी चकाट्यो मारतलो म्हळ्यार मूस सुद्धां ना.
राखणदार शिपाय पयस बसून कांबळींतल्या उबेंत झेमेतालो. मध्यान रात सोंपली. चंद्रीम माथ्यावेल्यान सकल पावलो. कांय वेळान कोंब्यान साद घालो. दीस उदेलो. रातभर ‘मनांत पयशांच्या आशेची उर्बा जागयत, पांय गोठिल्ले तरी तो उबो राविल्लो. पयसुल्ल्या कांबळींत हालचाल जाली. बरोबर सातांक शिपाय आयलो. हात दिवन ताणें नुस्तेकाराक भायर काडलो. एक कडक च्या मारून नुस्तेकाराक मात्शें बरें दिसलें. सुकीं लुगटां तो न्हेसलो. बरोब्बर णव वरांचेर शिपाया बरोबर तो दरबारांत पावलो. महाराजान म्हळें “कसो रे बाबा तूं त्या उदकांत उबो रावलो? तुका कसली ऊब बी मेळ्ळी काय कितें रे?”
“ऊब? ती आनी कसली महाराज? पयस तुमच्या महालांत एकच दिवो मात मिण मिणतालो ताका, त्या पेट्टल्या वातीक मात अदीं मदीं मन तरतरीत करूंक पळयतालों इतलेंच. इतली पयसुल्ली ती आनी ऊब मेळूंक शकता?”
“आरे वा आमच्या महालाच्या दिव्याच्या ऊबेर तूं रातभर त्या उदकांत उबो रावलो तर?. तें काय ना. हें बक्षिस तुका फावो जायना.
तूं हारलो. तूं उदकांत रावलो म्हण तुजी शिक्षा माफ करतां. पूण बक्षिस?तें मात ना.”
बादशहाच्या निर्णयाचेर तो कितें उलयतलो? “महाराज महाराज”?
ताणें म्हळें पूण आयकता कोण?
बापडोऽऽसो जावन, तकली सकल घालून, बिच्चारो तो नुस्तेकार घरा गेलो.
(मुखार चलता)

तेजश्री गोपाळ प्रभुगांवकार

9822139309