महाभारत : म्हजे कल्पनेंतल्यान

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आदि पर्व ११

कौरव – पांडवाचें विद्येचें प्रदर्शन

जसजसो काळ गेलो तशें कौरव – पांडवाचें शिक्षण सोंपत आयलें. द्रोणान आपले कडेन आशिल्ली विद्या सगळ्या भुरग्यांक शिकयली. आपल्या शिश्यांनी आपणे शिकयिल्ले कितलेशें आत्मसात केलां हें पळोवपाक द्रोणान सगल्यांची परिक्षा घेतली. धोणूर्विद्येत सगल्या भुरग्यां भितर अर्जुन, कर्ण, एकलव्य आनी अश्वत्थामा श्रेश्ठ आसात, हें द्रोणाच्या लक्षांत आयलें. गदेच्या झुजांत भीम आनी दुर्योधन बरे आशिल्ले. रथांत रावून लडाय करपांत युधिश्ठीर प्रवीण जाल्लो. तरसादीचे लडायेंत नकूल आनी सहदेव सामके कुशळ जाल्ले. ते खेरीज नकुलाक घोड्यांची परिक्षा करप तर सहदेवाक गोरवांची परिक्षा करप ह्योवूय विद्या येताल्यो. दरेक शिश्यान कसली तरी एक कुशळटाय आपणायिल्ली.

एक दीस एकलव्य, ताचो बापूय ह्या जगाक अंतरल्यान, द्रोणाचो निरोप घेवन आपल्या गांवांत परत गेलो. बापाय उपरांत त्या गांवचो मुखेली एकलव्य जालो. ते खातीर तो परत हस्तिनापूराक वचूंक पावलो ना. पूण एकलव्याक धोणूर्विद्येची गोडी इतली आशिल्ली की ताणें द्रोणान शिकयल्ले सगलें याद दवरून आपलो धोणूर्विद्येचो सराव चालूच दवरलो आनी आपली कुशळटाय आनीक वाडयली.

कौरव – पांडवांची परिक्षा घेवन जाले उपरांत द्रोण भीष्माक वचून मेळ्ळो आनी ताणें आपल्या शिश्यांचे प्रगती विशीं ताका सांगले. भीष्मान मोटे उमेदीन द्रोणाक कौरव – पांडवांची शस्त्रविद्या लोकांक दाखोवचे खातीर एक प्रदर्शन दवरचें, अशें सांगलें. भीष्भाकूय आपल्या नातवांची हुशारी पळोवंक जाय आशिल्ली. प्रदर्शनाच्या निमतान भीष्माची ती इत्सा आपसूक पूर्ण जातली आसली.

ते प्रमाण द्रोणान प्रदर्शनाची तयारी केली. प्रदर्शनाच्या दिसा सगले हस्तिनापूर प्रदर्शनाचे सुवातेर लोटिल्ले. दादले, बायलां, भुरगीं जाण्टे, नेण्टे सगलेजाण कुरू घराण्यांतल्या राजकुंवरांची शस्त्रां वापरपाची कुशळटाय पळोवपाक उत्सूक आशिल्ले. राजघराब्यांतलीं सगलीं बायलांय कौरव – पांडवाचे विद्येचे प्रदर्शन पळोवपाक मुद्दम हाजीर राविल्लीं. भीष्मान संमती दितकच कौरव – पांडवांतला एकटो – एकटो फुडें येवन आपली विद्या सगल्यां मुखार दाखोवंक लागलो. युधिश्ठीर, नकूल, सहदेव, दुःशासन हांचे विद्येचे प्रदर्शन जाल्या उपरांत भीम आनी दुर्योधन हांचे गदेचे झूज जालें. लोक घोशणा दिवन आनी मोट्यामोट्यान आड्डून दोगांकूय नेट दिवंक लागले. ते खातीर ते दोगूय आनीक फुल्ले. करता करता ते एकामेकाचो जीव घेता काय कितें अशें सगल्यांक दिसूक लागले. तेन्ना द्रोणान अश्वत्थामाक ते गदेचे झूज थांबोवपाक लायलें. पूण थंय जमिल्ले सगले लोक भीम- दुर्योधन हांचे झूज पळोवन सामके खोशी जाले.

सगल्यांनी आपापली विद्या दाखयले उपरांत शेवटाक अर्जुन मुखार आयलो आनी ताणें आपल्या धोणून बाण सोडून तरातरांच्यो करामती करून दाखयल्यो. त्यो पळोवन लोकांक खूब अजाप जाले. अर्जुना सारको धोणूर्विर सबंद देशांत आसचोना अशें लोकांक दिसलें. भीष्माकूय अर्जुनाचो खूब अभिमान दिसलो आनी ताणें ते तशें द्रोणा कडेन उलोवनूय दाखयले.

इतलें म्हणसर अचकीत कर्ण द्रोणाचार्या कडेन आयलो आनी आपलेय विद्येचे प्रदर्शन करपाक मेळचें अशें ताचे कडेन मागणे केलें. द्रोणान भीष्मा कडेन पळयले तेन्ना भीष्मान ‘उपकरता’ अशें ताका सांगलें. कर्णान मागीर आपले धोणू घेवन अर्जुनान ज्यो ज्यो करामती दाखयल्ल्यो त्यो सगल्यो लोकां मुखार करून दाखयल्यो. सगल्या लोकांक अजाप दिसलें. कर्ण अर्जुनाचेच तोडीचो धोणूर्विर आसा हें भीष्मा सयत सगल्यांक कळ्ळे. लोकांनी व्हडल्यान ताळयो मारून कर्णाचे कवतूक केले. सगले लोक आतां परत घरा वचपाची तयारी करूंक लागले. पूण, कर्णाच्या मनांत वेगळेंच चलिल्लें. ताका आपूण अर्जुना परस श्रेश्ठ आसा हे लोकांक दाखोवंक जाय आशिल्लें. तो परतून द्रोणा कडेन गेलो आनी आपणाक अर्जुना आड द्वंद्वझूज करपाचें आसा अशें सांगले.

(फुडें चलता…)

  • अनिल नायक