महाभारतम्हजे कल्पनेंतल्यान

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आदल्या भागांत शंतनू आनी सत्यवती विशीं वाचलें. आतां मुखार…..
आदि पर्व- 4 : अंबा, अंबिका आनी अंबालिका
ल ग्ना उपरांत कांय वर्सांनी सत्यवतीक एक चलो जालो. ताका चित्रांगद अशें नांव दवरलें. कांय काळान तिका आनीक एक चलो जालो. ताका विचित्रविर्य अशें नांव दिलें. शंतनू आनी सत्यवती सुखान संवसार करतालीं. पूण, हे सूख चड दीस तिगलें ना. जाण्टो जाल्ल्यान, एक दीस शंतनू हें जग सोडून गेलो. सत्यवतीक खूब दुख्ख जालें. पूण व्हवू ल्हवू तिका आपल्या दुख्खाचो विसर पडलो. दिल्ल्या उतरा प्रमाण, भीष्मान सत्यवतीच्या व्हडल्या चल्याक म्हळ्यार चित्रांगदाक शिंवासनार बसयलो आनी ताच्या नांवान हस्तिनापूराचो राज्यकारबार पळोवंक लागलो. चित्रांगद खूब शूर आशिल्लो. आपल्या बळार ताणें भोंवतणची खुबशीं राज्यां जिखलीं. पूण एक दीस ताची लडाय ताचेंच नांव आशिल्ल्या एका गंधर्वा आड जाली. लडायेत चित्रांगद राजाचो जीव चित्रांगद गंधर्वांन घेतलो. हेय दुख्ख सत्यवतीन गिळ्ळें. भीष्मान आतां सत्यवतीच्या दुसऱ्या पुताक विचित्रविर्याक शिंवासनार बसयलो आनी राज्य चलोवंक लायलें.
करतां करतां विचित्रविर्य लग्नाच्या वयाचो जालो. सत्यवती मागीर भीष्मा कडेन विचित्रविर्याच्या लग्ना विशीं उलयली. त्याच दिसा भीष्माच्या कानार काशीच्या राजान आपल्या तीनूय चलयांचे स्वयंवर करपाचें थारायलां, ही खबर आयिल्ली. ताणें मागीर कळाव केलो ना. विचित्रविर्याक व्हंकलो हाडपाक तो आपलो रथ आनी शस्त्रां घेवन काशीक गेलो. स्वयंवर मंडपांत कितलेशेच राजा एकठांय जाल्ले. भीष्म आतां जाण्टो जाल्लो आनी लग्नाची पिरायूय जावन गेल्ली. त्या भायर ताणें आंकवार रावपाची प्रतिज्ञा घेतल्या हें सगल्या राजांक खबर आशिल्ले. ते खातीर काय राजांनी ताची फकांडां मारपाक सुरवात केली. तीं सोंसूक न जाल्ल्यान भीष्माक खूब राग आयलो. काशीराजाच्यो तीनूय चलयो निकत्योच मंडपांत आयिल्ल्यो. भीष्मान आपली तरसाद हातांत घेतली आनी तिचो भंय घालून काशीराजाच्या तीनूय चलयांक आपल्या रथांत व्हरून बसयल्यो. काशीराजाक भीष्माची ती वागणूक पळोवन तिडक आयली आनी ताणें थंय जमिल्ल्या सगल्या राजांक भीष्माचो रथ आडोवपाची विनवणी केली. भीष्माचो पराक्रम सगल्यांक खबर आशिल्लो. ते खातीर एकूय राजा फुडें सरलो ना. शाल्व राजा आनी काशीराजाची व्हडली चली अंबा एकामेकाचो मोग करतालीं. भीष्मा आड लडाय करपाक एकटोच शाल्वराजा फुडें आयलो. पूण, भीष्माक हारोवप ताका जमलें ना. भीष्मान ताची सामकी दुर्दशा केली. शाल्वान जेन्ना ताची चूक मागली तेन्नाच भीष्मान ताका जिवो सोडून दिलो. हे सगलें भीष्माच्या रथांत बाशिल्ले अंबे मुखार घडिल्ल्यान शाल्वराजाक सामकी लज जाली.
शाल्वराजाक हारयले उपरांत भीष्म काशीराजाच्यो तीनूय चलयो अंबा, अंबिका आनी अंबालिका हांकां घेवन हस्तिनापूराक परत आयलो.
काशीराजाच्या तीन सोबीत चलयांक पळोवन सत्यवती खूब खोशी जाली. विचित्रविर्याकूय त्यो तिगूय जाणीं बऱ्यो मानवल्यो. पूण तांचे भितरले अंबेन भीष्माक म्हणलें, ‘हांव शाल्वराजाचो मोग करतां. स्वयंवरा वेळार हांव ताच्या गळ्यांत माळ घालतलें आशिल्लें, पूण तुवें त्या पयलींच आमकां भेश्टावन रथांत व्हरुन बसयलीं. हांव विचित्रविर्या कडेन लग्न जावचें ना. म्हाका शाल्वराजा कडेन वचपाक दी.’ अंबेच्या मनांत शाल्वा विशीं मोग आशिल्ल्यान आपणें तिच्या वांगडा लग्न जावप बरें जावचें ना अशें विचित्रविर्यान भीष्माक सांगलें. तें आयकून भीष्मान व्हड मनान आनी मानान अंबेक शाल्वा कडेन धाडून दिली. कांय दिसांनी विचित्रविर्याचें लग्न अंबिका आनी अंबालिका हांचे वांगडा व्हड दबाज्यान
जाले.
तेवटेन अंबा शाल्वराजा कडेन पावली आनी तिणें घडलें तें सगलें ताका सांगले. आपणाक बायल म्हणून आपणाय अशी विनवणी तिणें शाल्वराजाक केली. पूण तो तयार जालो ना. ताणें अंबेक म्हणलें, ‘भीष्मान तुका जिखल्या आनी स्वयंवर मंडपांतल्यान उखलून व्हेल्या. अशी दुसऱ्यान जिखिल्ले बायले कडेन हांव लग्न जावंक शकना. तेन्ना तू परत भीष्मा कडेनूच गेल्यार चड बरी.’ अशें म्हणून शाल्वान अंबेक थंय सावन परत धाडली. बाबडी अंबा परत हस्तिनापूराक आयली आनी तिणें भीष्माक ‘आतां तूंच म्हजे वांगडा लग्न जा’ अशें सांगले. आपणें अख्खी जीण ब्रह्मचारी रावपाची प्रतिज्ञा केल्ल्या कारणान अंबा सांगता तें जावंक शकना, तेन्ना अंबेन परत शाल्वा कडेन वचून ताका विनवणी करची अशे भीष्मान तिका सांगलें.
फुडें कितें करचें हें अंबेक कांय वेळ सुचले ना. शाल्वराजान तिका धांवडावन घाल्ली म्हणून तिका ताचे कडेन वचपाचेंच नाशिल्ले. तिच्या दोनूय धाकट्या भयणींचीं लग्नां जाल्लीं. आपल्या बापाय कडेनय वचपाक तिका आतां लज दिसताली. तिणें मागीर आपलो आजो होत्रहवन हाचे कडेन वचपाचें थारायलें. थंय पावतकच अंबेन आपली सगली कर्मकाणी आज्याक सांगली. ताणें अंबेक म्हणलें, ‘अंबे, आमी भीष्माच्या गुरूक विनवणी करूया. तो म्हजो घट्ट इश्ट. ताचे उतर भीष्म भायर उडोवचो ना. तो भीष्माक तुजे कडेन लग्न जावपाक खात्रीन राजी करतलो.’
योगायोगान कांय दिसांनी भीष्माचो गुरुच हिमालयांतल्यान होत्रहवनाक मेळपाक आयलो. अंबेन ताका तिचे जिणेची भीष्मान कशी वाट लायल्या तें सगलें सांगलें. तिचें म्हणणें आयकून भीष्माच्या गुरुक अंबेची काकूट आयली. ताणें भीष्माक रोखडेंच आपोवणें धाडलें. निरोप मेळना फुडें भीष्म बेगीबेगीन गुरू कडेन आयलो. अंबेची दुर्दशा लक्षांत घेवन तिचे कडेन लग्न जा अशें गुरून भीष्माक फर्मायलें. पूण भीष्म तयार जालो ना. गुरु आनी शिश्याची वादावादी जावन ताणीं एकामेकां आड लडाय करपाक सुरवात केली. दोगूय जाण एकामेकांच्या मरणार उठले. कोणूच फाटीं सरपाक तयार नाशिल्लो. शेवटाक भीष्माचो बाण लागिल्ल्यान ताचो गुरू बेसुद्ध जालो. ते सरशी भीष्मान धांवत वचून आपल्या गुरुक साबुदीर हाडलो. भीष्माच्या गुरून मागीर अंबेक लागीं आपयली आनी तिका म्हणलें, ‘अंबे, तुजे खातीर हांवें कितलो यत्न केलो तो तुवें पळयलाच. हांवे इतलें सांगून लेगीत भीष्म आपली प्रतिज्ञा मोडपाक तयार ना. तेन्ना तू आतां एक काम कर. बापाय कडेन चल आनी ताका तुज्या लग्नाची खटपट करपाक सांग.’
अंबेन सगलें ओगी रावून आयकलें. तिच्या मनांत भीष्मा विशींचो राग सामको खदखदतालो. स्वयंवरा उपरांत स – सात वर्सां जावन गेल्लीं, पूण तिच्या पदरांत कांयच पडूंक नाशिल्लें. ती तेच भिरकेंत लागीच रानांत गेली. थंय आशिल्ली सुकीं लांकडां एकठांय केली. त्या लाकडांक उजो लायलो आनी त्या उज्यांत उडी मारुन आपली जीण सोंपयली.

अनिल नायक
9049079789