मनीस आनी मोनजात

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

बरी दिका आपणावपी मनीस ती आपणावन घेता तर काय जाणाक गोड दिकेची पर्वा नासता तें हळशिके मुसा भशेन हळशिकेंत जीण सारता आनी निमाणे सोंपता. मनीसपण घाणाक लायलां. आयज मोनजातीक मनीस म्हणपाची आनी मनशाक जनावरां म्हणपाची पाळी आयला.

हांव सांगतां त्यो गजाली घडये कांय जाणांक कोडू लागूं येतात तर कांय जाणांक गोड. थोड्यांक त्यो जिणेंत आपणावपाक जड लागत, पूण मांडटा तो मुद्दो तुमी दर एकलो तुमचे बुद्दीचे सांडीर घांसात आनी अर्थ समजून तातूंतल्यान भायर सरात. आपले चुकीची जाणवीक करून घेयात.
ह्या संवसारांत फक्त मनिसूच जगना. मोनजात लेगीत हे धर्तरेचो म्हत्वाचो भाग. मोनजात म्हणटात तेन्ना किडी, मुयो, सुकणीं, जनावरां आदी ह्यो सगळ्यो गजाली येतात. जिणेंत सगळ्यो समस्या मनशाकच आसता अशें ना, मोनजातीक पसून जगपा खातीर तितलेच त्रास सोंसचे, भोगचे पडटात. मोनजात हें उतर तांकां कित्याक पडलां? घडये मनशांक जनावरांची भास समजना देखून मनशान तांकां ‘मोनजात’ हें उतर दवरलां वा जनावरांची भास आनी मनशाची भास वेगळी हाचे खातीर आसूं येता. मनशाक जें आकलना भायर आसता ताका मनीस खूब फावटी किंकोत करता. हाची बेस बरी देख म्हणल्यार मोनजात.
अन्न, कपडे आनी आलाशिरो ह्यो तीन वस्तू मनशांक गरजेच्यो आसात, जाल्यार मोनजातीक अन्न. इतलेंच न्हय तर दुख्ख-कश्ट, मनशा कडल्यान जावपी सतावणूक ह्यो गजाली सोंसून तीं जीण जगतात. मोनजाती मनशाचे वाट्याक केन्नाच येना. ती आपले भितरूच आसता. पूण मनशाक जनावरांची खोड काडपाची वायट संवय. मनीस आपलें दुख्ख सोंसूंक जायना तेन्ना स्वताच्या जिवाची वाट लायतात. पूण, मोनजाती बाबतींत अशें केन्नाच घडना.
सुकण्यांचेर नदर घुंवडायल्यार कळटा तीं कितली कश्ट घेतात. तीं आपले चोंचीन बडयो एकठांक करून झाडाचे तेंगशेर घोंटेर बांदतात, तातूंतच आपल्या पिलांक जल्म दितात आनी पिलांक मातशीं पांखां फुट्टकच आपल्या सांगाता घेवन तांकां उडपाक शिकयतात. कोंबी लेगीत पिलांक आपल्या पांखांनी लिपयता, कोणूय पिलांक त्रास करता जाल्यार चोंच मारीत तांचे फाटीक लागतात. सुणीं लेगीत आपल्या पेट्यांचो बरो सांबाळ करतात जाल्यार मनशाकच कित्याक दुख्ख भोगता भुरग्यांक वाडोवपाक? भुरग्याक जल्माक हाडचे आदीं कुसव्यांत ताचो जीव घेतात जाल्यार कांय जाण जल्माक हाडून तांकां कोयरा पेटयेंत उडयतात. असलीं पातकां फक्त मनिसूच करपाक शकता, मोनजात न्हय. अशे तरेचीं पातकां करतात त्या मनशांनो, बारीकसाणेन नियाळ करून पळयात, जरी तुकाय तुजे आवयन अशेच तरेन कुशव्यांत मारिल्लो जाल्यार वा कोयरा पेटयेंत उडयल्लो जाल्यार तूं आयज हें पाचवेंचार सैम पळोवपाक आनी सूख भोगूंक पावचो नासलो. देखून वायट करचें पयलीं वा कसलोय निर्णय घेवचे आदीं विचार करात.
इतलेंच सागून मनशांची वायट कर्तुबां सांगून जावंक ना. आनीक अशीं खूब वायटाचीं कर्तुबां मनीस करीत आसता. सैमांत मूस दोन तरांचे आसात. हळशिकेंत जल्म घेतात आनी तातूंतच लोळटात. बरी वाट दाखोवन लेगीत वयर सरपाचें नांव घेनात. निमाणे तेच हळशिकेंत मरतात जाल्यार दुसरे म्होंवामूस आपली जीण फुलोवपाक भोंवतात, फुलांचेर बसून फुलांचो रोस एकठांय करून ताचे म्होंव तयार करतात. म्होंव भलायकेक खूब म्हत्वाचें, वखद कशें तें जिवाक लाबता. मनशांचे बाबतींत अशें कितें घडटा. दिसभर बेकार बसून दुसर्‍याच्यो खबरो करप, एकाद्रो मनीस आपल्या कश्टानी उंचेल्या पांवड्यार पावला ताका बोटां दाखोवन चोरून वयर सरला अशें म्हणप. अशें वागपी, हळशिकेंत लोळपी मनीस समाजांत आसात, जाल्यार दिसभर आपल्या कामाक व्यस्त रावन कश्ट करून कुटुंबाक खुशालकाय हाडटात. व्यस्त आसून लेगीन फावो तो वेळ कुटुंबाक दितात. म्होंवा भशेन गोड जीण सारता आनी दुसर्‍यांकूय त्या गोडाचे रुचीची जाणीव दिता. बरी दिका आपणावपी मनीस ती आपणावन घेता तर काय जाणाक गोड दिकेची पर्वा नासता तें हळशिके मुसा भशेन हळशिकेंत जीण सारता आनी निमाणे सोंपता. मनीसपण घाणाक लायलां. आयज मोनजातीक मनीस म्हणपाची आनी मनशाक जनावरां म्हणपाची पाळी आयला.
देवान संवसारांत जीव आशिल्ल्यो जितल्यो वस्तू रचल्यात. तांकां सगळ्यांक भूक लागता. फक्त मनिसूच पावसा पयलीं पुरुमेंत करना पूण मुयो लेगीत पुरुमेंत करून दवरतात. ही भूक फक्त खाणां- जेवणाची आसूंक फावना, पूण जीण बरे पद्दतीन फुलोवपाची, आपल्या वांगडा दुसर्‍याची जीण फुलपाक आदार करपाची भूक लागपाक जाय.
“Tomorrow never comes” अशी एक म्हण आसा देखून हळशिकेचें कर्तूब पयसावन बरें कर्तूब आपणावपाक आयजूच पावल घालपाक गरजेचें. कारण वेळ कोणाकूच रावना. आमी वेळाक धरून चलपाक जाय. जीण फुलचे आदीं स्वताच्या हातान पाकळी किसमुटूंक फावना. जीण ही दर एकल्याची आसता. आपणें स्वताच ती फुलोवपाक जाय.

मेल्विटा फेर्नांडीस
7776985581