भांगरभूंय | प्रतिनिधी
हांव वाट चुकलां अशी भावना आमच्या दरेका भितर आसूंक फावो. ती आसली जाल्यार काळीज आनी मन कितलें ल्हव उरता हाची जाणीव जाता.
मनीसपण हो मनशा संबंदी लागींचो प्रस्न. मनीसपणांतल्यान ताचो सभावगूण फुडें येता, ताच्या जिविताक मोल येता. खंयच्याय मनशांत मनीसपण ना जाल्यार ताका कोण वालोर दिना, मानान लेखिना. आयज आमी संवसारीक नदरेन मनीसपणा कडेन पळेलें जाल्यार, ल्हानविकाय आनी खालतीकाय म्हणटात ती दिश्टी पडना. वचत थंय मारामारी, खून, बलात्कार, छळ…. आदी गजाली पळेतकच मनीसपणाचेर प्रस्न उबे जातात. मनशा भितरली मोवाळाय नपयत जावन क्रुरपण भितर सरलां. हाका मुखेलपणान जबाबदार आसता हांवपण. जेन्ना हांवपण मनीसपणाचेर भारी जाता, तेन्ना देवान रचिल्ल्या मनशाचें आसणें निरर्थक जाता. आदीं, हें विदेशांत वा पयसुल्ल्या भारतांत घडटा अशें आयकूंक येतालें, पूण हालींच्या तेंपार आमच्या गोंयांत हें घडूंक लागलां. तरनाटे भुरगे आपल्या आवय- बापायक मारतात, वायट उतरांनी वागयतात आनी कांय पावटीं घरा भायर घालतात. घोव बायलेक वळखना आनी बायल घोवाक वळखना, एकामेकांक विस्वाशी रावतलीं म्हण उचारिल्ली दैवीक कबलात मोडून उडयतात आनी घटस्फोट दिवन वेगळीं रावतात, ही खंयच्या धर्माची नीत? मनीसपण आपली वाट चुकलां काय? काय हो एक तत्वगिन्यानी प्रस्न जाका एकूय जाप ना? हो विशय आमी सामान्य मनशाचे नदरेंतल्यान पळेवंया.
मनीसपणाचेर सामान्य नदर
आमचीं कुटुंबां आतां ल्हान जाल्यांत. घोव- बायल आनी भुरगीं. शापाय- शामांयक वा आंकल- आंटींक, पुतणयो- पुतणयांक त्या कुटुंबांत आसरो ना. कुटुंबाच्या झाडाच्यो खांदयो मूळ घेतात, पूण तिगनात आनी झाडाची घटाय गळून पडटा. म्हणून जायते पावटीं आदार कमी जाता. कसलेय पिडेक लागून घराचो एक वांगडी देवाधीन जाल्यार, त्या कुटुंबांत एकामेकांक बुजवण दितलो मनीस आसना. बरें घडटा तेन्ना आपूण आनी आपलें कुटुंब आनी वायट येता तेन्ना इश्ट- सोयऱ्यांचो सांगात सोदतात. सगळें आपूण विचार करता ते प्रमाणें जालें जाल्यार जिवीत सुखी जाता, पूण अनर्थ घडटा तेन्ना… एक बिगरगोंयकार येता आनी हांगा दादागिरी करता. ताचें नातें राजकी मनशां कडेन घट आसता, तेन्ना गोंयकार ताचे आड झगडूंक शकतात? कोण एकलो विदेशी मनीस हांगा घुंवळी वखदां विकपाचें धाडस दाखयता, कोण एकलो सोरो पियेवन रस्ते आडायता, कोण एकलो अपघात करता आनी पळून वता. हें सगळें तांकां पचता. पूण तीच गजाल एका गोंयकारान केल्यार ताका पुलीस रोखडेच धरून व्हरतात आनी गरज पडल्यार पेटूय घालतात. हांगा सामान्य मनशाचें मनीसपण आनी कायदो राखप्यांचें मनीसपण कसाक लागता.
कारणां
व्हड- व्हड विचारवंत म्हणटात, मनीस एक जुंवो न्हय. तो मनशां मदीं रावूंक सोदता. ते पासत तो कितलेय त्याग करूंक तयार आसता. दुसऱ्याचो सांगात जोडूंक तो वावुरता. जेन्ना आपले उदरगतीक लागून, तंत्रगिन्यानाक लागून, गिरायकवादाक लागून, सैमा पासून वा आपल्याच मनशां पासून पयस जाता तेन्ना ताचे भितर रिगिल्लें एकसुरेपण, मानसीक भलायकेचे प्रस्न, विसंगती, इश्टागतीचें तुटिल्लें नातें वा हवामान बदला सारकिल्ल्या पर्यावरणीय नुकसानाक लागून मनीस शिंपडून वता. मनशाची स्वताची वाड आनी विकासाच्या भावनांची उन्नती करूंक फाटीं पडिल्ल्यान नातीं तुट्टात आनी घरगुती वातावरण इबाडटा. थंयच मनीसपणाचीं लक्षणां हालतात. ताचे भितरली करुणा ना जाता, दुसरो संकश्टांत दिसता जाल्यार ताका आदार करपाची कोपशी आसुनूय तो फुडें सरना. एकल्याची हालचाल दुसरो पळेता तेन्ना ताच्यांत सहानुभूती, समुदाय संबंद आनी वांगडीपण जिवें जावंक जाय तें जायना, हे खातीर मनीसपणाक हार खावंची पडटा.
मनीसपणाची वाट वगडावपाचे वाद
तंत्रगिन्यान म्हणल्यार दोनूय वटांनी धार आशिल्ली तलवार. संवसारीक पांवड्यार तंत्रगिन्याना वरवीं मनीस- मनशाक जोडटा आसतना, डिजिटल जिणेक लागून एकसुरेपण वाडूंक शकता. तो एकलो उरतकच मानसीक भलायकेचे संकश्ट फुडें येता आनी खऱ्या संवसारांतल्या गरजां पासून ताका वेगळायता. जेन्ना खाण, फॅशन, बँकिंग आदी गजालीं आमकां तिगोवन दवरपी प्रणालींच्या संपर्कांतल्यान भायर उडयतात, तेन्ना आमचेर शोशण जाता आनी आमचे भोंवतणीक हानी पावता, तांतूंत पर्यावरणाचो आस्पाव जाता अशें आंतरराश्ट्रीय पावंड्या वेली डॉ. रेबेका बर्गर आमकां कळीत करता. अवैयक्तीक, यंत्रीकी समाजीक संरचना आनी फूट घालपी अस्मिताय राजकारण, करुणेक आडमेळीं हाडूंक शकता आनी सहानुभूतीचो धूप जावंक शकता. तेन्ना मनीसपणाच्यो वाटो चुकूंक शकतात, मनीस जिणेचे प्रणालीचेरूच वाद निर्माण जावंक शकतात.
लवचीकपण आनी अनुकूलताय
मनीसपण सदां अनुकूल आसता. मनशाची विचारसरणी जितली उंच, तितलो मनीसपणाचो थर उंच. तंत्रगिन्यान, विज्ञान आनी नवनिर्माण हे आमी संरक्षणात्मक थर तयार केल्ले मार्ग आसात. ह्या मार्गान चल्ल्यार मनशा भितरले शिक्षणीक गूण विकासीत जातात, जाका लागून आमच्या नशिबात आशिल्लें मेळूंक सोंपें जाता, म्हणल्यारूच थीर मनीसपण हो भावनांचो खेळ न्हय, तर ती मोगाची भास आसा, हें आयच्या काळार मनशान समजूंन घेवंक जाय.
जन्मजात दयाळाय
मानसशास्त्रज्ञ रॉसलीन स्नायडर म्हणटा, दर एका मनशाक वेगळो सभाव आसा. तो जल्मजात समाजीक सभाव सहकार्याक चालना दिता. ताका दिसपट्टें जिणेंत असपश्ट केलो तरी, तो आपत्ती निवारणांत दिसता. दयाळाय मनशाक देवान दिल्लो एक कुर्पेचो गूण. जितली दुसऱ्याक दयाळाय दाखयता, तितली देवाची कृपा फावो जाता. सगळे धर्मीक ग्रंथ हाका पुश्टी दितात.
बदलाची संद
हांव वाट चुकलां अशी भावना आमच्या दरेका भितर आसूंक फावो. ती आसली जाल्यार काळीज आनी मन कितलें ल्हव उरता हाची जाणीव जाता. मोग, दयाळाय आनी समजूत सारकिल्या मुळाव्या मुल्यांक परतून जिवीं करपाची गरज उजवाडाक येता अशें बऱ्याच सोद-वावरांनी स्पश्ट जालां. हे गूण आपणावन आमीय हें अणभवूंक शकतात.
एक देख
एके संस्थेच्यो वेंचणुको आसल्यो. आमच्या भारतांत वेंचणूक निधर्मी तत्वांचेर लडयतात, पूण कांय लोकाक स्थानीक भास खबर आसना. ते खातीर हिकमतीन आनी कांय पावटी कपटान डाव खेळूंक कांय जण आपणालें माहीरपण दाखयतात. थोडे दुसऱ्यांक फुडें काडटात आनी आपूण कित्यांत नात म्हण कुशीन रावतात. ह्या वेळार मनीसपणाची कितें भुमिका? शुन्य. तितल्याच प्रमाणांत शातीर आशिल्लो मनीस चाल समजून वागता जाल्यार निश्पाप मनीस बळी पडटा. हे खातीर असल्या कपटी मनशांचीं चाल समजुपाची हिकमत आसल्यार मनीसपणाक लजेंतल्यान निवारूंक जाता.
सोंपयतना…
धारणा चड करून लक्ष केंद्रीत करपाचेर आदारून आसता. समाजीक समस्या आनी तंत्रीक विरक्ततायेचेर लक्ष केंद्रीत करप म्हळ्यार मनशांत उदासपण दाखयता, जाल्यार दयाळपणाच्यो करण्यो केल्यार आमची वाड करपाची तांक वाडटा, म्हणल्यार मनीसपण तिगून उरता. जाच्यांत मनीसपण ना, ताका मनशां मदें रावपाचो अधिकार ना, हेंच सिद्ध जाता.
—-
– विन्सी क्वाद्रूस, राय, साश्ट
मो. – 9822587498
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
