मनाक मेळपी समाधान व्हडलें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

(हें सगळें करतना चली पुराय सुद्दीर आसलें. मागीर टांके घालून पोट शिंवलें. अँटिबायोटिक्स सुरू केलीं. कांयच त्रास जायनासतना तें चली खणखणीत बरें जावन कांय दिसांनीं आपल्या घरा गेलें….. आतां मुखार…)

केसपुळी जावप हो सादारण प्रकार. मात्शें दुखपाक लागलें की शारांत रोखडेच दोतोरा कडेन येतात. पूण, हांगां मात् केसपुळी जाली तरी कोण चडशें लक्ष दिनात. सामकें चलपाक जायना, तो जागो आखांत सुजला, अशी अवस्था जाली की मागीर हे लोक आमचे कडेन येतले, हें थरिल्लें. आमी सदचे वरी न्हंयचे देगेर पासयेक वता आसतनाच एक पेशंट वाटेरच मेळ्ळो. तो म्हाकाच मेळपाक येतालो. तो अहिरी गांवांतल्यान आयिल्लो. रुरल हॉस्पिटल आशिल्ल्या म्हालांतलो हो गांव. पूण थंय वचनासतना तो म्हज्या म्हऱ्यात आयिल्लो. “इतले पयस कित्याक आयलो बाबा ?” अशें विचारतकच “तुमचे कडेनच उपचार करून घेवपाक, “ म्हण सांगपाक लागलो. ताचो पांय खूबच सुजिल्लो, तटतटीत जाल्लो. रस्त्यारच ताचो पांय तपासलो. केसपुळी जाल्ली. फकत मात्शें तोपलें तर ती फुटली आनी फवारो कसो पूं भायर आयलो. थोडोथोडोसो न्हय तर एक लिटर तरी आसतलो. पूण, पूं भायर सरनाफुडें ताची दूख सामकी कमी जाली. तो हांसत हांसत गेलो. 

अशो कितल्यो केशी सांगच्यो? कोणाचें तरी दुख्ख, वेदना आपुण कमी करूंक शकलों, हें मनाक मेळपी समाधान खूब व्हड आसता, तें म्हाका ह्या कामान दिलें.

आदिवासी लोकां मदीं लजप, अनमनप बी अजिबात आसना. दादलो दोतोरा कडेन बायलेक घेवन कशें वचप, अशें तांच्या मनांत लेगीत येना. तांचे कडेन पर्याय नासता, हें जरी खरें मानलें, तरी पसून तांच्या हें लक्षांतय आसना, हेंच चड बरोबर. तांचे नदरेन दोतोर म्हणल्यार आवय- बापाय सारकोच. ताचे कडेन लज कसली ? हे लोक विस्वासय सट्ट करून दवरतात म्हणटकच आमचें काम सोपें जायत गेलें. ह्या विस्वासानच चडांतचड कठीण केशी निभावपाचें बळ आमकां मेळत गेलें. आमी दोगांय फकत दोतोर. हांवें सर्जरेचो थोडो अणभव घेतिल्लो. मंदा तर ॲनेस्थेसिस्ट. पूण अडचल्ले बाळंटेर, कसलींय कठीण ऑपरेशन्स आमी आमच्या तपासणेघरांत बरेतरेन केलीं. जांची कांयच म्हायती नासली, अशा वेळार पुस्तकांत वाचून, एकमेकां कडेन उलोवन केशी हातांत घेतल्यो. हातूंतल्यान आमच्या शिक्षणा परस एकदम वेगळ्यो अशो वैजकी गजालीय हांवें करून पळयल्यो.

झाडावेल्यान पडून हात-पांय मोडप, हें ह्या लोकां मदीं सदचेंच. फळां काडपाक, खावपाक हे सदांच झाडार चडटात. अशा वेळार पडले आनी हाड मोडलें तर हाडां (ऑर्थोपेडिक) दोतोर खंयचो ? त्या वेळार त्या आख्ख्या वाठारांत फकत आमीच दोतोर. पडिल्ल्याक लोक आमचे कडेन घेवन येताले. पूण आमचे कडेन एक्स-रे मशीन बी कांयच साधनां नासलीं, तर उपचार कसो करप ? केन्ना केन्ना हाड मोडलां काय ना हें फकत पळोवन कळना. थंय थोडें वांकडें जाल्लें आसल्यार कळटा, पूण फकत सूज आसल्यार सारकें समजना. ताचेर हांवें एक उपाय सोदून काडलो. हांव पेशंटाचो हात वा पांय हालोवन पळयतालों. हाड मोडिल्लें ना फकत थोडेंशें निसरलां, भायर आयलां अशें लक्षांत येतालें. मागीर हाडावेली सूज देवल्या उपरांत हाडाक झटको दिलो की तें दिस्त परत खांचीत वचून बसता. त्यानंतर तें सांदपा खातीर घट्ट बांदून दवरप. अशा पद्दतीन असंख्य हाडां आमी सारकीं केलीं. खरें पळयल्यार ही काय सामकी योग्य पद्दत नासली. ताका लागून थोडोसो दोश उरतालोच; पूण ह्या लोकांच्या नदरेन थोडें वांकडेंपण उरप, थोडें लंगडप ह्या गजालींक म्हत्व नासलें. हात- पांय हालोवपाक जातात, काम करपाक मेळता, हें तांच्या खातीर म्हत्वाचें आसलें. आमच्या ह्या उपायांनीं तें खरेंच साध्य जातालें.

आमी जशे हाडांचे वैज नासले तशेच दोळ्यांचेय नासले. पूण पेशंटाचें दुख्ख पळोवन आमी दोळ्यांचेरय उपचार सुरू केले. हांगां दोळ्यांत फुल पडपाचें, मोतीबिंदू जावपाचें प्रमाण खूब. ऑपरेशन केलेंना तर सवका-सवका नदर कमी जातली. तशें जाल्यार तांकां काम करपाक मेळचेंना. काम केलेंना तर तांच्या खावपा- पिवपाचे हाल जातले. ताकालागून हातूंतल्यान वाट काडप गरजेचें आसलें. ह्या वाठारांत असल्या ऑपरेशना खातीर दोतोर येवप शक्य नासले. हे लोक दुसरे कडेन वचपाकय शकनासले. जंय जेवपाक अन्न ना थंय प्रवासखर्च, वखदांखर्च कशे करतले ? त्या भायर भाशेचो प्रस्न. ताकालागून आमीच कितेंतरी करप आवश्‍यक आसलें. निमाणें आमी दोळ्यांच्या ऑपरेशना खातीर लागतात तीं गरजेचीं आवतां हाडलीं. विकासान दोळ्यांच्या दोतोरा कडेन (ऑप्थल्मॉलॉजींत) एक हाव्ज जॉब केल्लो. तेन्ना ताणें मोतीबिंदूचीं जायतीं ऑपरेशनां पळयिल्लीं आनी ताचो असिस्टंट म्हुणून कामांय केल्लीं. त्या अणभवाच्या नेटार ताणें म्हाका एक ऑपरेशन करून दाखयलें. तें पळोवन आनी ह्या विशयांतलीं पुस्तकां वाचून ताच्या नदरे खाला, तो सांगता तशें, हांवेय एक ऑपरेशन करून पळयलें.

(मुखार चलता)

प्रकाशवाटा (मूळ लेखक : डॉ. प्रकाश आमटे)

देविदास गजानन नायक 

98505 35051