मदले सुटयेंतलें खाण खतखतता

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

अर्थांत ताचेर आपमजत गटांचेंय आपलें वेगळें म्हणणें आसतलेंच. शिक्षण खात्या कडेन बसून ह्या वादाचेर तोडगो काडूं येता. पूण तो चिघळचो न्हय.

गोंयांत 1970 च्या दशकांत मदले सुटयेंतलें खाण दिताले. एक गांवठी केळें आनी दोन मेरी बिस्किटी. कालांतरान ही येवजण बंद जाली. देशांत तमीळनाडू राज्यांत ती सगल्यांत पयलीं सुरू जाल्ली. गांवगिऱ्या वाठारांतले गरीब भुरगे खावपाक मेळटा, हे आशेन शाळेंत येवचे आनी ते निमतान ते शिकचे, हो हे येवजणे फाटलो उद्देश आशिल्लो. तो कांय प्रमाणांत येशस्वीय जालो. उपरांत ही मदले सुटयेंतल्या खाणाची संकल्पना दरेका राज्यान चालीक लायली. ते निमतान भुरग्यांक पुश्टीक आहार (कांय कडेन वीखबादा, भेळशेल्लें खाण…. असले प्रकार घडले.) मेळ्ळोच, पूण लाखांनी लोकांक रोजगार मेळ्ळो. गोंयांत सध्या ही मदले सुटयेंतलें खाण येवजण वादांत सांपडल्या. हाचे फाटलें कारण म्हणल्यार हें कंत्राट शिक्षण खातें एके बिगर सरकारी संस्थेक दिवपाक सोदता. तश्या आशयाची निविदाय जारी जाल्या. ही खबर पातळटकच अर्थातूच आपमजत गटां मदीं खवदळ जालो. तोय साहजिकूच म्हणू येता. कारण गोंयभरांत साबार आपमजत गट मदले सुटयेंतल्या खाणाची पुरवण करता. मात, आतां हें काम गेल्ल्यान हातांतलो रोजगार वतलो. पयर शिक्षण खात्यान सरकारान हो निर्णय कित्याक घेतलो ताचें स्पश्टीकरण केलां. तें जर खरें आसत, जाल्यार सगल्यांनीच (सरकार, पालक संघटना, आपमजत गट) हाचेर बारीकसाणेन विचार करपाक जाय.
खाणांची पुरवण करूनय ताचे पयशे वेळार मेळनात, अशें कारण सांगून कांय आपमजत गटांनी 1 जुलयाच्यान मदले सुटयेंतलें खाण आमी दिवचे नात, अशें शिक्षण खात्याक कळयिल्लें. कांय पालक संघटना वेळार बिलाचेर सही करिनाशिल्ल्यो. ताका लागून आपमजत गटांक पयशे मेळपाक उशीर जातालो. काणकोण, फोंडें तालुक्यांतल्या कांय गटांनी आमकां प्रवास खर्च परवडना, अशें सांगिल्लें. तर कांय कडेन खाणाचो दर्जो सामको बाबत आशिल्ल्याच्यो कागाळी पालक- शिक्षक संघांनी केल्ल्यो. सरकाराचें हें म्हणणें. अर्थांत ताचेर आपमजत गटांचेंय आपलें वेगळें म्हणणें आसतलेंच. शिक्षण खात्या कडेन बसून ह्या वादाचेर तोडगो काडूं येता. पूण तो चिघळचो न्हय.
कांय जाणांक दिसता, सरकार सगल्याच गजालींचें आवटसोर्सिंग करता. म्हणल्यार गोंया भायल्या संस्थांक कंत्राटां दिता. तशें केल्ल्यान थळाव्या नागरिकांक रोजगार मेळना. मदले सुटयेच्या खाणा बाबतींत नावाजत्या आपमजत गटांनी एकठांय येवन संघटना वा एनजीओ स्थापन करूं येता. उत्तर गोंय आनी दक्षीण गोंयांत त्यो आसच्यो. प्रभुपाद स्वामी हांचें अक्षय पात्र फावंडेशन आनी हेर कांय संस्था आयज मदले सुटयेंतल्या खाणाची पुरवण करपाचें काम करता. प्रधानमंत्री पोशण अभियान हे येवजणे खाला फावंडेशनान सुरवेक बंगळुरच्या पांच सरकारी शाळांनी देड हजार भुरग्यांक खाण दिल्लें. ही गजाल 2000 वर्सांतली. आयज ही संस्था लाखांनी भुरग्यांक मदले सुटयेंतलें खाण दिता. संवसारांतलो हो सगल्यांत व्हडलो उपक्रम. हजारांनी लोक फावंडेशनाक अर्थीक मजत करतात. अशें गोंयांत जावप शक्य ना? हांगां कितलेशेच एनजीओ, दानशूर गोंयकार आसात.
आपमजत गटां मुखार अडचणी आसात, जाल्यार त्यो तांणी सोडोवं येताल्यो. सरकारान आतां आपली भुमिका मांडल्या. तातूंत घडये बदलूय जावं येता. पूण उपरांत खाणांची पुरवण करपी आपमजत गटां आड कागाळी येवन उपकारच्यो ना. खाणांत पाल, जल्लो पडपाच्यो घडणुको घडल्यात. भुरग्यांक वीखबाधाय जाल्या. पावाक चिथो येवप, भाजी भेळशेवप, खाण रांदतात ती कूड बुरशी आसप… असलेय प्रकार नदरेक आयल्यात. कांय आपमजत गट तर वादग्रस्त थारल्यात. आदलीं दिसाळीं चाळीत जाल्यार हें सगळें परतून याद जातलें.
भुरग्यांक कितें खावपाक दिवप हाचेरुय गोंयांत वाद जाल्यात. पुलाव, उपीट भुरगीं खातलींच अशें ना. तांकां सामोसा, बटाटवडो, भाजी- पाव दिवचो अशें कांय जाणांनी सुचयिल्लें. पूण हें तेलकट, मसाल्याचें खाण कांय भुरग्यांक माल पडूं येता. सरकार आपले भुमिकेचेर ठाम आसा, अशें सध्या तरी म्हणटा. घडये तातूंत बदलूय जायत. पूण कंत्राट मेळ्ळ्यार भुरग्यांक पुश्टीक आहारूच मेळटलो, हाची खबरदारी आपमजत गटांक घेवची पडटली. कितेंय जालें जाल्यार आमचो मंत्री, आमदार आमकां सांबाळून घेतलो, ही मानसिकताय सगल्यांनीच सोडूंक जाय. तिकाच लागून आयज सगल्याच मळांचेर अंदाधुंदी चलिल्ली पळोवंक मेळटा. खाणाच्या बाबतींत तीं जावंक जायना, तो भुरग्यांच्या जिणे- मरणाचो प्रस्न. हे येवजणेचीं सगलीं सुत्रां एनजीओंक दिवपाचेर सरकार ठाम आसा म्हणटा. पूण ताचो फटको गोंयकार बायलांक बसतलो, हाचें वायट दिसता.