भांगरभूंय | प्रतिनिधी
मंगळाच्या मध्य भागांतल्या भुंयकांपाच्या ल्हारांक लागून मनीस थंय वचूंक शकना. 2018 वर्सा नासान ‘इनसाइट लॅंडर’ तांबड्या गिऱ्याचेर धाडिल्लें. तातूंतल्यान एकठांय केल्ले आंकडेवारींतल्यान ही गजाल उजवाडाक आयल्या. ह्या डेटा वयल्यान संशोधकांक मंगळाच्या मदल्या भागांत खंयचे घटक आसात हें कळ्ळें. हाचे प्रमाण मंगळाच्या मदल्या भागांत वितळिल्लें लोखण आनी तातूंतल्यान तयार जाल्ले हेर धातू आसात. तातूंत गंधक आनी ऑक्सिजन चड प्रमाणांत आसता. सुमार 4.6 अब्ज वर्सां आदीं मंगळ कसो तयार जालो आनी तो आमचे धर्तरे परस कसो वेगळो आसा हें ह्या आंकडेवारींतल्यान दिसून येता. सारकेंपण आसून लेगीत मंगळार न्हय तर धर्तरेचेर जिवीत शक्य आसा, हें वयले म्हायतींतल्यान स्पश्ट जालें.
ह्या दोनूय गिऱ्यां मदलो फरक समजून घेवपाखातीर मेरीलँड विद्यापिठाचे सहाय्यक प्राध्यापक आनी संशोधक वेद्रन लेकिक आनी तांच्या पंगडान मंगळार जाल्ल्या दोन भूंयकांप घडणुकांचो नियाळ केलो. पयलें – मंगळार जाल्ले भूंयकांप. दुसरें – मंगळाच्या मध्यम भागांत अवकाशांतल्यान धाडिल्ल्या वस्तूंचे टक्करींतल्यान निर्माण जावपी भूंयकांपीं ल्हारा. मंगळाराच्या पृश्ठभागाचेर आशिल्ल्या हेर ल्हारां वांगडाच भूंयकांप ल्हारांक ह्या गिऱ्याच्या गाभ्यांतल्यान वचपाक लागपी वेळाची पळोवणी शास्त्रज्ञांनी आनी भूंयकांप शास्त्रज्ञांनी केलां. तांणी हो डेटा हेर भूंयकांप आनी धर्तरेच्या डेटा वांगडा एकठांय केलो. हाचे वयल्यान मंगळाच्या सामग्रीची घनताय
कळ्ळी. हाचे वयल्यान मंगळाचो कोर पुरायपणान वितळिल्लो
आसा, अशें दिसता. धर्तरेचो कोर कठीण आस आनी भितरल्यान वितळटा.
संशोधकांक मंगळाच्या मध्यम भागांत गंधक आनी ऑक्सिजन मेळ्ळां. हाचे वयल्यान मंगळाचें केंद्र धर्तरेच्या केंद्रा परस उणें दाट आशिल्ल्याचें दिसून आयलें. ह्या दोन गिऱ्यांचे निर्मितीची
परिस्थिती सामकी वेगळी आशिल्ली. खंयच्याय गिऱ्याची निर्मिती आनी विस्तार ताच्या केंद्रांतल्यानच समजूंक मेळटा, अशें संशोधक निकोलस श्मर सांगता. मंगळाचेर आशिल्ली परिस्थिती जिवीत तिगोवन दवरपा खातीर योग्य आसा काय ना हें ह्या
प्रक्रियेंतल्यान कळटा. धर्तरेच्या मध्य भागांत चुंबकीय क्षेत्र तयार जाता, जें सूर्याच्या (सौर वारें) वादळांच्या परिणामां पसून आमची राखण करता. मंगळाच्या मध्य भागांत असो प्रदेश ना. देखून थंय रावप शक्य ना.
इनसाइट कडेन संबंदीत गजाली
1) 358 किलो वजनाच्या इनसाइटाचें पुराय नांव ‘इंटिरिअर एक्सप्लोरेशन युजिंग सिस्मिक इन्व्हेस्टिगेशन्स’ अशें आसा. सौर उर्जेचेर आनी बॅटरीचेर चलपी हें यंत्र 26 म्हयने काम करपाक तयार केल्लें.
2) अमेरिका, जर्मनी, फ्रांस, युरोप सयत 10 परस चड देशांतल्या शास्त्रज्ञांनी ह्या 7000 कोटींच्या मिशनांत वांटो घेतिल्लो.
3) इनसाइट प्रकल्पाचे मुखेल शास्त्रज्ञ ब्रूस बॅनर्ट हांणी सांगलें, हें एक काळ यंत्र आसून तें मंगळ, धर्तरी आनी चंद्रा सारकिल्ले फातरांचे गिरे 4.5 अब्ज वर्सां आदीं कशे तयार जाले हाचो अभ्यास करतलें.
4) फ्रेंच अंतरिक्ष एजन्सी कडल्यान बांदिल्लें भूंयकांपमापक हे तांचे मुखेल साधन. देंवल्या उपरांत ‘रोबोटीक आर्म’ म्हणून पृश्ठभागाचेर एक भूंयकांपमापक दवरलो. आनिकूय एक मुखेल साधन म्हळ्यार ‘सेल्फ हॅमरिंग’. तातूंत गिऱ्याच्या पृश्ठभागाचेर जावपी उश्णताय प्रवाहाची नोंद जाल्ली.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
