भांगरभूंय | प्रतिनिधी
खंयच्याय मनशा खातीर भास हें ताच्या अभिव्यक्तीचें सगल्यांत म्हत्त्वाचें माध्यम आसता. मनशाच्या भाशीक विकासा खातीर आयकप, उलोवप, वाचप आनी बरोवप हे चार म्हत्त्वाचे पावंडे आसतात. ह्या चारूय पावंड्यार मनशान भास योग्य तरेन समजून घेवपाचो, शिकपाचो आनी वापर करपाचो यत्न केलो जाल्यार, मनशाच्या भाशीक विकासाक गती मेळपाक शकता. आयज घराघरांनी तशेंच शिक्षणिक संस्थांनी भुरग्यांचो भाशीक विकास कितलो आनी कसो जाता हो स्वतंत्र विचाराचो आनी संशोधनाचो विशय जायत चल्ला. आयज चडश्या भुरग्यांक एकाच एका भाशेंत संवाद सादप, आपल्या विचाराक वा गजालीक व्यक्त करप शक्य जातना दिश्टी पडना. जायत्या कारणांक आनी माध्यमांक लागून वेगवेगळ्या भाशांचो भुरग्यांचेर जावपी परिणाम आनी तातुंतल्यान भाशीक विकासाक येवपी आडखळ लक्षांत घेतल्यार अशें दिसून येता की भुरग्यांची दरेक भास सुदारपा खातीर जायते उपाय आनी साधनां आयज आमचे लागीं उपलब्द आसात. तांचो वापर केल्यार भुरगीं निश्चित आपल्यो भासो सुदारपाक शकतली.
खंयच्याय मनशाचे खंयचेय एके भाशेचो विकास जावपा खातीर ती भाशा बर्यांत बरे तरेन आयकुंक मेळप हें सगल्यांत म्हत्त्वाचें. आयज आमच्या भोंवतणी एखाद दुसरो मनीसूच एखादी भास पुराय तरेन शास्त्रशुद्ध उलयतना दिसून येता. कानार पडपी भाशा हेर भाशांच्या प्रभावांतल्यान मिश्रण जावन, बोलींचो प्रभाव घेवन, व्यक्तीगत स्तरा वेले भाशीक दोश आनी हेर गजालीं सयत येतना दिश्टी पडटा. जी भास शिकपाची आसा तिचें प्रमाण रूप मनशाच्या कानार पडप आवश्यक. ते नदरेन यत्न जावंक जाय. ताच्या मुखार वचून ती भास उलोवपाचो यत्न मनशान करपाक जाय. जेन्ना एखादो मनीस एखादी भास उलोवपाचो यत्न करता तेन्नाच ताच्या त्या भाशेचो खर्या अर्थान विकास जावपाक शकता. उदकांत पावल दवरल्या बगर मनीस जसो पेंवप शिकूंक शकना तशेंच भास उलोवपाक लागल्या बगर तो ती भास शिकूंक शकना. देखून आमी आमच्या भोवतणी आशिल्ल्या मनशां कडेन त्या भाशेंत उलोवपाक जाय. मात, अशें करतना त्या मनशांक मात ती भास बेसबरे तरेन येता हें मान सुनिश्चित करपाक जाय जेवरवी ते उलोवपांतल्यो चुको दाखोवन आमकां सुदारपाक शकतले. शाळेंत वा घरा कडेन भुरग्यांनी एखाद्याच भाशेंत पुराय तरेन उलोवचें असो आग्रो शिक्षकांनी आनी घरच्यांनी दवरपाक जाय.
भाशीक खेळ हो भाशीक विकासांतलो एक उपाय जावं येता. भाशेची वेगवेगळीं तासां दाखोवपी भाशीक खेळ घरा तशेंच शिक्षणिक संस्थेत खेळप जाल्यार हांसत- खेळत भुरग्यांचो भाशीक विकास साद्य करूं येता. एकाच शब्दा खातीर आसपी वेगवेगळे प्रतिशब्द, एखाद्या शब्दाचे वेगवेगळे अर्थ, वेगवेगळ्या पशू- पक्ष्यां खातीरचे त्या- त्या भाशांतले शब्द अशा तरेन हे खेळ खेळूं येतात. ह्या खेळांतल्यान नकळत आनी वाज येनासतना भुरगीं भास शिकपाक पावतलीं. एखादे भाशेतलें एखादें वाक्य दुसरे भाशेंत कशें जावं येता ह्या सारको यत्न मुखावेल्या पावंड्यार करूं येता.
खबरांपत्रांनी आयजूय दिसून येवपी शब्दकोडी ह्या भाशीक विकासा खातीर खूप लावकारी. तांचे भितर मनशाच्या भाशीक विचाराक अदिक चालना दिवपाची तांक आसता. आदल्या तेंपा वेल्या लोकांचो भाशीक विकास सादपांत ह्या शब्दकोड्यांचो खूप आदार जाला. हिंदी पदांची अंताक्षरी खेळप हो चडश्या लोकांचो आवडीचो खेळ. त्याच धर्तेर भाशीक अंताक्षरी खेळून भाशीक विकास करूं येता. एखादे संकल्पनेक धरून वा एखाद्या विशिश्ट मळाकडेन संबंधित उतरांचो अंताक्षरी खेळ भुरग्यांक खेळपाक लायल्यार तांची भास सुदारूंक शकता.
काणयो सांगप वा बरोवन काडप ह्या मार्गान लेगीत भास सुदारपाचो यत्न जावं येता. आपणें आयकल्ली वा वाचिल्ली एखादी काणी आपल्या घरच्यांक वा शाळेतल्या इश्टांक भुरग्यांनी सांगल्यार तांचे भितर वक्तृत्व आनी सादरीकरण कला लेगीत वाडीक लागतली. एखादे काणये भितर आपली स्वताची कलात्मक भर घालपाचो यत्न करपाक सांगल्यार भुरग्यांची सर्जनशीलता लेगीत वाडटली. एखाद्याक जर काणयोच येना आसत जाल्यार ताचे जिणेंतले ताचे अणभव ताका वर्णन करपाक सांगू येता. एखाद्या सुवातेक वा पर्यटन स्थळाक दिल्ली भेट वर्णन करपाक सांगल्यार भुरगीं तातुंतल्यान आपलें वर्णन कौशल्य सुदारपाक शकतलीं आनी भाशीक विकास लेगीत जावपाक पावतलो.
ह्या आनी अशा जायत्या हेर उपायां वांगडाच आयज जायतीं पूरक साधनां लेगीत उपलब्द आसात तांचो वापर शक्य आसा. इंटरनेटच्या माध्यमातल्यान जायतीं मोबायल अॅप्स आयज भास शिकपा खातीर मेळटात. मोफत मेळपी ह्या अॅप्स वरवी आमी घरा बसून आपल्या आपूण खंयचीय भास शिकपाक शकतात. देखीक, ‘ड्युओ लिंग्वो’ नांवाच्या अॅप वरवी विदेशी भाशा शिकूं येतात. भाशीक प्रस्नमाची कार्यावळ वर्गांत घेवपा खातीर ‘कहूट’ नावाचें एक इंटरेक्टिव्ह अॅप खूप बरें आसा. ते भायर यूट्यूब सारक्या फामाद माध्यमाचो लेगीत सकारात्मक आनी विधायक पद्दतीन उपेग करूं येता. भुरग्यांच्या आदर्श सादरीकरणाचे व्हिडिओ तयार करून शाळेंतल्या हेर विद्यार्थ्यांक दाखयल्यार भुरग्यां मदीं हेल्दी सर्त निर्माण करूं येता. टीव्ही आनी रेडिओच्या मजतीन कितल्याश्याच लोकांची भास सुदारपाक मजत जाल्या. भाशेचो आदर्श नमुनो आसपी कितलेश्योच कार्यावळी आनी व्यक्ती आमकां दिसून येतात मात तांचो संदर्भ आमी भुरग्यांक दिवन तांच्या कानार बरी भास पडपाची वेवस्था करपाक जाय.
भाशीक विकासा खातीर आयज खूप वाटो आनी पर्याय आसात. आदल्या काळा परस आयज अदिकादिक सोंपेंपणान भास शिकप शक्य जालां. घरा बसून लेगीत आमी ही उदरगत सादपाक शकतात. गरज आसा ती फकत इत्साशक्तीची. मनशाची भास म्हळ्यार ताच्या व्यक्तीत्वाचें पडबिंब. चलात तर, आपली भास सुदारुया आनी हें पडबिंब आनीक सुदारुया
प्रा. चिन्मय मधू घैसास
9823728640
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
