भांगरभूंय | प्रतिनिधी
चिंतन – 94
तुकाराम महाराज म्हणटात-
आपणां आपण हे चि कसवटी ।
हर्षामर्ष पोटीं विरों द्यावें
ही ओळ म्हणल्यार खरी आत्मशिस्तीची शिकवण. जग जिखप सोंपें, पूण स्वताक जिखप कठीण.
आमी दर दिसा पळयतात — कोण तरी आमची तोखणाय करता तेन्ना आमी खुशाल जातात आनी कोणेय आमचेर टिका केल्यार रोखडीच तिडक येता. मन हो एक दर्या जो एका खिणाक बदलता! पूण तुकाराम महाराज म्हणटात — “हर्ष वा अमर्ष — दोनूय पोटांत जिरुंदी. तांकां भायर सरूंक दिवचें न्हय. मनीसपणाची हीच खरी कसवटी.”
गौतम बुद्धाच्या जिवितांतली एक घडणूक हे ओळीचो अर्थ जिवो करता.
एक दीस बुद्ध एका गांवांत प्रवचन दितालो. ताच्या उतरांनी जायते जाण प्रभावित जाले, पूण एक मनीस — खूब अभिमानी आनी रागान भरिल्लो — तें सोंसूंक जालें ना. ताका दिसलें, “हो मनीस सगळ्यांक आपल्या फाटल्यान लायता, हाचो अभिमान तोडपाक जाय.”
तो गर्देंतल्यान मुखार आयलो, बुद्धा मुखार उबो रावलो आनी म्हणलें,
“आरे तूं कोण रे? तूं देव न्हय, विद्वान न्हय! लोकांक फटयता! तुका लज दिसना?”
गर्दी ओगी पडली. सगळ्यांनी विचार केलो, “आतां बुद्धाक तिडक येतली.”
पूण बुद्ध फकत हांसलो. एक सामकें शांत, निश्चल हांसप.
त्या मनशाक आनीकय राग आयलो — “तुं हांसता? तुका आयकूंक येना?”
बुद्धान शांतपणान म्हणलें, “ इश्टा, मनशान कोणाक भेटवस्त दिल्यार, आनी दुसऱ्या मनशान ती स्वीकारुंक ना जाल्यार ती भेट कोणा कडेन उरता?”
त्या मनशान म्हणलें, “ जाणें दिली ताचे कडेन!”
बुद्धान म्हणलें, “तशेंच तें. तूं म्हाका राग, गाळी, अपमान दिता. पूण हांवें तें स्विकारूंक ना. मागीर ते कोणा कडेन उरतात?”
तो मनीस ओगी पडलो. ताणें तकली सकयल घाली.
त्याच खिणाक ताका कळ्ळें — बुद्धाची शांतताय दुबळेपण न्हय, तर व्हडपणाची उंचाय.
लोखण वितळून जशें शस्त्र तयार जाता तशेंच भावनांक भितर जिरोवन चरित्र तयार जाता.
हाचो अर्थ कितें?
भावनां दामून उडोवपाक जायना, पूण तांकां तुमचेर राज्य करपाक दिवपाक जायना.
राग आयल्यार रावात, पळयात, उस्वास घेयात आनी ताका वितळून वचुंदी.
खोस जाली तरी तातूंत व्हांवत वचूं नाकात, कारण तीय क्षणीक आसता.
– हभप देवदत्त दिगंबर परुळेकर
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
