भारतीय शेती आनी तंत्रगिन्यान

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

देशाच्या स्वातंत्र्या उपरांत आमी शेतवडींत खूब उदरगत केली. आतां आमी अन्नधान्यांच्या मळाचेर स्वताच्या पांयांचेर उबे जाल्यात. आमची पुराय शेती पावसाचेर निंबून आशिल्ली, आतां आमी सुमार 50% शेत जमीन कानाला सारकिल्ल्या बिगर पावसाच्या शिंपणावळ स्रोतां कडेन जोडल्या. पूण सुमार 50% अजूनय उरल्या. भारतीय शेती अजूनय फाटीं आसा. अशें आनीक एक क्षेत्र म्हळ्यार तंत्रगिन्यानाचो वापर.
दर एका क्षेत्रांत नेटान बदलपी संवसारा प्रमाण दर दिसा शेतकी मळाचेर नवे -नवे उपक्रम सुरू आसात. ह्या मळार करियर करून तातूंतल्यान आपलें पोट भरपी लोकांनी तांचे कडेन अद्ययावत रावपाची गरज आसा.
आधुनीक शेतवडीचे नवे आयाम….
1) अचूक शेती
पयली पद्दत ‘प्रिसिजन फार्मिंग’. ही शेतीची एक पद्दत. जांतूतल्यान पिकां आनी माती वेवस्थापन करपाक तंत्रगिन्यानाचो उपेग जाता. सेन्सर्स, ड्रोन आनी हेर तंत्रगिन्यानाचो उपेग करून हवामान, मातयेची स्थिती आनी पिकाची वाड हांचे विशीं म्हायती एकठांय करून हें साध्य करता. लागवड, सारें आनी शिंपणावळ हांचे विशीं चड म्हायती आशिल्ले निर्णय घेवपाक ह्या ‘डेटा’ चें विश्लेशण करतात. ताचो परिणाम म्हळ्यार साधनसंपत्तीचो चड कार्यक्षम वापर आनी पिकाचें लुकसाण उणें जाता.
2) उबी शेती (वर्टिकल फार्मिंग)
वर्टिकल फार्मिंगची पद्दत खूब फामाद जावपाक लागलां. उबी शेती म्हळ्यार ग्रीनहाउस वा घर अशा नियंत्रीत वातावरणांत पिकांची लागवड करपाची पद्दत. हे पद्दतीन हंगाम वा हंगामाची पर्वा करिनासतना वर्सभर उत्पादन करपाक मेळटा. ताका लागून उदकाचो आनी कीटकनाशकांचो वापर उणो जाता आनी भारतांतल्या थंड दोंगरी वाठारां सारक्या पारंपरीक शेतवडी खातीर योग्य नाशिल्ल्या वाठारांनी पिकांची लागवड करपाक मेळटा.
ह्या प्रकारच्या शेतवडींत ल्हान जमनीच्या कुडक्यांतल्यान चड उत्पादन मेळूंक शकता. हीं पिकां उबीं आसतात. शारांतल्या इमारतींनी हें करूं येता.
3) शेतवडींत रोबोटिक्स
तिसरी पद्दत म्हणल्यार शेतवडींत रोबॉटिक्सचो उपेग. पेरणी, कापणी पिकांचेर देखरेख अशीं वेगवेगळीं कामां स्वयंचलीत करपाक रोबोटिक्स तंत्रगिन्यानाचो उपेग करपाक लागल्यात. ह्या तंत्रज्ञानाक लागून कार्यक्षमताय वाडूंक शकता आनी कामगारांचो खर्च उणो जावंक शकता. तातूंत पिकाचें उत्पन्न वाडोवपाची आनी कीटकनाशकांचो वापर उणो करपाची तांक आसा. सरकार अशे रोबोट सामुहीकपणान गांवांनी उपलब्ध करून गरीब शेतकारांक मजत करूंक शकतात.
4) पुनरुत्पादक शेती
पुनरुत्पादन शेती हो शेतवडीचो एक समग्र दृश्टीकोण. जातूंत जमनीची भलायकी, जैवविविधताय आनी कार्बन सुदारपाचो हेत आसा. हो दृश्टीकोण शेतीशास्त्राच्या तत्वांचेर आदारीत आसून एक निरोगी माती पर्यावरण यंत्रणा तयार करपाचेर भर दिता. ह्या प्रकारच्या शेती खातीर चड शेती केल्ल्यान जावपी लुकसाण जशें पडिंग जमीन आदी टाळूं येता. तातूंत पिकाचे रोटेशन, आच्छादन पिकावळ, उणीं लागवड अश्या पद्दतींचो आस्पाव आसा. हो दृश्टीकोण मातयेची भलायकी सुदारताच, तशेंच हरितगृह वायूचें उत्सर्जन उणें करपाक आनी हवामान बदला आड झुजपाक मजत करता.
5) बिग डेटाचो उपेग
आनीक एक पद्दत म्हणल्यार शेतकी क्षेत्रांत बिग डेटाचो वापर. बिग डेटा म्हळ्यार वेगवेगळ्या स्रोतां कडल्यान व्हड प्रमाणांत डेटा एकठांय करप आनी विश्लेशण करप. ह्या डेटाचो उपेग पिकाचें उत्पन्न सुदारपाक, खर्च उणो करपाक आनी कार्यक्षमताय वाडोवपाक करूं येता. देखीक, हवामान आनी मातयेच्या सेन्सराचो डेटा शिंपणावळ यंत्रणेचें अनुकूलन करपा खातीर उपेग करूं येता. ड्रोनांतल्यान मेळिल्ल्या म्हायतीचो उपेग कीड, दुयेंस वळखप आनी ताचेर उपचार करपाक करूं येता.
6) टिकावू शेती
टिकावू शेती ही एक पद्दत जावन आसा. जाचो हेत फुडल्या पिळग्यांचो स्वताच्यो गरजो भागोवपाचे क्षमतेक तडजोड करिनासतना सद्याची अन्न गरज भागोवपाचो हेत आसा. तातूंत रसायनीक सारें आनी कीटकनाशकांचो वापर उणो करप, उदकाचो वापर उणो करप आनी जैवविविधताय वाडोवप अश्या पद्दतींचो हांतूत आस्पाव जाता.
7) भारताचो एग्री स्टॅक
दरेका शेतकाराची म्हायती आनी शेतकी संसाधनांची पुराय म्हायती एकाच डेटाबेसांत जोडून भारताचो शेतकी स्टॅक तयार करतात. एग्रीस्टॅक तयार करपा खातीर शेतकी मंत्रालयान “इंडिया डिजिटल इकोसिस्टम ऑफ अॅग्रिकल्चर (आयडीईए)” ही मुळावी संकल्पना निमाणी केल्या. जी एग्रीस्टॅका खातीर एक आराखडो तयार करता. हे खातीर कार्यदळ तयार केला. उपरांत हे कल्पनेचेर संकल्पना पत्र तयार केले आनी विशय तज्ञ, शेतकार, शेतकार उत्पादक संघटना (एफपीओ) आनी सामान्य लोकां कडल्यान मता मागयली.
एग्रिस्टॅक ही संघराज्याची रचणूक आसून डेटा फकत राज्यांचेच मालकीचो आसा. शेतकी क्षेत्रांत सतत उदरगत जायत आसा आनी दर वर्सा नवें पद्दती येत आसात. शेतकारांक, शास्त्रज्ञांनी आनी धोरण निर्मात्यांक ह्या पद्दतींची जाणविकाय आसप म्हत्वाचें. म्हायती मेळोवची आनी शेतकारांक आनी पर्यावरणाक फायदो जावपी पद्दतीन ती चालीक लावपा खातीर एकठांय येवन वावुरचें.