भळो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

अामगेल घरालागी आशिल्या भळ्याक मारुती भळो म्हणतात. तसो आत हो शब्द कानार पडचोत कमी जाला. म्हागेल आजेन सांगीले भळ्याकात जितली म्हण बांदेकराली घर आसात ती सगळी आमगेल कुटुंबातली घरा. तेमी आमगेल बऱ्या वायटाचे बार दिसां दायजी. पुण ह्या दायजी पणा लागुन पुराय घरातली देव देवस्पणाची कामा करु मेळनात म्हण हे दायजीपण तीन पिळग्यां भीतरत आत दवरला. तरी आमी पुराय एकत आसात. ही सगळी घर पळोवन त्या काळार म्हाक खुशी जाली कारण आमगेल कीतले व्होड कुटुंब म्हण.
आमगेल वाड्यावयल्यान भळ्यार वचुक लागीची वाट म्हणलार पयली लागता सीतेल बाग, मागीर निकलावां बायलेल शेत मुकार बालक्रुष्णाले, दायजगोंयदाले, नंतर चन्नापाशिटो तळटोमाड आनी मुकार रस्तो, रस्त्याबाजुन मारोतीले मंगळुर नळ्यांचे व्होड देऊळ आनी फाटल्यान हो भळो. भळ्या मुळसात ही सगळी दायजाल घरा. आमगेल वाडो धन्न भळ्यार पावता म्हणलार पुराय चारी बाजुन शेताकेर. ह्या भळ्यार इतर रानटी रुखा बरा औशदी झाडां बी खुप आशिली. वाड्यावयलो हरी आजो वर्सातले पावसां दिवसातले ते चार म्हयने सोडन्न तो ह्या भळ्यारत पडील उरतालो अश म्हणलार हरकत ना. तो जास्ती कन्न कुड्या पानां हाडुक भळ्यार वयतालो. तो त्या पानाची इडी ओळताल तर बायल मोगा आजी पत्रावळी तोपताली.
त्या काळार तशें रान खात्यातले लोक तितले भळ्यावयले जावु आजु बाजु लोकांले जीव खायनाले. कारण तेन्नाचे जास्ती लोक निसर्गाचे भान दवरन्न भळ्यांवयल्या रानात हात घालताले. जितली गरज तितलेत भळ्यावयल्यान हाडताले. तेतुत मागीर कळकें शिरें, वंयीक खुटे, कुराडेक, खोऱ्याक, पिकासांक, घणाक, बडोवणेक, दांडे आनी वंय, खोण्णी, पाखे बांदुक सापडवाल उरताली. गिमात तर रानमेवो खुप मेळतालो. इतलेत न्ही तर थंय सोलाक जाय आशिले तसले आंबुस भजर आंब्या रुख बी भरपुर आशिले. आनी सोल करुक वाड्यावले लोक पिणग्यांन पिणगी आंबे हाडताले.
भळो सरभोवतणच्या वाड्यावयल्यां लोकांलो एकबाजुच्यान अन्नदातो आशिल म्हणल्यार हरकत ना. पावसांत रान्नी लावुक लाकडां ह्या भळ्यावल्यानत पुंजोवन दवरताले. इतले कीत्याक काय लोक पुनवे दिसांन तीन कात्रेचेर काळखात वचुन व्होड व्होड रुख आड घालताले आनी तेजी रातोरात विल्हेवाट लायताले. ह्या असल्या नाटकाक हरी आज्यालो व्हडलो पुत चलाख अशिलो.
हरी आज्या बरा तेगेल धाकलो पुत आनी सुन तेगेल बरा ह्या भळ्यार वयताली. आज एक याद जाता ही सुन सदात भळ्यार वयतना जास्ती कन्न फाटीत उरताली. तिका वाटेर येत वयतना दोन दिवसांतल्यान एकपटी तरी अचाट भुत दिसताल खंय. रातीन हरी आजो जेन्न इडी वळतेत गायन काणी सांगतालो तेन्न ही हीगेल काणी सांगताली आनी आमकां भिवोन उडताली. पुण आमी तेन्ना तितले पुरता भिताले आनी सकाळी खंच्चेकडे काय ना.
गीमात हरी आज्याली खुप वाट पळयताले. केन्न सितेल बागा तोकांर बसुन तर केन्न निकलावां बायलेल शेतामेरेर बसुन. पुण हरी आजो बेग्गी येनालो. तो मदी चन्नापा शिट्याकात आशिल्या तेगेल भयणीगेर वयतालो. भळ्या वयल्यान हाडीले वजें भयणील दारात उडयल की भयणीक कीत जाय ते घेताली. मागीर भावाक गाळण्या शाकेन पेज वाडताली. आजो मागीर ताव मान्न बरी न्हींद बी काडन्न घर पावतालो. हो भाव भयणीलो मोग त्या काळार पळोवण्या सारको उरतालो.
भळ्यार रानमेवो मेळतालो तरी सोल करुक आंबुस भजर आंबे बी मेळताले ते भरपुर हाडताले. केन्न केन्ना हरी आजो लोणच्या घालची आपेमीडी तोरां घेवन येतालो. पावसां दिवसांत भयण भावाक ह्यात भळ्यावयले कील्ल धाडन्न दिताली. मोगाआजी म्हागेल आत्यान केल्ल्या पिराड्यां कीसरांन बरी पत्रावळी तोपताली. केन्न केन्ना हुकी येयलार आमी बी पत्रावळी तोपु बसताले. आमगेल बरा हरी आजो तंबाखू सुप घेवन तो बी इडी वळु बसतालो.
आज भळ्यार सितले बागातल्यान वयची वाट बंद जाला कारण तेमी वाटे वयले अर्ध बाग विकले. निकलावां बायलेले शेत धन्न सगळी शेता पयली बंजर पडन्न मागीर विकुन आत थंय नवीन वाडो तयार जाला. मारोती देवुळ आज नळ्यानचे वचुन आरसेसी जाला. भळ्या मुळसात तर आत दायजाल एक बी घर दिसना रस्त्यावयल्यान कारण तेजे मुकारत व्होड व्होड बिल्डिंग जालात. हरी आजो, मोगा आजी धन्न सगळे दिगंतरा पावले. हरी आज्याली गायन काणी वाऱ्यात मेळन्न गेली. केन्ना रेल्वे स्टेशनाचेर अस्नोटी वयताना भळ्यार नदर पडता. आत थंय रान खात्यान काट्यां तारीची वंय घातीली हयन्हयशी दिसता. एक काळार मळबाक हात लावुक प्रयत्न करचो हो भळो मनश्यांले आक्रमणा लागुन तो जमनीत वयता असो दिसता. आत भळ्यार इतर झाडा कमी आनी आकेशीया झाडात वाडील दिसता.

संदेश बांदेकार
9480790172