भांगरभूंय | प्रतिनिधी
ल्हवू ल्हवू गांवांत नरेंद्राच्या गायनाची लोकप्रियताय वाडूंक लागली. अमृतसर भोंवतणच्या वाठारांतल्यान गायनाचे कार्यावळी खातीर आपोवणी येतालीं.
कलाकार
बेशक मंदिर- मस्जिद तोडो… आनी चलो बुलावा आया है, माता ने बुलाया है… ह्या गितांनी घरां घरांत पाविल्लो भजन सम्राट म्हणल्यार नरेंद्र चंचल. उत्तर भारतांतल्या भक्तीसंगीत परंपरेंत नरेंद्र चंचलाक प्रभावी भजन गायक म्हणून वळखतात. ताणें गायनांतली शक्त, भावनीक आकर्शण आनी भक्ती सुरांनी लाखांनी आयकुप्यांच्या काळजांत सुवात मेळयल्या. देवी जागरण ही उत्तर भारतांतली म्हत्वाची धर्मीक- संस्कृतीक परंपरा. नरेंद्र चंचलाचें नांव ह्या जागरणां कडेन वेगळांव नजं अशें जोडिल्लें आसा. देवी भक्ती विशीं ताणें केल्ल्या भजनांक आनी जागरणांक लागून ताच्या नांवाक खासा आदर आसा. ताणें गायिल्लीं भजनां फकत संगीत म्हणून न्हय तर श्रद्धा आनी अध्यात्मिक उर्जेचें एक बळिश्ट माध्यम म्हणूनय वळखतात.
नरेंद्र चंचलाचो जल्म 16 ऑक्टोबर 1940 दिसा अमृतसरांतल्या नमक हांडी गांवांत जालो. ताका घरांतल्या धर्मीक वातावरणांत भजन आनी आरतींचें बाळकोडू मेळ्ळें. नरेंद्राली आवय ही ताची पयली गुरु. तिका गायनाची आवड आशिल्ली. उच्च स्वरांचेर तिचो शेक आशिल्लो तोच नरेंद्राक आवय कडल्यान मेळ्ळो. भुरगेपणांत आवय ताका पूजा, किर्तनाक व्हरताली. ती थंय गायताली आनी तिचे वांगडा नरेंद्रूय. ताणें घरांतल्यान भक्तीगीतां आनी भजन गावपाचें प्रशिक्षण घेतलें. नरेंद्र गायतालो तेन्ना ताची आवय ‘ये मेरा मुहम्मद रफी है,’ अशें अभिमानान म्हणटाली. उपरांत ताणें प्रेम त्रिखा हांचे कडल्यान संगीताचे धडे घेतलें. भुरगेपणांतूच ताणें भजन, किर्तन, धर्मीक कार्यावळींनी वांटो घेवंक
सुरवात केल्ली. सुरवेक थळाव्या देवळांनी आनी ल्हान कार्यावळींनी गावन ताचो आत्मविस्वास वाडलो
आनी ताच्या आवाजाची शक्त आयकुप्यांचें लक्षांत आयली.
दुर्गा देवीचो भक्त आशिल्ल्यान तो भुरगेपणा सावन माता देवीचीं भजन गायतालो. दर वर्सा तो माता वैष्णोदेवीक भेट दितालो. अशें म्हणटात 1944 सावन मरणा मेरेन माता वैष्णोदेवी दरबारांतल्या दर वर्साच्या जागरणाक तो हाजीर आसतालो. तागेल्या पिराये प्रमाण शिक्षण घेवन सरकारी नोकरी मेळोवपाचो तो वेळ आशिल्लो. सभावीकच ताच्या कुटुंबाची नरेंद्रान आपल्या शिक्षण घेतना खास करून बँकींग आनी रेल्वेंत लक्ष केंद्रीत करचें अशी इत्सा आशिल्ली. पूण नरेंद्राचेर गायनाचो इतको प्रभाव आशिल्लो की गांवांतल्यान बँड पथक वतालें तेन्ना नरेंद्र ताचे वांगडा वतालो. गायनांत कारकिर्दी करपाक कुटुंबाचो विरोध आशिल्लो. पूण नरेंद्र केन्ना केन्ना दारांत बसून, केन्ना शाळेंत बाकार बसून गातालो. तागेलें गायन आयकूपाक गल्लींतले लोक एकठांय जाताले….
…. ल्हवू ल्हवू गांवांत नरेंद्राच्या गायनाची लोकप्रियताय वाडूंक लागली. अमृतसर भोंवतणच्या वाठारांतल्यान गायनाचे कार्यावळी खातीर आपोवणी येतालीं. नरेंद्राचें गायन आयकून लोक तागेलो सत्कार करताले. पूण घरांत हें कळटकूच मार खावचो पडटालो. नरेंद्राचो बापूय वेवसायीक आशिल्लो. नरेंद्राक स भाव आनी एक भयण.नरेंद्राचें लक्ष खेरीतपणान वेवसायाचेर केंद्रीत करपाक तो ताका खुब खेपे वेगवेगळ्या सुवातेर दरांची चवकशी करपाक धाडटालो. पूण ताच्या बापायले इश्ट ताका गावपाक लावन बदलाक केन्ना पयशे आनी जेवण दिताले.
नरेंद्राचें कुटम व्हड, पूण येणावळ उणी. ताच्या बापायचो धंदो लुकसाणेंत गेल्लो. वेवसाय परतून योग्य मार्गार हाडटना ताचेर सगळी बचत खर्च जाल्ली. नरेंद्राले बापायक अर्थीक आडमेळ्यांनी निराश केल्लो. ताका लागून नरेंद्राक गायकीचो छंद पुराय करपाचो मार्ग उक्तो जालो. कारण उरिल्ल्या भावांचेर पयशे जोडपाचो दबाव आसताना नरेंद्रान गायनां वरवीं जोडपाक सुरवात केल्ली. शाळेंत आसतना ताका गायन सर्तींत धाडलो. एक गीत गायलें पूण इनाम मेळें ना. सर्त सोंपल्या उपरांत परिक्षकान ‘गाना छोड़ना मत, तुम अच्छा गा सकते हो’ अशें नरेंद्राक सांगुन ताची उर्बा वाडयली. मागीर नरेंद्रान परतून नेटान यत्न करपाक सुरवात केली.
तीन वर्सां उपरांत चंडीगढांतल्या एके गायन सर्तींत ताणें पयलें इनाम जोडलें तेन्ना तागेल्या गायना विशीं कुटुंबाचो विरोध उणो जाल्लो आनी नरेंद्राचो गायनांत करिअर करपाचो निश्चेव जिखलो. त्या तेंपार गीत
संगीत आयकुपाचीं साधनां मर्यादीत आशिल्ले कारणान नरेंद्राक गायना खातीर आपोवणी येतालीं थंय गायन कार्यावळींनी रसिक सिने गीतांची फर्माइश करताले, म्हूण नरेंद्र ग्रामोफोन आनी रेडिओ वयलीं गितां आयकून सादर करतालो. मुहम्मद रफी हो नरेंद्राचो आवडीचो गायक. ताचे परस मन्नाडे हो चड आवडीचो. 1971 वर्सा भारत- पाकिस्तान झुजा वेळार म्हायती आनी प्रसारण मंत्रालयान सैनिकांले मनरिजवणें लागून थळाव्या गायकांचे पंगड केल्ले. तातूंतल्या एका पंगडात नरेंद्र आशिल्लो. लश्करी अधिकाऱ्यांनी गायनांतली उंच पहाडी तान आयकून तोखणाय करुन नरेंद्र चंचलाक हिंदी फिल्मांनी गावपाचो सल्लो दिलो. उपरांत ताका मुंबयक एके कार्यावळींत गावपा खातीर आपयलो. मानधन 65 रुपया मेळटालें आनी नाश्त्याक भजीं दिताले. गायनाचें एके कार्यावळीत भजीं गुठलावन दिल्ल्या कागदाचेर नरेंद्राक बाबा बुल्लेह शाह हांचें गीत दिसलें. नरेंद्रान बरेच खेप रेडिओचेर बाबा बुल्ले शाह हांचें नांव आयकल्लें. तें गीत लोकगीताचे शैलींत स्वरबद्ध करुन तेच कार्यावळींत सादर केलें. प्रेक्षकां मदीं बशिल्ले हिंदी सिनेमाचें शोमॅन राज कपूर हाणें कार्यावळ सोंपतकूच माचये फाटल्यान वचून नरेंद्राक वेंग मारुन बाबा बुल्ले शाह हांगेलें ‘मस्जिद ढा दे, मंदिर ढा दे, ढा दे जो कुज कैंदा, पर बुलेया किसे दा दिल ना ढावीं, रब दिलां विच रैंदा…’ हें पद गावंक शकतलो काय विचारलें.
(पूर्वार्ध)
सुदिन वि. कुर्डीकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
