भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भगवान बुद्ध निर्वाणाची म्हळ्यार निमणे यात्रेची तयारी करतालो. जाच्या सांगतात कितलींशीच वरसां सारलीं त्या आपणाल्या धनया बगर जियेवप ही कल्पनाच ताचे शिश्य सोंसूंक शकनासले. आपूण बुद्धा बगर कशे म्हूण रावूंक शकतले, ह्या एकाच चितनान ते चिंतेस्त जाल्ले. बुद्ध तांकां सोडून वेता, हो विचारूच तांच्या दोळ्यांनी दुकां हाडटालो. अशा वगतार शिश्यांचो मुखेली आनंद हाका भगवंतान आपले सरीं आपयलो आनी ताका शिश्यांच्या दुख्खाचें कारण विचारलें. आनंदालें मन भरून आयलें. म्हणूक लागलो, ‘शिश्यांक दिसता की तांचें मुखेलपण करपी आनी तांकां उजू मार्ग दाखोवपी धनी जर ना जालो जाल्यार ते काळखांत बुडटले म्हूण. तांचे व्यथेचें आनी निर्शेणेचें हेंच कारण जावन आसा. आतां तांकां वाट दाखोवपी कोणूच आसचोना आनी भगवानाच्या नासपांत ताची जीण अर्थहीण जातली, हे विवंचनेत ते आसात धनयांनो’. आनंदाची जाप आयकुन सुरवेक बुद्ध निरागस हांसलो. उपरांत मृदू आवाजांत ताणें म्हणलें, ‘आत्म दीपो भव:’ (अप्प दीपो भव:)
ह्या उत्तरांचो अर्थ असो : ‘तूंच तुजो उजवाड जा’. ही घडये गौतम बुद्धाची सगळ्यान निमणी आनी मोलादीक अशी शिकवण आसुये. भगवान बुद्धाच्या उपदेशांचो तो मुखेल गाभो आसलो. तुजी वाट तूंच सोदून काड आनी तुज्याच उजवाडा वरवीं तुका खासाक मार्गदर्शन कर. होच तो उपदेस. खासा गौतम बुद्धान आपणाकच आंतरीक उजवाडा वरवीं आत्मदिश्टावो प्राप्त केल्लो. घडये मनोवैज्ञानीक ताका ‘आत्मजागरुकताय’ वा ‘आत्मनिरक्षीणताय’ म्हणत. पूण होच खरेलो आत्मदिश्टावो- self realisation आसा. दुसरो कोणूच तुका भितरल्यान प्रबोधीत करुंक शकना. खरें म्हणचे आपुणूच आपणालो उजवाड जावप हो विश्वांतल्या समेस्त प्रवचनांचो आपरोस आनी उद्दीश्ट जावन आसा. पूण प्रस्न असो आसा की भोवतणी काळोख आनी निर्शेण्यो दाटिल्ल्यो आसतना आत्मगिन्यान कशे म्हूण साध्य करप?
आमच्या मदल्या चडशा जाणा खातीर हें एक व्हड आव्हान जावन आसा. तरींय पूण आमी हें जाणा जावंक जाय की गुरु फकत वाट दाखोवंक शकता. पूण, ते वाटे वयल्यान साधकान स्वताच चलूंक जाय. बुद्धा सांगातान चार दसकां सारपी साधकांक घडये ही गजाल कठीण दिसली जावये. पूण आपली वाट आपणे चलप, हें भगवंतान निक्षून सांगलें हाचे वयल्यान ह्या उपदेशाचें म्हत्व आनी ताची गंभीरताय लक्षांत येता.
आत्मबोधाक लागून आमकां दिश्टावो जातलो कीं आमच्या भोंवतणी हो पळय संवसार आसा तो मायावी म्हूण. तो नाशवंत म्हूण. ही माया सत लिपयता आनी आमचे भितरलो उजवाड पळोवपा पासून आमचें लक्ष एक सारकें विचलीत करीत रावता. आमकां जें हें जग थीर आसा कशें दिसता ते खरेंपणानशी थीर वा सांसणीक ना, ह्या वास्तवा कडेन गौतम बुद्ध आमचें लक्ष वेधता.
कोणूच एके न्हंयेत दोन फावट न्हांवक शकना, हो आदलो ग्रीक तत्वगिन्यानी हेराक्लीटस हाचो निश्कर्श म्हळ्यार हें जग थीर ना म्हणपाचे सारकें बरें पटोवन दिता. काळाच्या कुस्कुटा येद्या मापा वगतार लेगीत हें जग एक सारकें बदलत रावता. कितेच ‘आसा तश्शें’ उरना. आमच्या नेणारपणाक लागून आमकां फटकिरी गजाल खरी कशी दिसता. आदी शंकराचार्य ह्या अज्ञानाक ‘अविद्या’ म्हण्टा. आनी हे अज्ञान पयस करपाक आमकां उजवाड जाय. हेच खातीर तुमीच तुमचे उजवाड जायात, अशें भगवान बुद्धान आपणाल्या अनुयायांक सांगलें. हो दिवो जण एका मनशा भितर आसता. पूण थोडयाच जणांक आत्मगिन्याना वरवीं तो पेटोवंक येता.
संत कबीर आपणाल्या एका दोह्यांत म्हणटात, ‘जे प्रमाण तिळाच्या बिये भितर तेल आसता आनी कुपातरांच्या फातरा भितर उजो आसता, तेच प्रमाण जण एका मनशा भितर आत्मगिन्यानाचो दिवो आसता’.
मूळ लेखक- प्रमोद पाठक
प्रदीप लवंदे
9923292022
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
