‘बोडवो याज्ञीक’ – सांत जुजे वाजाचें भोवमोलादीक चरित्र

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

 येद्याशा गोंयांत एक सांत जल्मप म्हळ्यार हांगा कितली भक्ती वसता हाचो पुरावो मेळटा.  पूण तितलीच नोंद करपाची गजाल जावन आसा, ताणें गोंयांत आपलो वावर केलो ना.

गोंयचो पूत जुजे वाज सांत जालो आनी गोंयकारांक व्हड नामना मेळोवन गेलो.  सांत जावप म्हळ्यार संवसारीक क्रिस्ती धर्मसभेंत मानाचो जागो हासील करप. येद्याशा गोंयांत एक सांत जल्मप म्हळ्यार हांगा कितली भक्ती वसता हाचो पुरावो मेळटा.  पूण तितलीच नोंद करपाची गजाल जावन आसा, ताणें गोंयांत आपलो वावर केलो ना. ताचो भागेवंतपणाचो सगळो वावर सेयलांवांत वो श्रीलंकेंत जालो. ह्या सांताचेर जायतें साहित्य उजवाडा आयलां, पूण पाद्र लुईस झेवीयर गोम्स हाणें बारीकसाणेन इस्कुटावन बरयल्लें ‘बोडवो याज्ञीक’ पुस्तक मातशें वेगळें थारता. तें एरियेल प्रिंट्स हाणीं छापलां जाल्यार कोंकणी मोगी प्रकाशन हे संस्थेन उजवाडायलां. 116 पानांच्या ह्या पुस्तकाचें मोल फकत शंभर रुपया आसा.  कव्हराच्या फाटल्या पानार बरोवप्याची वळख आसा. कोणाकूय आपल्या भावार्थाची तपासणी करूंक उपयोगाक पडपी ह्या पुस्तका खातीर पाद्र लुईस झेवीयर गोम्स हाका परबीं.

फाटभूंय

सिमिनारींत शिकतना एक दीस पाद्र रोमयो मोंतेरो ह्या शिकोवप्यान बरोवप्या मुखार, पाद्र जुजे वाजाच्या जिविता वयर पुस्तक बरोवपाचें आव्हान दवरलें.  हें आव्हान बरोवप्यान स्विकारलें आनी जुजे वाजाक भक्तीवंत म्हण जाहीर जाल्लो आसतना, जेन्ना ताका सोंपल्यार तीन शेंकडे भरतात अशी म्हायती भायर आयली तेन्ना बरोवप्यान गंभीरतायेन अभ्यास केलो. पाद्रीपणाच्या वावरांत व्यस्थ आसतनाय ताणें हें पुस्तक बरोवन काडलें. ह्या पुस्तकाच्यो 4000 प्रती सोंपल्यो. ते उपरांत, गोंयचो पूत जुजे वाज सांत जाला अशें कळटकच पुस्तकाक लोका कडल्यान मागणी येवंक लागली आनी ताची दुसरी आवृत्ती छापची पडली.

पुस्तकाचो गाभो

हें पुस्तक इकरा भागांनी वांटलां, तांतूंत सांत जुजे वाजाचें 1651 तें 1711 वरस मेरेन आख्खें जिवीत आटापिल्लें आसा. पयल्या भागांत सांत जुजेच्या घराब्याची आनी जल्माची बारीकसाणेन म्हायती मेळटा जाल्यार दुसऱ्या भागांत, ताच्या भुरगेपणाची देखीवंत चाल नदरेक येता. तिसऱ्या भागांत देव- आपोवण्याची आनी तरणाट्या जुजे वाजान उदारपणीं दिल्ल्या जबाबाची आनी ताच्या सेमीनारींतल्या जिविताची देख मेळटा.

पाद्री जातच जुजे वाज मारियेचो चाकर कसो, जेजूच्या वावराक आनी देवाचे परजेचे सेवेक खाल्तीकायेन आपल्याच जिविताचें समर्पण करता. आनी श्रीलंकेंत धुमाळो सोंसतल्या काथॉल्क लोकांची खबर आयकना बराबर तांच्या आधाराक पावूंक येवजिता. ताच्या मनांत आसुनूय, ताका गोंयचे इगर्जेच्या व्हडिलांच्या हुकुमाक पाळो दिवन देव-मुणियारी नाशिल्ले परजेची सेवा करूंक कानारा वेचें पडटा, तें सगळें चवथ्या भागांत वाचूंक मेळटा.

कानारा वाठारांतलो चार वर्सांचो उमेदी वावर, सेवेचें त्यागी जिवीत, काळजीदारपणान फुडो केल्ल्यो मारेकार आडखळी; काथॉल्क इगर्जेच्या अत्मीक पदवेच्या नांवान झुजतल्यां मदें शिस्त सांबाळून सनधान करप – हे सगळें पांचव्या भागांत विस्तारान बरयलां. 

सव्या भागांत, गोंयांत पर्तून येतच, आपलें व्हडपण फाटीं दवरून, पुर्तुगालाक थावन आयल्ल्या दोगां फिरंगी पाद्रींनी केल्ले सेर्मांव कोंकणींतल्यान समजावप, उपरांत वरांचीं वरां कुमसारां आयकप, श्रीलंकेंत वतल्या धर्म पर्गटणारांक तयार करूंक मारिल्ल्या पावलां विशीं बेस-बरे तरेन बरयलां.

सांत जुजेन जिवितांत खुब कश्ट काडले. श्रीलंकेंत वचूंक गुप्तीं भायर सरप, गोंयां थावन कानारांत आनी केरळांत ताणीं वाटेर केल्लो वावर, आडखळी आनी आटेविटे, जेजुयतांचो आधार आनी बरी बुद्द, तारवाचेर मारेकार तुफान, आदी विशींय बारीकसाणेन म्हायती आसा. नव्वो भाग मात खुबूच लांब आसा. तांतूंत ताच्या चोवीस वर्सांच्या भक्ती वावराचें वर्णन, कालविनिस्त (प्रोटेसटन्ट) सरकाराचें मरणाचें फर्माण, जाफनांत रातचो गंवळीक वावर, चाळीस वर्सां पाद्री नासतना मरूंक पाविल्ले काथॉल्क परजेक दोन वर्सां भितर नव्यान जिवाळ करप. केन्डींत पावून दोन वर्सां वयर बंदखण भोगप, बौद्ध राजाक आपले वटेन जिखून घेवप आनी ताची परवानगी घेवन आनीकूय गोंयचे ऑरेतोरियन पाद्री भितर काडून मिसांव सुरू करप; वसकाचे पिडेंत सांपडिल्ल्या हजारांनी लोकाक जिवदान दिवप, आख्खो श्रीलंकेचो देस माडोवन जातच पयस- पयस जुंव्यांचेर, दोंगरांनी आनी रानांनी रावतल्या लोका मदें लेगून देवाची बरी खबर परगटप, आदी गजालींचो आसपाव आसा.  पुस्तकांत थोडीं चित्रां आनी आदारावळूय दिल्या.

पुस्तकांतली भास

पुस्तकांतली भास सादी आनी सोंपी आसा.  जायत घडये सामान्य वाचप्याक मनांत दवरून आनी वाचतना कसलीच आडखळ येनां जावंक बरोवप्यान हें तंत्र वापरलां आसूंये.

पुस्तकाचो संदेश

पाद्र जुजे वाजाचें देखीवंत जिवीत शिकात. ताचो अखंड भावार्थ, खोल ल्हानविकाय, क्रिस्ताक चिकटून रावप, आव्हानांक संकश्टांक फुडो करप, देवाचे खोशेंत आपली खोशी मानप, अनिती आड झुजप, पर्देश आपणावप, जेजू सारको जावन आपलें जिवीत दुसऱ्यांक मोडप, देवाचो आनी पेल्याचो मोग करप, सेवा करप, ह्या अणभवान जगात.  ताच्या जिविताचो एक चवथो वांटो आमी आमचो केलो जाल्यार, आमच्या खासगी जिवितांत, घराब्यांत, वाड्यांत, समाजांत आनी पवित्र सभेंत जेरूल बरेपण शिंपडटलें. देवाची कुर्पा ताच्या जिवितांत ओतली तशी आमच्याय जिवितांत ओत्तली, असो संदेश ह्या पुस्तकांतल्यान मेळटा.

“सगळ्या संवसाराक वचात आनी बरी खबर परगट करात.” ही जेजूची आज्ञा काळजां मनांत घेवन, शीसां फाटल्यान सांत जुजे सारके भागेवंत जेजूची बरी खबर शिंपडावंक दर्या- दोंगर उतरून, वेग- वेगळ्या संकश्टांची पर्वा करीनासतना आनी आपलें रगत/ प्राण सुद्दां दिवन भारीं वावरलो.  जायत्यां जाणांनी, गोंयां आनी भारता भायर वचून, असलीच परगटणी केली. सांत जुजे जावन आसा एक म्हान मिसियोनार, एक बोडवो, एक हारसो, एक नमुणो, एक आसकारी गोंयचे मातयेचो. तो गोंयांत, कानारांत, श्रीलंकेंत आनी संवसारांत एक लिपिल्लो थेवो, एक लिपिल्लें माणीक. ताची वळख घेयात. सांत जुजेन आमचे सारको मनीस जावन सर्गिंचो मुकूट कसो जोडलो तें शिकात आनी सर्गींचो मुकूट आमीय जोडटले, असोय उपदेश आसा.

सोंपयतना… 

एशिया खंडांत जेजुचें तारण पर्गट जावंच्या हुसक्यान, पाप सायबान आपल्या एका दाखल्यांत जेजूची सेवा करतल्या बिस्प, पाद्री, मठवाशी आनी लौकीकांनी पयले क्रिस्ताच्या मोगान हुल्पूंक दिल्ल्या संदेशाचो उल्लेख केला. होच  संदेश  गोंयच्या श्रेश्ट पुतान सांत जुजे वाजान, गोंयांत, कानारांत आनी श्रीलंकेंत काथॉल्क तत्वां प्रमाणें क्रिस्ती भावार्थ पसरावंक आपणाकूच अर्पिलो, खर्चिलो आनी त्याच भावार्थान जानेराचे 16, 1711 वर्सा आपलो ऑत्मो देवाच्या हातांत घालो आनी ताची कूड श्रीलंकेचे भुमीन आपणायली. असल्या चरीत्रांची गरज आसा.  पाद्र लुईस गोम्सान आनीकूय चरीत्रां बरोवंची अशी विनंती.  

—    

– विन्सी क्वाद्रूस, 

9822587498