बुद्दीवैभव – सुकते कडल्यान भरते कडेन

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आत्मनिर्भरता ही निखटी धंदे- उद्देग, वेपार वा सेवां हांचे पुरतीच सिमीत आसना. आमच्यो भाशाय आत्मनिर्भर जावंक जाय.

अंदुं मुक्तीच्या ह्या अमृत महोत्सवी वर्सां 16 ऑक्टोबर हो दीस  भांगराच्या अक्षरांनी बरोवंक जाय. कित्याक तर ह्या दिसा भारतीय  शिक्षण पद्दतींत एक क्रांतीकारक बदल घडलो. मध्यप्रदेश प्रशासनान वैजकी शिकप हिंदींत शिकोवपाक आरंभ केलो आनी अशे तरेन प्रधानमंत्री मोदी हांच्या थळाव्या भाशांतल्यान शिक्षण ह्या येत्नाचो पयलो अध्याय रचलो.
गुरुदेव रवींद्रनाथ ठाकूर हांणी म्हणला, “भारतीय संस्कृताय म्हळ्यार एखाद्या पूर्ण फुलिल्ल्या साळका वरीं आनी ह्या फुलाची प्रत्येक पाकळी म्हळ्यार हांगाची एक एक थळावी भास. खंयचीय एक पाकळी नश्ट केली जाल्यार तें सबंद साळकाची सोबीतकाय नश्ट केल्लें वरीं जातलें. म्हाका थळाव्यो भासो राज्यांचो राणयो जाल्ल्यो जाय आनी हिंदीची सुवात मदेकांत उरिल्ली जाय.” ह्या वयल्या सुंदर उतरांनी गुरुदेवान भारतीय संस्कृताय आनी भाशीक विविधतायेचे वर्णन केलां.
सांस्कृतीक आनी इतिहासीक नदरेन आमच्यो भासो आमच्या देसाच्या सत्वांत आनी भारतीयत्वांत पुराय तरेन भरसल्यात. थळावी भास मनशाक आपणाले भुंये कडेन एकनिश्ट रावपाक शिकयता. आमी एक गजाल मतींत धरूंक जाय की हिंदी ही हेर खंयचेच भारतीय भाशेंच्या विरोधांत ना. केन्ना- केन्ना कांयजाण असो अपसमज पातळायतात की हिंदी ही हेर भारतीय भासांक मारक म्हूण. ही सामकी फट गजाल. हिंदी ही भारताची राष्ट्रभास. ती हेर समेस्त भाशांची भयण आनी सांगाती जावन आसा. जालेंच जाल्यार म्हज्या मतान हिंदी आनी हेर सगल्यो भाशा मात्श्यो लवचीक जावप गरजेचें. कारण तश्यो जातकीच दिवप– घेवप ह्या तत्वाक पाळो दिवन भाशां मदलें अंतर उणे जावपाक मदत जाता. हाका लागून मागीर सगळ्याच भाशांची सर्वांगी उदरगत जावप शक्य आसा.
कांय जाणाक दिसता की इंग्लीश भाशेंत फिशाल आसात तेच श्रेश्ठ म्हूण. सत्य गजाल अशी, मनशाची बुदवंतकाय वा ताच्या बुद्दीच्यो तांकीं आनी भाशेचो कसलोच संबंद नासता. भाशा हें निखटे उच्चारणाचें आनी अभिव्यक्तीचें माध्यम. खरें म्हणजे मनशाक तांच्या थळाव्या भाशेंतल्यान शिकप गावलें जाल्यार ताचे बुद्दीची तांक अदीक तेजीश्ट जाता. परकी भाशेंतल्यान शिक्षण दिल्यार भुरग्यांचो बुद्दीक विकास सिमीत उरता. कारण विचार करपाच्यो तांकीं थळाव्या भाशेंतल्यान अदीक परिणामकारक आसतात. हे खातीर म्हाका दिसता भुरग्याची शिक्षणीक उदरगत आनी शिक्षणाचे माध्यम हांचें दाट नातें आसा.
थळाव्या भासांतल्यान शिकपाचो पर्याय नाशिल्ल्या कारणान संशोधन, विज्ञान आनी हेर विद्यां संबंदी मळांचेर आमी राष्ट्रीय तांकींचो केवळ 5 % परस अदीक लाभ घेवंक शकले नात. देखून थळाव्या भासांतल्यान जर शिक्षण प्राप्त जालें जाल्यार भारताच्या आत्मनिर्भरतेचे मोखीक व्हड गती मेळटली. आनी हाका लागून आमचे बुद्दीचे तांकीचो पुराय लाव घेवंक मेळटलो. हेच खातीर जगभरांतले शिक्षण तज्ञ शिक्षणाचें माध्यम म्हूण थळाव्या भाशांक प्राध्यान्य दितात. कारण हाका लागून तर्क, येवजप, सोद आनी चिकीत्सा ह्या तांकींक उर्बा मेळटा.
राष्ट्रपिता महात्मा गांधी तळागाळांतल्या लोकांक तांत्रीक आनी हेर खाशेलें शिकप भारतीय भाशांनीच दिवंक जाय ह्या मत्ताचे आशिल्ले. गांधीजी म्हण्टाले, ‘आमकां रसायन शास्त्री, अभियंते आनी हेर तज्ञांची मोटी सेना उबारुंक जाय. आनी हे देशाचे खरेले सेवक आसतले. हे सगळे बुदवंत फिरंगी भास उलोवचे नात. लोकांची भास उलयतले आनी ते पळय जे गिन्यान जोडटले ती समेस्तांची म्हळ्यार भौशीक संपत आसतली.” गांधीजीच्या ह्या वयल्या विचारांक पाळो दिवन मोदी सरकार नव्या शिक्षणीक धोरणा वरवीं थळाव्या भाशांतल्यान शिक्षण दिवपा खातीर वावुरता. सगळ्या थरांचेर, मुळाव्या, तांत्रीक, अभियांत्रिकी, संगणक, कायदो आनी वैजकी मळार. ह्या विचाराचेर सरकार ठाम आसा. हे येवजणे खाला मध्य प्रदेश हें पयलें राज्य जालां जाणे वैजकी अभ्यासक्रम हिंदीत सुरू केला.
प्रधानमंत्री मोदीजींच्या ह्या मनोरथाचे दिकेन भारत निर्धारान आत्मनिर्भरतेची वाट चलता. एक गजाल मतीन दवरप म्हत्वाचें, आत्मनिर्भरता ही निखटी धंदे- उद्देग, वेपार वा सेवां हांचे पुरतीच सिमीत आसना. आमच्यो भाशाय आत्मनिर्भर जावंक जाय. आत्मनिर्भयतेचें ध्येय गाठपा खातीर आमच्यो भाशा घटमूट जावप गरजेचें. नव्या धोरणांत शिक्षणीक मळार देशी भाशांक फावो तो मान गावतलो. सुरवात म्हूण अभियांत्रिकी शिक्षण आठ भारतीय भाशांनी दिवपाचे केलां. ह्यो भाशा म्हळ्यार तमीळ, तेलगू, मराठी, बंगाली, मलयाळम, गुजराथी, हिंदी आनी आसामी. नीट आनी युजिसीच्यो परिक्षा आतां 12 भासांनी घेतात. ह्यो सगळ्यो गजाली मोदी सरकार भारतीय भासो बळीश्ट करपाक कितलें प्रामाणीक आसा म्हणपाचें दाखोवन दिता.
19 व्या शेंकड्यात दादाभाय नवरोजी हांणी भारतांतल्यान जी साधनसंपत भायर वचूंक लागिल्ली ताचे वर्णन ‘संपत्तीची सुकती’ अशें केल्लें. आयज 21 व्या शेंकड्यात आमी हांगा ‘बुद्धीची सुकती’ अणभवतात. ज्या शक्तींनी तेन्ना ‘संपत्तीचे सुकते’ कडेन आडनदर केल्ली त्योच शक्ती आयज फिरंगी भाशेंतल्यान शिक्षण घेवपाक तरणाट्यांक फुसलावन ‘बुद्धीची सुकती’ घडोवन हाडूंक सोदतात. पूण जेन्ना भारतीय विद्यार्थी थळाव्या भाशांतल्यान शिकतले तेन्ना ‘बुद्दीचे सुकते’ चे रुपांतर ‘बुद्दीचे भरतें’त जातलें. भारतीय भाशांतल्यान शिकप दिवपाक तरेकवार उपाय चालीक लायल्यात. हाका लागून परकी भाशांच्या चेंपणातल्यान शिकपी भुरगे मुक्त जातले आनी आपणाल्यो कल्पना, उमाळे आनी विचार ते थळाव्या भाशांनी सारके बरे उक्तायतले.
जेन्ना भारतांतले चडावत फुडारी भायल्या देशांतल्या माचयांचेर इंग्लीशींत उलयताले, तेन्ना भारताचे विदेशमंत्री म्हूण तेन्ना मा. अटलबिहारी वाजपेयी संयुक्त राष्ट्र महासंघात हिंदीत उलयिल्ले. एका भारतीय भाशेक मानाची सुवात दिवपाची संद तांणी सोडूंक ना. स. वाजपेयींचें दायज मुखार व्हरून आयज प्रधानमंत्री मोदी परदेशांतल्या विविध वेदींचेर हिंदीतल्यानूच उलोवपां करतात. हाका लागून भारतीय राष्ट्रभाशेचो भोवमान तर जाताच, त्यान भायर भारतीयांचोय आत्मविश्वास दुणावता. थळाच्या भाशांतल्यान शिक्षण दिवपाचो मोदी हांचो हावेस समेस्त भारतीय भाशांक बळीश्ट करतलो आनी विद्यार्थ्यांच्या बुद्दींची गुणात्मक वाड करतलो. म्हाका पुराय आस्त आसा की मुखावेल्या काळांत भारतीय भाशा सगळ्या आंगांनी फुलतल्यो आनी देशाचो उद्धार घडपाक तांचें योगदान लाभतलें.
(मूळ लेखक- केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा)

प्रदीप लवंदे
9923292022