बिटकी कवळून विदेशांत

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

गोंयाक स्थलांतरां तशीं नवीं न्हय. पुर्तुगेज बाटाबाटीच्या वेळार शेंकड्यांनी लोक शेजराच्या राज्यांनी कायमचे रावपाक गेले.

पानां कित्याक कुसलीं? घोडो कित्याक अडलो? भाकरी कित्याक करपली? ह्या तिनांचीय जाप एकूच. फिरोवंक वा परतूंक नाशिल्ल्यान! हातूंत आतां आनीक एक प्रस्न जोडूं येता. गोंयकार विदेशांत स्थलांतर कित्याक करतात? हाच्यो जापो मात वेगवेगळ्यो. बऱ्या फुडारा खातीर, शिक्षण, नोकरे खातीर. आनीकूय जापो आसतल्यो. विदेशाचें आकर्शण आशिल्ल्यानूय थोडे लोक मायभूंयेंक नांवां दवरून टाटा, बाय, बाय करतात. हें करतना ते भारतीय नागरिकताय सोडटात ही हुस्क्याची गजाल. स्थलांतर करपी म्हणलें काय विशिश्ट लोक कोणाच्याय दोळ्यां मुखार येतात, जाल्यार तांणी आपलें गिन्यान घासून पुसून नितळ करचें. कारण पुर्तुगाल पासपोर्ट घेवन युरोपी देशांनी वचप म्हणजेच स्थलांतर वा नागरिकत्व सोडप अशें न्हय. सगल्याच जाती, धर्मांचे तरणाटे व्हड संख्येन अमेरिका, इंग्लंड, आखाती देश, आॅस्ट्रेलियेंत स्थायिक जावपाक लागल्यात. तातूंतल्या कांय जाणांक स्वताच्या कुटुंबाचेंय पडिल्लें नासता. ह्या एनआरआय कडल्यान परकी चलन मेळटा, होच आमच्या देशाक फायदो. तंत्रज्ञान मळाचेर बरेच भारतीय अमेरिकेंत आसात. तांणी संप केलो जाल्यार अमेरिकेचें इलेक्ट्राॅनिक मळ बंद दवरचें पडटलें, इतलो आमचो ताचेर शेक आसा. हें अमेरिकन फुडाऱ्यांनीच मान्य केलां. मात तांचो फायदो आमच्या साॅफ्टवॅर, विज्ञान, तंत्रज्ञानाक सद्दां जाताच अशें ना. देशांत टेलिफोन, इलेक्ट्राॅनिक्स क्रांती घडोवपी सॅम पित्रोदा सारको एखादो आडवाद आसत!
2011 ते 2022 ह्या काळांत 69,303 भारतीयांनी आपलो पासपोर्ट परत केलो. तातूंतले 28,031 पासपोर्ट पणजेच्या पासपोर्ट कचेरेंत हाडून दिल्यात. म्हणजे 40.45 टक्के जाले. ताचे फाटल्यान पंजाब, गुजरात, महाराष्ट्राचो नंबर लागता. गोंयचे कचेरेंत परत आयल्यात त्या पासपोर्टां मदीं चडशे गोंयकारांचे आसतले, हें वेगळें सांगपाक नाका. नेमको कोण भायल्या देशाचो नागरीक जालो, ही म्हायती तशी गुपीत उरता. अॅड. आयरीश राॅड्रिगीशा सारक्या गोंयकारांनी स्वता जाहीर केले बगर ह्या कानाचें त्या कानाक कळना. अॅड. आयरीशान आपलो भारतीय पासपोर्ट, मतदान वळख पत्र सरंडर केलां खंय. भारतीयत्व सोडपा फाटलें कारण तांणी सांगूंक ना. गोंयच्यो आनीकूय कांय नामनेच्यो व्यक्ती पुर्तुगालाच्यो नागरीक जाल्यात. खुद्द फ्रान्सिस सिल्वेरा हांणी कांय वर्सां पयलीं आपल्या सांतआंद्रें मतदारसंघांतल्यान इकराशीं तरणाटे पुर्तुगेज पासपोर्टाचेर युरोपांत गेल्यात, अशें सांगिल्लें. गोंयांत नोकऱ्यो मेळनात, देखून ते थंय गेल्यात, हेंय तांणी स्पश्ट केल्लें. तशें करप गुन्यांव अशें कांय जाणांक दिसूं येता. कारण आयचें राजकारण, समाजकारण भावनेचेर मोडणां घेता. दुसऱ्या देशाचें नागरिकत्व घेतलें जाल्यार भारतांत तो गुन्यांव. मात ते व्यक्तीन भारतीय पासपोर्ट, नागरिकताय सोडली जाल्यार ही गजाल कायदेशीर जाता. पुर्तुगाल आनी हेर कांय देशांनी दोन देशांची नागरिकताय कायदेशीर आसा.
18 व्या शेंकड्यांत 48 क्रिस्तांव भावांनी पुर्तुगालाक स्थलांतर केल्लें. 1961 तूय गोंय मुक्त जातकच बरेच लोक पुर्तुगालाक गेले. 1970 त मोझेंबीक, अंगोला मुक्त जातकच थंयचे गोंयकार पुर्तुगालाक स्थलांतरीत जाले. सध्या ह्या देशांत 25 हजारां वयर मूळ भारतीय रावतात. तातूंत हिंदूय आसात. गोंयाक स्थलांतरां तशीं नवीं न्हय. पुर्तुगेज बाटाबाटीच्या वेळार शेंकड्यांनी लोक शेजराच्या राज्यांनी कायमचे रावपाक गेले. कराचीक पसून भारत स्वतंत्र जावचे पयलीं सावन (आनी आयजूय) गोंयकार आसात. लोक स्थलांतर कित्याक करतात? नागरिकत्व कित्याक सोडटात? हाचे फाटल्यान पोट आनी कायदो आसा. विदेशांत 25- 30 वर्सां नोकरी करून परतूपी आसात, पूण एकदां थंयची संवय जाली काय परत येवप तांच्या जिवार येता. ते आपल्या सोयऱ्यांकूय थंय व्हरतात. दोन पासपोर्ट बाळगूंक मेळनात. म्हणटकच भारतीय पासपोर्ट सोडचो पडटा. विदेशांत पगार बरो मेळटा. एका काळार कुवेट, दुबय, तशेंच बोटीचेर बरो पगार मेळटा म्हूण लोकांचीं भिऱ्यार भिरीं वतालीं. अजून वतात. हालींच्या काळांत शिक्षणा खातीरुय वतात. अमेरिकेक वचपी चड आसात. थंयचे 100 डाॅलर म्हणजे हांगाचे 8000 रुपया, युरोपांतले 100 युरो म्हणल्यार 8950 रुपया. आधुनिक साधनां, सुविधाय थंय मेळटात. म्हणटकच आयज मेळटा तो भायर धांवपाक लागलो जाल्यार अजाप धरपाचें कारण ना. पूण हाका खंयतरी पूर्णविराम मेळपाक जाय. गोंयांत, भारतांत शिक्षण, बऱ्या पगाराची विदेशांतल्या सारकी नोकरी मेळ्ळी जाल्यार ह्या स्थलांतराक आनी देश कायमचो सोडपाक आळो बसतलो. दुबाव ना.