भांगरभूंय | प्रतिनिधी
कार्यक्रमाची आंखणी सुरू आशिल्ली. सोयऱ्यांक येवकार दिवपाक फुलां हाडपाचीं काय…. झाडां? कांय पुस्तकां? हांवें म्हणलें जायो हाडुया. जायांचो सिझन सुरू आसा. भरपूर मेळटात ह्या दिसांनी. कुंब्या पानाच्या दोण्यांत घालून दिवया. कोणें तरी म्हणलें चीफ गॅस्ट दादलो! ताका जायो आवडटल्यो मरे? इतल्यांत म्हजे सायडीनच उब्या आशिल्ल्या एका ‘दादल्याचो’ कमॅण्ट. “हाचें म्हण बायलां भशेन न्ही!” आनी तो खी खी करून हांसलो. म्हाका खीणभर वायट दिसलें.
दर पंदरा दिसांनी एक फावट कारवारच्या आयताराच्या बाजारांत वचून हांव भाजी घेवन येतां. सवकासायेन एक तीन चार रावण्ड मारून भाजी वेंचून बिचून घेतां. कन्नड, कोंकणी, हिन्दी हाची मिक्स भाजी करून हांव भाजी विकत घेतां. ‘मेळटा म्हण रास हाडून घालनाका रे’ बायलेले आनी आवयले हे सुचने कडेन जायते फावट दुर्लक्ष जाता. सादारण खंयची भाजी सोंपल्या तें म्हाका खबर आसता. खतखत्याची भाजी घेवप हो म्हजे खातीर आनंदसुवाळो आनी खतखत्याचो आस्वाद हें परमसूख.
म्हाका संवयच जाल्या कसली ना कसली तरी पालेभाजी हाडपाची. वालची भाजी, तेरो, किल्ल, अळसान्याची भाजी, दुदयाचीं फुलां दिसलीं की हांव रावतां. वांगडा बशिल्ल्या दादल्यां मदलो कोण तरी म्हणटाच, “तुजें म्हण बायलां भशेन मरे!”
बऱ्याच फावट हांव वर्गांत भुरग्यांक विचारतां, “कितल्या जाणाक रांदपाक येता?” प्रत्येकाक जेवपाक येता तशेंच रांदपाकूय येवपाक जाय, हें म्हजें मत. स्वता रांदतलो तेन्ना रांदचेकुडींतले आवयचे, बायलेचे कश्टय जाणवतले. ना तर आमी ‘फोकयो’ घेवन पानार बसतात आनी खोडयो काडीत जेवतात. चलयांचे बाबतींत कांय अपवाद सोडल्यार बरेचशे हात वयर येतात. चल्यांचे बाबतींत मात्र अपवादानूच हात वयर येतात. (थोडे भोव अभिमानान सांगतात आमकां मॅगी करपाक येता म्हण.) हांव हांसत हांसत म्हणटां, “लज दिसूंक जाय तुमकां. दादले जावन रांदूंक येना? रांदपाक येवंकूच जाय!” वर्गांतले दादले म्हजे कडेन अजापान पळयतात! घडये मनांतल्या मनांत तेवय म्हणटात आसतले, हाचें म्हण बायलां भशेनच!
हीं कामां बायलांचीं आनी तीं दादल्यांचीं हे अशे वांटे घालेच कोणें? ह्यो आवडी बायलांच्यो आनी ह्यो दादल्यांच्यो हें थारावपी देड शाणो कोण कांय? ह्यो अशो ‘फास्क्यो’ मुळांत निर्माणच कशो जाल्यो? कोणें केल्यो? हो असलो विचार, असली नदर ही पुरूशप्रधान समाजान जल्माक घाल्लें अपत्य तर न्हय मूं? आनी त्या अपत्याची आमी अजुनूय लक्तुबाय करनात मूं? ना तर एखाद्या दादल्याक हिणोवपाच्या सुरांत ‘सामकी बायल मरे’ अशें आमी म्हणचेच नाशिल्ले.
जायाचो सोर आनी ओंवळांचो वळेसर ही दादल्यांची आवड आसूंक शकना? बेस बरी फांती विणपी दादलो… ताका ह्या कामा खातीर तुमी ‘बायला भशेन’ थारोवन मेकळे जातात. तीच फांती एखादे बायलेन गुंतल्यार तोखणाय करतात काय ना? कितलें नाजूकसाणेन काम केलां पळय म्हणटात. बरोबर? मागीर आतां ताचीय तोखणाय करात! ताणेंय तितलेच नाजूकसाणेन काम केलां! नाजूकसाण कितें कोणाच्या बापायची मिरास तर! ‘Gender’ कित्याक पळयतात? ‘Skill’ पळयात!!
आमी वाटेच तशे घाल्यात. चल्यां विशीं उलयतना वागप चलयां भशेन, आवडी चलयां भशेन! विचित्र न्हय! तो नॉर्मल वागना हो आमचो भ्रम अधोरेखीत करूंक सोदतना आमीय नॉर्मल विचार खंय करतात तर? ‘सामकी बायल मरे’ म्हणलें आनी मेकळे जाले.
तेन्ना कोणें तरी तुज्यो आवडी बायलां भशेन म्हणटगीर खीणभर वायट दिशिल्लें. घडये म्हजी इम्मेच्युरिटी. पूण आतां ना. हांव हालीं ‘बायलां भशेन’ वा ‘सामकी बायल मरे’ हो शब्द ‘कॉम्पिमॅण्ट’ कसो घेतां! जाच्या वांट्याक तो येता ताणेंय उपकार करून तो आपली तोखणाय कसोच घेवचो. म्हज्या ब्यांयशी वर्सांच्या आवयची सोंशीकताय, घरकान्नीची प्रामाणीक मेहनत, धुवेची चिकाटी, सी.सी.एलाचेर आसतनाय नित्य नेमान येवन भुरग्यांक शिकयतल्या म्हज्या कलिगाचें डिवोशन…. अशे जायते गूण. तुमी जेन्ना खंयच्याय दादल्याक ‘बायलां भशेन’ म्हणटात तेन्ना ह्या गुणांचो अंश तांचे भितर आसा, हें तुमी मान्य करतात. खरें सांगूं? तुमकांच कळना. पूण तुमी त्या दादल्यांची तोखणायच करतात. सूर मात तुच्छतेचो. बायलपण जगप सोंपें न्हय. सुयेंत सूत घालपा पासून णव म्हयन्याचें गर्भारपण करपा मेरेन…. पाशिंयेंस जाय. डिवोशन जाय. दुख्खां पचयतना ओंठार हांसो खेळोवपाची कळाशी जाय, कुळार सोडून घोवागेर येतकूच तेंवय घर, घरांतलीं मनशां आपणावपाचें काळीज जाय, सिंगल मदर जावन भुरग्यांक वाडोवपाचें डॅरींग जाय ‘बायलां भशेन’!
आमकां मस्ती मारल्या. इतली मस्ती की आमी आमकांच सुपिरियर थारोवन मेकळे जाल्यात. दोळ्यांत ओकीर भरला! प्रत्येक दादल्या भितर एक बायल आसताच हेच आमी विसरल्यात. ती एक तर आमकां दिसना वा ती पळोवन स्विकारपाची आमची तयारीच ना! खरें तर दर एका दादल्यान आपल्या भितरले ‘बायलेक’ स्विकारपाची आनी वेंगावपाची गरज आसा.
‘बायलां भशेन, बायलां भशेन’ म्हणप सोंपें. ‘सामकी बायल मरे’ म्हणपय सोंपें. पूण बायलमनीस जावप, जगप सोंपें न्हय. फक्त एक दीस आपले भितरले ‘बायले कडेन’ संवाद सादात. तिची विचारपूस करात. घडये मागीर तुमचो सूर बदलतलो आनी ‘बायलमनीस’ कळटली! भितरली आनी भोंवतणची लेगीत!
कविंद्र व्यंकटेश फळदेसाय
9421152297
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
