बाप्पाच्या विसर्जनाक डिस्को दिंडी?!!

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पूण जशें हें डिस्को गीत वाजूंक सुरवात जायना, सगळें जळी-मळी आशिल्ले लोक म्होंवा मूस कशें रस्त्यार येवन नाचूंक लागले. हें चित्र पळोवन मन सामकें निरशेलें.

हालींच पुराय भारतांत चवथ दबाज्यान मनयली. ही उमेदीची परब. पयलींच ताची तयारी सुरु जाता, मागीर देड, पांच, सात, णव, इकरा, एकवीस दिसांची आसूं हे परबेक लोकांचे खोशयेक शीम आसना. बाप्पा आपल्या घरांत रावपाक येतलो हें चिंतूनूच सगळे खोशी जातात. नेवरी, मोदक, लाडू अशीं जाय तीं व्यंजनां तयार करतात. भुरगीं लेगीत चवथीचे गजालींनी गुंग आसतात. सैम लेगीत हे परबेक सज्ज जाता. पळोवंक गेल्यार मनशाच्या आनी सैमाच्या मदीं चड फरक आसा अशें दिसना. मुर्तीकार सैमातले मातयेंतल्यांत गणपतीक आकार दिता, चवथीक पंदरा दीस आसा म्हणल्यार लोक गणपती पळोवंक मुर्तिकारा कडेन वतात आनी कितें मना सारकें जावंक ना कशें दिसल्यार ताका फावो तें रूप दिवंक सांगतात. 

बाप्पा घरांत आसता तेन्ना घर लेगीत सामकें भरून वता. गणपती सदांच आपल्यागेर आसचो अशी दर एकल्याची भावना आसता. तें सभाविकूच आसा, कारण गणपती म्हळ्यार बुद्धीचें दैवत, पुजेचो पयलो मानकरी, मोदक जाचे आवडीचे, मुशक जाचें वाहन, सगळ्यांचें दुख्ख पयस करपी आनी सुख पदरांत घालपी दैवत. एकाद्या घरांत जर हुंदीर रातचे खवदळ घालतात जाल्यार घरांतले जाण्टेले गणपतीच्या पायां कडेन पांच पानांचो विडो दवरून गाराणें घालपाचो सल्लो दितात, तशेंच आपलें फुडलें कार्य निर्विघ्नपणान जावचें म्हूण, आपापले परीन जाता तशें विघ्नहर्ता गणराया कडेन मागणें मागतात. पूण हें सगळें फक्त पांचूत दीस? फुडें आपणाक असो उलो, आपणची याद आपले भक्त काडटले कांय असो प्रस्न आयज बाप्पाक सतायता. देवाक लेगीत अशें प्रस्न पडप म्हणल्यार आमचें मनीसपण खंय तरी कमी पड्टा हाची जाणविकाय जाता. 

आयच्या काळांत देवाक वेळ दिवंक कोणा कडेनूच वेळ ना. धा मिनटां पसून नात. कसलें ना कसलें निमित्त सादून आपली हजेरी देवळांत वा हेर खंयच्या धर्मीक कार्याक लावचो ना, असो हट्ट करतात, पूण देव सोडून तांकां कसलींय कामां सांग ते पयश्यां खातीर धांवून तें काम करपाक तयार आसतात. दुसऱ्या हातार, जेन्ना भुरग्याचेर बरें संस्कार जायना तेन्ना तो वायट मार्गार चलपाक सुरवात करता आनी पळयता पळयता तो केन्ना व्यसनेस्त जाता तेंच कळ्ना, आपलो भुरगो हाता भायर वता तें पळोवन पालक दुख्खी जातात आनी स्वताक तशेंच देवा कडेन कागाळ करून देवाक हिण्सायतात. मनश्याक देव जें कितें दिता तें ताका सांबाळपाक कळना, उपरांत देवाचेर आपल्या कर्मांच्या फळांचो शिंवर घालतात. मनश्याक देवान आयज मेरेन मागता तें दिलां, सगळ्यांत व्हड भेट म्हूण देवान आमकां कितें दिलां जाल्यार तो हो आमच्या चोंय दिकांनी पाताळिल्लो सैम, आनी सैमान जर आमकां परती भेट म्हूण कितें दिलां जाल्यार तो आमचो सगळ्यांचो लाडको गणपती बाप्पा….. पूण आयज आमी सैमाची काळजी लेगीत घेवपाची टाळतात. आमी जेन्ना ह्या सैमाचेर नदर घुंवडायतात तेन्ना अशें दिसूंक लागतां. 

दिसाची धां मिनटां पसून कित्याक जायना, तीं दिवचीं. मना सावन दिवचीं. बाप्पाक आमच्या गाराण्यां परस, लाडू-मोदकां परस आमच्या काळजा सावन प्रगट जाल्ली भक्ती, आमची प्रार्थना चड आवड्टी. आयज ह्या काळांत कितल्या भुरग्यांक गणपतीचें अथर्वशीर्ष, गणपतीचें स्तोत्र तोंडपाठ आसा? गणपतीचीं एकवीस, नांवां पाठ आसात? पाठ आसा तें फक्त “गणपती बाप्पा मोरया, आनी पोट भर मोदक खावया”. हे पलतडीं आनीक कोणाकूच कांयच ना. गणपती बाप्पा तूंच हांकां बुद्धी दी रे म्हाराजा.

गणपती येता तेन्ना सगळे लोक बाप्पाचे आगमन व्हडा उमेदीन करतात, दिंडी घालतात, गायन, वादन सगळे करतात. पूण हेंच दृश्य बाप्पाच्या विसर्जनाक कित्याक दिश्टी पडना, हो एक व्हड प्रस्न समाजांत एक वायट कृतींक कोंब हाड्टा अशें दिसता. सार्वजनीक गणपती आसता थंय असल्यो कृती चड जातात. गणपती वता तेन्ना ताका आमचे कडल्यान एक अपेक्षा आसता. ती म्हळ्यार ताचें विसर्जन आमी दिंडेच्या गजरांत, एका तालार, एका सुरार, गायत- नाचत करचें. पूण बाप्पाचे हे अपेक्षेचेर आमी जैत मेळोवंक पावूंक नात. बाप्पाक आमचे कडल्यान जें कितें अपेक्षीत आसा तें आमी पुराय करूंक जाय. पूण आयची विसर्जनाची दिंडी कमी, डिस्को दिंडेचे प्रकार वाडूंक लागल्यात. बाप्पाच्या विसर्जनाक आयज लोकांक व्हडले-व्हडले डेक जाय (साऊंड सिस्टम). गणपतीची मूर्ती लेगीत पीओपीची करतात ती वेगळी गजाल. आयचे चडशे तरणाटे- भुरगे गणपतीच्या विसर्जनाक दिंडी घालूंक लजतात. 

अनंत चतुर्थी दिसा सार्वजनीक गणपतीच्या विसर्जनाक हांव लागीं आशिल्ल्या एका गांवांत गेल्लो, तेन्ना थंयचें दृश्य नोंद करपा सारकें आशिल्लें. गणपती भायर काडले उपरांत आमंत्रीत दिंडी पथकान सादरीकरणाक सुरुवात केली, उपरांत गांवकार लेगीत  दिंडींत रमत गमत नाचूंक लागले, व्हडलो साऊंड सिस्टम हाडिल्लो तातूंत ४ बेज जाल्यार ३ ट्रेबल अश्या स्पिकरांचो आस्पाव आशिल्लो. दिंडी पथकांतले गायक गायत दिंडी खेळटाले तशेंच हेर लोक लेगीत दिंडेची मजा घेत खेळटाले जाल्यार कांय जाण माडा बशेन एके देगेन उबे आशिल्ले. पूण जसो‌ जसो गणपती न्हंये कडेन पावत आयलो‌ तेन्ना “आए एम अ डिस्को डांसर” गीत वाजूंक लागलें. हांवें त्या दिसा कांय इश्टांक दिंडी घालूंक आपयल्लें, पूण कोणूच आयलो ना, पूण जशें हें डिस्को गीत वाजूंक सुरवात जायना, सगळें जळी-मळी आशिल्ले लोक म्होंवा मूस कशें रस्त्यार येवन नाचूंक लागले. हें चित्र पळोवन मन सामकें निरशेलें. नाचप्यांचे हावभाव पळोवन त्या भुरग्यांचेर आनी लोकांचेर कसले संस्कार जाल्यात तें त्या दिसा सामकें उक्ताडार आयलें. 

दुसरो प्रकार म्हळ्यार तो ‘फोग’. भुरगे हजारांचे हजार फोगाचेर वगडायतात आनी सैमाक त्रास करतात. खोस परगटावपाक फोग मारप गरजेचो? दिंडी घालून देवा मुखार उन्मुक्तपणान नाचून आपली सेवा श्री चरणां कडेन अर्पण केली जाल्यार जायना काय हांकां? अशें साबार प्रस्न उपरासपाक लागल्यात. 

आयचे पिळगेक आपली संस्कृताय कशी तरेन जपची, आपलो सैम कशें तरेन सांबाळचो हें कळना. दिंडी परंपरा आमच्या पुर्वजांच्या वेळा सावन चलत आयल्या ती भुरग्यां मदीं रुजोवपाचें काम जाण्टेल्यांनी करूंक जाय आनी तेच तरेन तरणाट्यांनी तें आपणावपाक जाय. आयज तरणाटे भुरगे दिंडी घालूंक लजतात. फाल्यां सकाळीं आपली ही संस्कृतीच न्हय अशें म्हणून विरोध करपी पिळगी जल्माक येवंक शकता हें जाण्टेल्यांनी लक्षांत घेवचें. तशें पळोवंक गेल्यार, घडये बाप्पाक लेगीत आयज आमच्या वांगडा रावूंक नाका आसतले, हाकाच लागून चवथीचे दीस केन्ना उजवाड्टात आनी केन्ना अस्त जातात तेंच कळना. आमी सगळ्यांनी हे डिस्को दिंडेचे प्रकार उणें करपाचो यत्न करूंक जाय. कारण देवाक जर दिवंक कळटा जाल्यार घेवंक लेगीत कळटा, हें मतींत दवरचें आनी मनश्यांनी आपलें मनीसपण राखचें……

  • स्वेद सदानंद दिवकार