बादशहाचो विचित्र प्रस्न

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

खरेंच त्या अकबर बादशहाच्या तकलेंत कसले प्रस्त येत आनी कसल्यो विचित्र कल्पना सुचत हें कळप बरेंच कठीण आसतालें. जेन्ना बिरबल खंयूय कामा निमतान वतालो तेन्नाच तो असल्या प्रस्नांनी हेर दरबारी लोकांक नाकापुरो करतालो.
केन्ना- केन्नाय पेरगांव (दवंडी) घालपाक वांठारभर मनीस धांवडायतालो. मागीर, तो पेरगांव दिवपी “आयकात, सगळीं आयकात. फाल्यां बादशहा एक प्रस्न विचारपाचे आसात. देखूण तांणी फाल्यां मुद्दाम दरबार उक्तो दवरला. जाका कोणाक जाप दिवपाची इत्सा आसा, तांणी मुजरत दरबारांत हजर रावचें अशें कळीत करतां. आयकात ओ आयकात…” अशें म्हणत ‘ढम, ढम, ढम, ढम, आपलें ‘ढमढमें ‘वाजयत तो शारभर भोंवतालो. उपरांत जाका उमेद आसताली तो दरबारांत हजर रावतालो.
एका दिसा अशें जालें की बरोबर बिरबल नाशिल्लो. तेन्ना, बादशहान पेरगांवकाराक आपोवन पेरगांव दिवपाक धाडलो. बरोबर एक ‘शींग’ फुकपी, आनी ढमढमकार गांवभर हेडत दवंडी सांगूंक गेले.
“तू ऽ. तूत तू ऽऽतूऽऽतूऽऽतू.”
शींगकारान शिंगाक फूंक भरली.तो थांबलो आनी ढमढमकार ढमढमें वाजोवपाक लागलो.
“ढम ढम ढम ढम ढम. आयकात आयकात. आलतडकारांनो, पलतडकारांनो, कामकरप्यांनो, शेतकामत्यांनो, आयकात आयकात. फाल्यां बादशहा सगळ्या रयतेक एक प्रस्न घालपाचे आसात. ते खातीर खाशेलो दरबार आपयला. जांकां प्रस्न आयकुपाची इत्सा आसा, ते हाजीर रावात होऽऽऽ. जो कोण त्या प्रस्नाची जाप सारकी दितलो, ताका धा हजार पवनां बक्षिस म्हूण दितले. होऽ,‘ अशें म्हणत तो मुखार गेलो.
दुसऱ्या दिसा दरबार सामको भरिल्लो. उबे रावपाकय जागो नाशिल्लो. कित्याक तर इनाम व्हड आशिल्लें.
दरबाराची वेळ जाली, तशी शिपायांनी घोशणा दिली की ” राजाधिराज, महाराज, बादशहा अकबर शाहीदरबारमें पधार रहे हैं!. बा अदब, बा मुलाहिजा होशियार.”
हें आयकून सगळे दरबारी उबे रावले. बादशहा अकबर माथ्यार, मोतयांची झालर लायिल्लो टोप, आंगांत भरजरी कुरतो ,वयर जॅकेट सलवार, आनी पांयांत जरीचें काम केल्ली मोजडी घाल्या, अशा भेसांत आपल्या खांद्यावेलो दुशेलो उजव्या हातार सांबाळीत आनी दमदार पावलां घालत येवन सिंहासनार बसले. तांणी दरबारांतल्या लोकांक बसात अशें हातानूच कुरू करून सांगलें. सगळे बसतकच, सभेचो मुख्य हेतू कारभाऱ्यान उक्तायलो. महाराजान प्रस्न केलो, तो असो.
“बिरबल दरबारांत ना. तरी तुमच्या पयकी कोणेंय प्रस्नाची जाप सांगल्यार ताका 10000 मोहराचें इनाम मेळटलें. कोण सांगूक शकता की निळया मळबांत नखेत्रां कितलीं आसतात? तीन दिसां भितर म्हाका जाप जाय. ना तर हांगां आतां हजर आशिल्ल्यांक पंदरा दीस काळख्या बंदखणींत रावचें पडटलें.”
प्रस्न आयकून सगळ्यांक घाम सुटलो. करतले तरी कितें? बादशहाचे प्रस्नच विचित्र आसताले. कांय जणांनी बेगो बेग घोड्याचेर स्वार जावन, रातो रात बिरबलाक सोदून काडलोच.
बिरबलान सांगलें “तुमी कांयच भियेनाकात. म्हजेर सोडात तें. आतां घरा वचून सुस्त न्हिदात. परवां पळोवया कितें जाता तें.” सगळ्यानीं एक व्हडलो सुस्कारो सोडलो.
तिसऱ्या दिसा परत दरबार भरलो. बादशहान प्रन्स परत विचारलो आनी ‘‘कोण सांगता उत्तर”? अशें म्हळें. फाऽऽटल्यानसून एक हात वयर आयलो.
“उबो राव आनी सांग जाप.” बादशहान म्हळें. महाराज म्हाका म्हज्या ‘प्यारी चुलबुलीक’दरबारांत हाडपाची परवानगी जाय. तीच सांगतली उत्तर. तिका हाडूं?”
“हाड “
एक सेवक एक बोकडी घेवन भितर दरबारांत आयलो.
“फुडें येवन सांग जाप.” बादशहान फरमायलें.
बिरबल खाक्यांत बोकडेचें एक ल्हान पील धरून फुडें आयलो. ताका पळोवन अकबर अजापलो.
“आरे.. बिरबल तूं?”
“हय महाराज. तुमच्या प्रस्नाची जाप म्हाका पयलींच खबर आशिल्ली. काल म्हज्या सपनांत देव आनी अल्ला दोगूय येवन म्हाका तें सांगून गेल्ले.”
“माशा अल्ला” सगळ्यांनी म्हळें.
“हां. ह्या बोकडेच्या पिलाच्या आंगार जितले केंस आसात, तितली नखेत्रां मळबांत आसात. आतां केंस कितले आसात ते तुमी मोजून घेयात.” अशें तांणी सांगलें. हातुंतलीं फक्त 27 नखेत्रां महत्वाचीं आसात. ताचीं नांवा अशीं आसात .
अश्विनी, भरणी, कृतिका, रोहिणी, मृगा, आरद्रा, पुनर्वसू, पुष्य, अश्लेशा मघा”
“पुरो पुरो”. ताका मदींच थांबयत बादशहान म्हळें. ताच्या लक्षांत आयलें कीं बोकडेच्या आंगावेली ल्हंव मोजप शक्य ना. ती इतल्या लागीं आसतनाय तें शक्य ना आनी नखेत्रां तर पयस मळबांत आसतात. तीं मेजप खूबूच कठीण आनी हांवें हो कसलो प्रस्न घालो? अशें बादशहान चितलें.
“शाब्बास बिरबल. तूंच हें उत्तर दिवंक शकतलो
हाची म्हाका खात्री आशिल्ली. तूं तर एक अनमोल अशें म्हजें ‘रत्न’ ‘आसा. चकचकपी हिरो आसा. हें इनाम तुकाच फावो जाता.”
“धन्यवाद महाराज.” बिरबलान म्हळें.

तेजश्री गोपाळ प्रभुगांवकार

9822139309