भांगरभूंय | प्रतिनिधी
स्वातंत्र्या उपरांत अमृत कालांत प्रवेश करतल्या आमच्या देशांत आयज मेरेन फाटलीं साडेसात दशकां दरवर्सा अर्थमंत्र्यान देशाचे जमाखर्चाचे अदमासपत्रक (बजेट) मांडप, उपरांत अर्थशास्त्री, उद्देजक, पत्रकार हांणी दीसभर टिव्हीचेर ताच्या तोखणायेचीं केल्लीं किर्तनां 10% जनतेन आयकप हो एक उत्सवसो जावन उरला. अमृतकालांत प्रवेश करतना जगांतल्या सव्या क्रमांका वयले अर्थव्यवस्थेचे वट्ट उत्पन्न (जीडीपी) फकत 3 लाख कोटी डाॅलराच्या (ट्रील्यन) आसपास आसा. अमेरिकेची जीडीपी आमचे आठ पटीन आनी चीनाची स पटीन आसा. तिसरे, चवथे, पांचवे सुवातीचेर विराजमान जपान, जर्मनी, युके हांचे तुळेंत कितलेशेच पटीन चड भुयसंपदा, सैमिक साधनसामुग्री आनी मनीसबळ आशिल्ल्या भारतांत आयज खऱ्या अर्थान जगांतल्या देशांक दिशा दाखोवपी सप्तर्शी जावपाची तांक आसपाची.
देशाच्या उत्पन्नांत फाव तशी वाड नाशिल्ल्यान मुळाव्या मळांचेर व्हडलेशे बदल जाल्ले नात. इतिहासीक गरिबी हटाव, 20 सुत्री कार्यक्रम ते आयज सबका साथ, सबका विकास- विश्वास मेरेन देशाचे आर्थिक उदरगतीची आनी सामाजिक समातायेची काणी बदल्ली ना. लोकसंख्येच्या एक टक्के गिरेस्तांच्या ताब्यांत देशाची 40 % टक्के संपत्ती आसा. तर 80 कोटी गरीब जनतेक धान्य आनी कड्डण फुकट दिवन सरकार पोसता, ही दयनीय वस्तुस्थिती आसा. बाकी तेल, तूप, गॅस आनी जगपा खातीर गरजेच्यो वस्तू तांकां कश्यो मेळटल्यो हाचो विचार जायना. उरफाटी मनरेगा खाला ह्या वर्साचे तुळेन 33 % उणे करून तरतूद रू. 60,000 कोटींचेर हाडल्या. हांतूतलोय 40% टक्के प्रशासनाचेर खर्च जाता. कायद्या नुसार कुटुंबाक वर्साक उणेच 100 दीस काम मेळपाक जाय. फकत 3 % टक्के लोकांक हे भाग्य लाभलां. उरिल्ल्यांक वर्सभरांत 48- 50 दीस मेळपाक शकल्यात, अशें दस्तावेज सांगतात. म्हळ्यार वर्साक तांचे उत्पन्न जालें फकत रू. 11,000. तातूंत उत्तर प्रदेश सारकिल्लीं राज्यां कामगारांचो दुडू फारीक करपाक आठ- धा म्हयने कळाव करतात.
ल्हान शेतजमीन आशिल्ल्या गरीब शेतकारांक सगळ्याच सरकारांनी फटयलां. तांचें कुटुंबाचें वर्सुकी उत्पन्न रू. 10,000. पीएम किसान येवजणे खाला बजेटांत रू 2. 20 लाख कोटींची तरतूद भरमसाट दिसली तरी एका कुटुंबाचे झोळयेंत वर्साक फकत रू. 6000, म्हळ्यार म्हयन्याक रू. 500 आनी दिसाक रू. 17 इतले पडटात. शेतकारांक भोव गरजेचे आशिल्ले पिकावळीचे न्यूनतम आदार दर कायद्यान दिवपाच्या तरतूदी कडेन आयज मेरेन खंयच्याच सरकारान लक्ष दिले ना. भौशीक धान्य वाटपाक सरकार मर्यादीत प्रमाणांत धान्य खरेदी करता. धान्य साठोवपाची भांडारां, धान्य येरादारी खातीर गांवगिऱ्या वाठारांत रस्त्याचें जाळें हें आदीच्या बजेटांतले सगळे संकल्प फायलींतूच उरले. धान्य पिड्ड्यार जावचे पयलीं शेतकारांक ते अंबानी, अडानी शेठजींक विकचें पडटा. शेठजी ती आपल्या नांवान देशभरांतल्या डिपार्टमेंटल स्टोरांच्या शाखेंतल्यान भरमसाठ मोलान विकता. खर्च, रीणा फारीक केले उपरांत त्रास सोशिल्ल्या शेतकारांच्या हातांत काय उरना. पांच वर्सां फाटीं 2022 मेरेन शेतकाराचें उत्पन्न दुपेट करपाचो सरकारान सोडिल्लो संकल्पाचो बार फुसको थारलो.
कृशी जमीन सिंचन मुदद्याचेर भर दिल्लें एक बजेट जावन गेलें खरें, पूण शेतजमनीच्या फकत 35 % भागांत उदक पावोवपाची व्यवस्थाय जाल्ली आसा. उरिल्ले भाग अमृतकाळांत कुपांतल्या अमृताचेर निंबून आसात.
खंयच्याय देशाच्या सर्वांगी विकासा खातीर देशवासी निरोगी, स्वस्थ, सशक्त तशेंच सुशिक्षीत आसप भोव गरजेचें. त्या खातीर प्रगत देशांच्या बजेटांत भलायकी आनी शिक्षण हांचेर जीडीपीचे 5 ते 6 % खर्चाची तरतूद केल्ली आसता. आमी आतां मेरेन हे बाबतींत 3 % मेरेनूय पाविल्ले नात. बजेटांत शिक्षण (2.51 %) आनी भलायकेंत (1.98 %) इतली तरतूद केल्या, ती ह्या वर्साचे तुळेन शिक्षणांत 10 % टक्के आनी भलायकेंत 20 % टक्के उणी जाल्या. बेरोजगारी हो सगळ्यांत व्हडलो प्रस्न. डिसेंबरात बेरोजगारी दर देड वर्सांत सगळ्यात चड 8.30 % जाल्लो. शिवाय कोरोना काळांत असंघटीत उद्देग बंद पडिल्ल्यान जाल्ल्या बेरोजगारांचो सारको आकडो सरकारा कडेन ना. सद्या देशभरांत सरकारी कार्यालयांनी दोन कोटी सुवाती रित्यो आसात. एकतर भर्ती प्रक्रियेंत घेतिल्ल्या परिक्षांच्या निकालांक कळाव जाता वा प्रस्नपत्रिका फुटिल्ल्या कारणान परीक्षा रद्द जातात. फकत हजारांनी नोकरी दिल्ले कडेन नेमणूक पत्रां प्रधानमंत्री, मुखेल मंत्र्यांच्या हातान दिवन सरकार जायरातबाजी मात करता.
26 जानेराच्या परेंडीत आमी वायुसेनेची शक्ती पळयली खरी, पूण ताच्या दोन दीस उपरांत एकाच दिसा अभ्यासाच्या दरम्यान मिराज आनी सुखोय लडाऊ विमानां कोसळिल्लीं जगान पळयलीं. देशाचे सुरक्षा बजेट जरी वाडोवन रू. 5.94 लाख कोटी केलां तरी ताचो 55 टक्के भाग सैनिकांचे पगार आनी पॅन्शना फारीक करपाक खर्च जाता. आधुनिक शस्त्रास्त्र संशोधन आनी निर्मितीत आमी आत्मनिर्भर जावप गरजेचें, पूण ते खातीर उरता तो सुरक्षा बजेटाचो फकत 24 टक्के भाग. लडाखांत घुसपी आमचो मुखेल आनी बळीश्ट शत्रू चीन आर्थिक आनी देशसुरक्षा बाबतींत आमचे परस पन्नास वर्सा मुखार आसा. गेल्ले वर्सा डिसेंबर मेरेन आमी चीनांतल्यान 118 अब्ज डाॅलरांची आयात केल्या, मात निर्गत फकत 17 अब्ज इतलीच जाल्या.
ही आत्मनिर्भरतेचे काणयेची झलक! आत्मनिर्भर जावपा खातीर फकत खाजगी उद्देजकांचेर निंबून रावप योग्य न्हय हें आतां सरकाराच्या लक्षांत आयिल्ल्यान मुळावी सुविधा, नितळ उर्जा क्षेत्रात भांडवली गुंतवणूक वाडोवन रू. 10 लाख कोटी मेरेन व्हेल्या. सरकारान भौशीक धंद्यात भागीदारी दिवन विमानतळां, बंदरां चलोवपाक दिली त्या अडानी हांच्या साम्राज्याचे शेअर बजेट प्रस्तुतीकरणा दिसा कोसळटाले. देशाच्या 40 टक्के संपत्तीचे मालक सगळ्या शेठजींच्या साम्राज्यांत सरकारी बँको, विमा कंपन्यो आनी वित्त संस्थांनी केल्ल्या जनतेच्या दुडवांच्या गुंतवणुकींक धोको उप्रासता, अर्थवेवस्थेक धपको बसता म्हूण दुबाव येता, तेन्ना तांच्या साम्राज्यांची आर्थिक भलायकी जाणून घेवपाक अर्थमंत्रालय, रिझर्व बँक, सॅबी हांणी भीडेनासतना चवकशी करपाक जाय. अर्थवेवस्थेचेर नामनेचे उद्देजक कितें भाश्य करतात, हाका व्हडलोसो अर्थ उरूंक ना. आदी बजेटाचेर भाश्य करपी मल्ल्या, चोक्सी, निरव मोदी देशांतल्या आर्थिक संस्थाक गंडो घालून फरारी जाल्यात. चंदा कोच्चर हालींच बंदखणींतल्यान भायर आयल्या. ह्या वेळार गौतम अदानीचें बजेटा विशीचें विचार जाणून घेवपाचे भानगडींत मीडिया पडली ना.
दीपक लाड
पर्वरे
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
