भांगरभूंय | प्रतिनिधी
मतदारांची संख्या जितली व्हड, तितलो मतांचो पावस नेटान पडटा. फुकट येवजण ही मतांच्या कुपांक पावसांत बदलपी जादवाची बडी जाता.
फुकट जेवण मेळ्ळे उपरांत लोक काम करतले? हो प्रस्न जर कोणाकूय विचारीत जाल्यार दोन मिणटांत गजाली रंगतल्यो. चार उदाहरणांय मेळटलीं, आनी निमाणें हें सगलें राजकारण म्हणून विशय लेगीत सोंपयतले. पूण होच प्रस्न जेन्ना भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयांतल्यान आयलो तेन्ना तो आपल्या धोरणांक, संवयींक आनी मानसीकतायेक हारसो दाखोवपी थारलो. सर्वोच्च न्यायालयान तामीळनाडू सरकाराक सुनावणे वेळार विचारिल्ल्या एका प्रस्नान खूबशे प्रतिप्रस्नूय उपस्थीत केल्यात. कल्याणकारी येवजण आनी ‘फुकट संस्कृती’ हातूंतली आडी नेमकी खंय मारपाची? गरजूंक आधार दिवप आनी सगल्यांक फुकट दीत रावप हातूंत फरक आसा काय ना? आनी तो आसा जाल्यार तो कोण थारायतलो? न्यायालयान स्पश्ट शब्दांनी म्हळां की, गरिबांक मजत करप समजुपा सारकें आसा. पूण जो पयसो भरूंक शकता आनी जो भरूंक शकना हांचे मदीं कसलोच फरक करिनासतना सगल्यांक फुकट सुविधा दिवप योग्य न्हय. राज्यां महसुलीचे तुटीत आसतना विकासा बदला फुकट सुविधा दिवपाक गुथल्यात अशें निरिक्षण लेगीत नोंद केलें.
गांवगिऱ्या वाठारांत एक म्हण आसा ‘फुकटचें मेळटा तेन्ना रोखडेच गिळटा’ गांवांतले जात्रेंत लाडू वांटत जाल्यार लोक दोन फावटी रांकेंत उबे रावतात. पूण त्याच गांवांत नितळसाण घर बांदपाक सांगत जाल्यार ‘फाल्यां पळोवया’ अशी भुमिका घेतात. ही फक्त ग्रामीण मानसीकताय न्हय, ती राष्ट्रीय प्रवृत्ती जाल्या. विवीध राज्यांतल्यो येवजण्यो पळयत जाल्यार चित्र आनीक स्पश्ट जाता. महाराष्ट्रांत ‘लाडकी बहीण’ येवजण बायलांक म्हयन्याक अर्थीक मजत दिता. मध्य प्रदेशांतूय तत्सम येवजण आसा. तामीळनाडूंत बायलांक म्हयन्याक अर्थीक मजत दितात. दिल्लींत बायलांक फुकट बस प्रवास आनी नागरिकांक थारावीक प्रमाणांत उदक फुकट दितात. छत्तीसगडांत गॅस सिलिंडराचेर अनुदान, हरयाणांत बायलांक अर्थीक मजत, कर्नाटकांत बायलांक बशींतल्यान फुकट प्रवास अशी वळेरी लांबतूच वता. ह्यो सगल्यो येवजण्यो समाजीक न्याय, सक्षमीकरण, बायलांक आदार, गरिबांक थाकाय अशी लेबलां लायतात. हाका काय आडवादूय आसात. खरेंच समाजांत विशमताय आसा. खूबशा जाणांक दोन फावटीचें जेवण मेळप कठीण आसा. पूण प्रस्न पडटा की, आमी गरजेवंतांक ह्या माध्यमांतल्यान मजत करतात की सगल्यांक समान तरेन मजत केल्ल्याचें नाटक करतात?
राजकारणाची गणितां सादीं आसतात. मतदारांची संख्या जितली व्हड, तितलो मतांचो पावस नेटान पडटा. फुकट येवजण ही मतांच्या कुपांक पावसांत बदलपी जादवाची बडी जाता. वेंचणुके आदीं घोशणा जाता, प्रचारसभांनी टाळयांचो कडकडाट जाता आनी निकाला उपरांत अर्थसंकल्पांत आंकड्याची सर्कस सुरू जाता. महसुलीचो उणाव वाडटा, पूण घोशणांच्या पोस्टरा वेले हांसपी चेरे मात उणें जायनात. अशें आसलें तरी, न्यायालयान उपस्थीत केल्लो मुद्दो कार्यसंस्कृतीचो आसा. जर मुळाव्यो गरजो राज्य पुराय करतलें जाल्यार त्या मनशाक काम कित्याक करप? हो प्रस्न मातसो अतिशयोक्तीचो दिसूंक शकता. कोणाकूय फक्त फुकट वीज वा उदकाचेर आयुश्य काडूंक येना. पूण मानसीकतेंत बदल जाता. ‘कितेंय तरी मेळटलेंच’ ही भावना कार्यक्षमतेचेर निश्चीतपणान परिणाम करपी थारूंक शकता. आमचें राज्य कल्याणकारी आसा, हें आमी सेगीत म्हणटात, पूण कल्याणकारी राज्य म्हणल्यार दरेकाक सगलें फुकट दिवप न्हय. कल्याणकारी राज्य जांकां गरज आसा तांकां संद दिवप, शिक्षण, भलायकी, रोजगाराच्यो संदी उपलब्ध करून दिवप म्हणल्यारूच मनीस स्वावलंबी जातलो. फुकट संस्कृती मात स्वावलंबना बदला अवलंबित्व वाडयता. अर्थांत फुकटच्यो येवजण्यो जाहीर करतना तांकां कोणूच फुकट म्हणिनात. त्यो ‘इतिहासीक निर्णय’ आसतात. तें एक ‘क्रांतीकारी पावल’ आसता. तातूंत ‘गरिबांचें जैत’ आसता. पूण त्याच येवजण्यांक लागून अर्थसंकल्पाचो समतोल इबाडटा तेन्ना त्यो अचकीत अर्थीक वजें थारतात. न्यायालयान म्हळां की, लायटीचें बील भरूंक न शकपी शेतकारांक मजत करात. पूण सक्षम आनी असमर्थ हांचे मदीं फरक करात. हो फरक करप प्रशासना खातीर कठीण आसता. ते खातीर म्हायती, पडटाळणी, निकश लागतात आनी तातूंत राजकी घात आसता. सगल्यांक फुकट दिवप सोंपें, निवडकांक दिवप कठीण. कारण निवडकतेत निरशेणीचो घात आसता. लोकांनीय विचार करूंक जाय, आपूण मतदान करतना रोजगार, उद्देग, मुळाव्यो सुविधा, शिक्षण, भलायकी हाचेर चर्चा करतात व्हय? खूबशा जाणांचो ‘कितें मेळटलें?’ हो पयलो प्रस्न आसता. जर मतदारांनीच अपेक्षा बदल्ल्यो नात जाल्यार राजकारणांत बदलाची अपेक्षा तरी कशी करप? फुकट मेळिल्ल्या वस्तूंचो आनंद खिणाचो आसता, पूण टिकावू उदरगती खातीर कश्ट, धोरणात्मक गुंतवणूक आनी संयम लागता.
हातूंत दुसरीय बाजू आसा. खूब फावटी सरकारां म्हणटात की फुकट सुविधा ह्यो समाजीक गुंतवणूक आसा. उदाहरण दिवचेंच जाल्यार बायलांक अर्थीक मजत दिल्यार तांच्या कुटुंबांतली निर्णयाची तांक वाडटा. भुरग्यांच्या शिक्षणा वेलो खर्च वाडटा, पोशण सुदारता. ह्या दाव्यांनी तथ्य आसूंक शकता. ताका लागून सगल्यो फुकट येवजण्यो वायटूच अशेंय म्हणूंक येवचें ना. मूळ प्रस्न आसा तो संतुलनाचो. न्यायालयाचो प्रस्न हो फक्त सरकाराकूच न्हय, जालयार समाजाकूय आसा. आमी कसली संस्कृती विकसीत करतात? कश्टाची काय अपेक्षांची? स्वावलंबनाची काय सवलतींची? ‘फुकटचें मेळटा तेन्ना रोखडेच गिळटा’ ही म्हण आमी विनोदान वापरतात. पूण तीच जर धोरणाची बुन्याद थारत जाल्यार…?
शिवाजी चौगुले
9867732504
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
