पुर्तुगेज पासपोर्टाचें मायाजाल !

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पुर्तुगेज पासपोर्टाच्या मायाजालांत सांपडिल्ल्या जायत्या जाणांनी ते संदीचें भांगर करून आपली आनी घराब्याची अर्थीक स्थिती सुदारली आसतूय, मात आयज स दसकां उपरांतूय गोंयकारांचें पुर्तुगेज पासपोर्टाचें आकर्शण मात्तूय उणें जाल्लें ना आनी जावचेंय ना हेंच स्पश्ट चित्र सामकार येता.

पुर्तुगेज पासपोर्टाच्यो गजाली बऱ्याच तेंपा सावन आयकत आयलां. हांव स्वता जल्मान पुर्तुगेज नागरीक आशिल्लों. जल्मा उपरांत
सादारण धा, इकरा वर्सां उपरांत गोंय पुर्तुगेज राजवटींतल्यान मुक्त जाल्ल्यान आमी सगळेच भारतीय नागरीक जाले. ताची खोश आज 62 उपरांतूय मात्शी लेगीत उणी जाल्ली ना वा तशें जावप अपेक्षीत ना. पुर्तुगेज म्हणटकूच आयज स दसकां उलगून गेले उपरांतूय आमचे सारके जायते जाण ‘ते पोदेर गेले आनी ते उंडेय गेले ‘ हें ब्रह्मवाक्य आयजूय आमी आयकतात. फुटबॉलाच्या रुपान पुर्तुगेजांनी दिल्ली देणगी आनी समान नागरी कायद्याच्या रुपान आमकां तांचे कडल्यान मेळिल्ले मोलादीक भेटीचेर चर्चा करपाक आमकां बेजार येना. कांय जाण ह्या ना त्या कारणांक लागून पुर्तुगेजांची याद काडीत आसतले, आनी तातूंतली एक गजाल म्हणल्यार आयज पुराय गोंयचेर तांणी घाल्लें पुर्तुगेज पासपार्टाचें मायाजाल. ह्या मायाजालांक आयज मेरेन दोन ते अडेज लाख गोंयकार आडकल्यात. अॅड आयरीश रॉड्रिगीशा सारको फायर ब्रँड समाजीक वावुरपी लेगीत ह्या मायाजालांत घुस्पलो आनी हालींच ताणें आपलें भारतीय नागरिकत्व सोडून तो आतां पुरायपणान एनआयआर पुर्तुगेज नागरीक जाला. फुडारांत आनीक कितले गोंयकार भारतीय नागरिकत्व आनी मताधिकार सोडून तोच मार्ग आपणायतले हाचो अदमास आतांच बांदप शक्य जावचें ना. पुर्तुगेज पासपोर्टाच्या मायाजालांत सांपडिल्ल्या जायत्या जाणांनी ते संदीचें भांगर करून आपली आनी घराब्याची अर्थीक स्थिती सुदारली आसतूय, मात आयज स दसकां उपरांतूय गोंयकारांचें पुर्तुगेज पासपोर्टाचें आकर्शण मात्तूय उणें जाल्लें ना आनी जावचेंय ना हेंच स्पश्ट चित्र सामकार येता.
आयरीश रॉड्रिगीश आतांय आपलो विशय वेगेळो आशिल्ल्याचो दावो करतना दिसता आनी तातूंत तथ्य आसतूय. पूण युरोपांतल्यान धरून संवसारांतल्या सुमार 188 देशांचो व्हिसा पुर्तुगेज नागरिकत्व मेळ्ळे उपरांत आपसूक सहजतायेन मेळटा. ह्याच कारणाक लागून जर ताणें भारतीय नागरिकत्व सोडून पुर्तुगेज पासपोर्ट घेतलो आसत जाल्यार आनी त्या पासपोर्टाक लागून युरोप वा हेर देशांत मेळपी रोजगाराची वा हेर संदी मेळटात जाल्यार त्यो साध्य करून घेवपा खातीर तरणाटे पिळगेन पुर्तुगेज पासपोर्ट मेळयल्यार तातूंत तांचे चुकता अशें म्हणपाक मेळचें ना, आनी सध्या हेंच घडटा हें विदेश मंत्रालया कडल्यान मेळिल्ले एके आंकडेवारी वयल्यान दिसून येता. 2011 ते 2022 मजगतच्या इकरा वर्सांत सत्तर हजारां परस चड भारतीय नागरिकांनी आपले पासपोर्ट देशांतल्या वेगळ्यावेगळ्या विभागीय पासपोर्ट कार्यालयांत ‘सरंडर’ केल्यात अशी ही आंकडेवारी सांगता आनी तातूंत गोंय, पंजाब, गुजरात, महाराष्ट्र, केरळ, तामिळनाडू, दिल्ली आनी चंदिगड ह्या आठ प्रदेशांतल्या नागरिकांचो आंकडो 90 टक्क्यां परस चड आसा, आनी तातूंत विशेश अशें की भारतीय नागरिकत्व सोडून पुर्तुगेज पासपोर्ट घेतिल्ल्यां मदीं गोंयांतल्या नागरिकांचो आंकडो सुमार 40 टक्क्यां परस चड आसा. हाचोच सादो अर्थ असो की ज्या 70 हजार भारतीयांनी ह्या तेंपार आपलें नागरिकत्व सोडलें तातूंत गोंयकारांचोच आंकडो 28-29 हजारां परस चड आसा. भारतीय नागरिकत्व सोडून पुर्तुगेज नागरिकत्व स्विकारपाचो हें काम फाटल्या बऱ्याच वर्सां चल्लां आनी आयजूय गोंयांतल्या पुर्तुगेज वकालतीच्या कार्यालया सामकार दिसपी व्हडल्यो रांको ताचीच गवाय दितात.
आयरीश रॉड्रिगीश हाचे सारको फायर ब्रँड समाजीक वावुरप्यान कसल्याय कारणान काय जायना पुर्तुगेज नागरिकत्व स्विकारिल्ल्यान पुर्तुगेज पासपोर्ट आशिल्ल्यांक मेळपी सवलती विशीं चड विस्तारान गोंयांत आतां चर्चा जावपाक लागल्या, आनी पुर्तुगेज पासपोर्टाचें पिशें मतींत दवरून युरोपांतल्या देशांत मेळटा ती नोकरी करतल्यांक आयतेंच बळगें मेळ्ळां. जायत्या जाणांचे तकलेंत पुर्तुगेज पासपोर्टाचो किडो नव्यान वळवळूंक लागिल्लो आसत जाल्यार तांचें अजाप दिसपाक नाका. गोंय मुक्ती पयलीं ह्या प्रदेशांत जल्म घेतिल्ल्या म्हज्या सारक्या नागरिकांच्या फुडल्या तीन पिळग्यां मेरेनचे वंशजांक पुर्तुगेज पासपोर्ट वा ते वरवीं पुर्तुगेज नागरिकत्व मेळपाक शकता. म्हणल्यार अजून बरींच वर्सा गोंयकार चड करून तरणाट्या गोंयकारांचेर पुर्तुगेज पासपोर्टाचें मायजाल तशेंच उरतलें.
गोंयांतल्यान नोकरी वा हेर कारणा खातीर पुर्तुगालच्या म्हादारांतल्यान विदेशांत वचून अर्थीक उन्नत्ती करून घेवपाच्या ध्येयान तांकां पिशें केलें जाल्यार तांकां दोश दिवपाक जावचो ना. वंश प्रस्थापीत करपा खातीर पुर्तुगेज नागरीक म्हणून गरज आशिल्ल्या प्रमाणपत्रां सयत पुर्तुगालांत जल्म नोंदणी केल्यार लिस्बनांत एक दोन दिसांतूच पुर्तुगेज पासपोर्ट कसो मेळोवपाक जाता हाचेर लेगीत आयरीश रॉड्रिगीशान आपणे स्विकारल्ल्या पुर्तुगेज नागरिकत्वाचें समर्थन करतना स्पश्ट केल्ल्यान जायत्या जाणांची उमेद वाडल्या आसतली. भारतीय नागरीक म्हणून पुर्तुगाल भेटेर गेल्ले आयरीश रॉड्रिगीश पुर्तुगेज पासपोर्टाच्या आदारान पुर्तुगेज नागरीक म्हणून गोंयांत आयलो हाची दखल जायत्या जाणांनी घेतल्या आसतलीच.
पुर्तुगेज पासपोर्ट हो खंयच्याय युरोपीयन आनी हेर खूबशा देशांनी व्हिसा नासतना प्रवेश दिवपी आधार तर आसाच, पूण तेच वांगडा पात्रतेच्या वा व्हड गुणवत्तेच्या आदारान कोणूय आपलें करियर घडोवपाची म्हत्वाकांक्षा बाळगून फावो ती संद सोदपाचो यत्न करता जाल्यार पुर्तुगालचें म्हादार ताचे खातीर बऱ्याक पडपाक शकता. आयज मेरेन भरपूय गोंयकारांनी ताचो फायदो घेतला हें न्हयकारूंक जावचें ना, आनी होच मार्ग आपणावन फुडें वचपा खातीर इत्सूक आसले तरी भारतीय नागरिकत्व आनी मतदानाचो हक्क सोडून तसो निर्णय घेवप कांय जाणांक कुस्तार जाता. दोन अडेज लाख म्हणल्यार गोंयांतले लोकसंख्येचे सुमार 15 टक्के गोंयकारांनी पुर्तुगेज नागरिकत्व घेतलां अशें म्हणचे परस भारतीय नागरिकत्व तांणी सोडलें अशें म्हणल्यार तें चड वेदना दिवपी आसा. गोंय मुक्तीक स दसकां परस चड तेप जाल्लो अासलो तरी पुर्तुगेज पासपोर्टाचें मायाजाल आसा तशेंच आसा हाचोय खेद जावप अपरिहार्य आसा. अनिवासी भारतीय देशाच्या वा त्यांच्या राज्याचे अर्थ वेवस्थेक मोलाचें योगदान दितात ही वस्तुस्थिती मानून घेवनूय व्हड प्रमाणांत जावपी ‘ब्रेन ड्रेन’ आडावपाक आमी अपेशी कित्याक थारतात हाचोय विचार अंतर्मुख जावन करचो पडटलो.

वामन प्रभू
9823196359