पवित्र म्हाळ म्हयनो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भाद्रपदांतल्या कृष्ण पक्षाक पितृपक्ष म्हणटात. कोंकणींत ताका म्हाळ, संस्कृतांत महालय अशें उतर आसा. ह्या काळांत आमच्या तीन पिळग्यांचे पितर घरा येतात आनी आमगेर रावतात, अशी श्रद्धा आसा. हो म्हाळ सर्वपित्री उमाशे मेरेन पाळटात. पितरांच्या नांवान धर्मीक कार्य करतात. गरिबांक दानधर्म करतात.

आपल्या पितरांची तीथ थारावन म्हाळ वाडपाची परंपरा शेंकड्यांनी वर्सां सावन हिंदू धर्मांत चलत आयल्या. ह्या म्हाळांत बापूय, आजो, पणजो, आईची आई, पणजी, घरकान्न, पूत, मामा अशा सगल्या नात्यांतल्या मनशांच्या नांवान पिंडदान करचें. तांच्या नांवान ब्राह्मण, सवायशीण, दोन आंकवार दादले, दोन आंकवार बायलो हांकां घरा आपोवन जेवंक वाडटात. तांच्या रुपांत आपलो पूर्वज आयलो, अशी भावना आसा.

म्हाळा दिसा पुरयताक आपोवन आपले मेल्ले व्यक्तीच्या नांवान पिंडदान करप हो म्हाळाचो खरो उद्देश. घरा सवायशीण, ब्राह्मणाक आपोवन पाटार बसयतात. ताच्या कपलाक कुकुम लायतात, ताचे हात, पांय धुंवतात. मागीर केळीच्या पानाचेर पंचपक्वानां वाडटात. सगले वांगडा सहभोजन करतात. मागीर आपली तांक आसा, तशी ताका दक्षिणा, कपडे, फळां, टाॅवेल, नेपकीन दितात. घरांतले सगले तांच्या पांयां पडटात. तांचो आशिर्वाद घेतात. तोच आपल्या पितरांचो आशिर्वाद अशें समजतात. 

म्हाळाच्या दिसांनी आमच्या घरांतले मेल्ले मनीस, पुर्वज सुक्ष्म रुपांत धरतरेचेर येतात आनी आपली केल्ली सेवा पळोवन सामके धादोशी, प्रसन्न जातात. आपल्याक आशिर्वाद दितात. आपल्या पितरांक संतुश्ट करप, तांकां सद्गती मेळपाक प्रार्थना करप, हें प्रत्येक हिंदू धर्मियाचें कर्तव्य जावन आसा. आमच्या पुर्वजाचें आपुण कितें तरी देणें आसा, हें मानप. तांचें वेळावेळार स्मरण करप हेंय आमचें व्हडलें कर्तव्य. ह्या म्हाळा दिसा गरजवंताक दानधर्म करपाची हिंदू धर्मांत पद्दत आसा. तें करपांत आमी फाटीं रावनात. तांकां मजत तर करतातूच, पूण गायीक पान दिवप, कावळ्याक काकोळ दिवप हेय विधी करतात. हातूंत खरेंच पुण्य आसता.

म्हाळ, श्राद्ध हो आमच्या पुर्वजां विशीं आदर व्यक्त करपाचो एक मार्ग. ताची कृपादृश्टी सदांच आमच्या कुटुंबाचेर कायम उरची, हो ताचो हेतू. घरांत सदांच एकजूट, धनदौलत, गिरेस्तकाय उरची हे खातीर पूर्वजांचे आशिर्वाद जायच.

–

सिद्धी तिळवे