भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भारत आनी पाकिस्तान ह्या दोनूय देशांतल्या सिनेमा पळोवप्यांचो मोग मेळोवपी सुनील दत्ताचे पोरणे चित्रपट आयज लेगीत ताचे चाहते आवडीन पळयतात.
हिंदी चित्रपटांतले देव आनंद, दिलीप कुमार, विनोद खन्ना, प्रेम चोपडा, अमरीश पुरी, पृथ्वीराज कपूर सारकिले जायते लोकप्रीय कलाकार फाळणे पयलीं भारताचो एक भाग आशिल्ल्या पाकिस्तानांत जल्मल्ले. आपल्या सोबीत अभिनयान सगळ्यांचेर छाप सोडपी सुनील दत्ताचो जल्म लेगीत पाकिस्तानांत जालो. पाकिस्तानांतल्या पंजाब प्रांतांतल्या झेलम जिल्ह्यांत.
नक्का खुर्द हांगा हिंदू हुसेनी ब्राह्मण कुटुंबांत सुनील दत्ताचो जल्म 6 जून 1929 दिसा जालो. ताचें मूळ नांव बलराज. बापायचें नांव रघुनाथ दत्त आनी आवयचें कुलवंतीदेवी. दत्त हें जमीनदार घराणें. सुनील फकत पांच वर्सांचो आसतना ताचो बापूय संवसाराक अंतरलो. 21 वर्सांचो आसतना भारताची फाळणी जाली आनी दोनूय वटेन हिंदू- मुसलमान हिंसाचार सुरू जालो. दोनूय धर्माचे शेंकड्यांनी लोक मेले. सुनीलाच्या बापायच्या याकूब नांवाच्या मुसलमान इश्टान ताचें पुराय कुटुंब हिंसाचारा पसून वाचयलें. उपरांत दंगली शांत जातकच भारतांतल्या उदेंत पंजाबांतल्या यमुनानगर जिल्ह्यांतल्या मंडौली ह्या ल्हान गांवांत दत्त हांचें घराणें स्थायीक जालें.
फुडें सुनील दत्तान आवय वांगडा लखनौ वचून पदवेचें शिक्षण घेतलें. उपरांत मुंबय येवन चर्चगेट हांगाच्या मुंबय विद्यापिठाच्या जय हिंद कॉलेजींत भरती जालो. शिक्षण पूर्ण करून ‘बेस्ट’ येरादारी म्हामंडळाच्या अभियांत्रिकी विभागांत नोकरी केली. 1954 वर्सा सुनीलान रेडिओचेर काम करपाक सुरवात केली. उर्दू भाशेचेर ताचो शेक आशिल्ल्यान रेडिओ सिलोनाचेर तांकां लोकप्रियता मेळ्ळी. हिंदी सिनेमांतली तेन्नाची मुखेल नायिका नर्गिस हिची एक दीस मुलाखत घेतना तागेलें रुबाबदार व्यक्तिमत्व आनी खणखणीत आवाजाचेर प्रभावीत जावन मुलाखती उपरांत गजाली चालू आसतना ‘तुमी फिल्मांनी कित्याक काम करीनात?’ अशें नरगिसान तांकां विचारलें. त्या वेळार सुनीलान कांयच सांगलें ना. पूण फिल्मांनी काम करपाची इत्सा निर्माण जाली. यत्न सुरू केले. निर्मातो मोहन सैगल हांकां मेळतगीर ताणें सुनील दत्ताक फिल्म ‘रेल्वे प्लॅटफॉर्म’ खातीर सायन केलो. पूण सिनेमा साप्प फ्लॉप जाल्लो. फुडें 1957 वर्सा प्रदर्शीत जाल्ल्या ‘मदर इंडिया’ ह्या सिनेमाक मात व्हड यश मेळ्ळें.
निर्मातो दिग्दर्शक मेहबूबाल्या ह्या सिनेमांत सुनीलान नरगिसाल्या पुताची भुमिका केल्ली. एक दीस चित्रीकरणा मजगतीं उज्याचो सीन चलतना नरगीस भितर आडकली. तेन्ना सुनीलान उज्यांत उडी घेवन तिका भायर काडली. उपरांत तांचें लग्न जालें. नरगीसान धर्म बदलून निर्मला हें नांव स्विकारलें. 1958 वर्सा हें लग्न जालें. अभिनेतो संजय दत्त हो तांगेलो पूत तर धुवो नम्रता, प्रिया दत्त. प्रिया ही राजकारणांत आसा. तर नम्रता ही कुमार गौरव हांची घरकान्न.
सुनील दत्ताच्या फिल्मी कारकिर्दीची याद जाता, तेन्ना मै चुप रहुंगी, गुमराह, पोस्ट बॉस नं. ९९९, इंसान जाग उठा, ये रास्ते है प्यारके, हम हिंदुस्थानी, एक फूल चार कांटे, बेटी बेटे, मुझे जीने दो सारकिले काळे- धवे चित्रपट आनी रंगीत जमान्यातलें वक्त मेरा साँया, आम्रपाली, प्राण जाय पर वचन ना जाय, मिलन, खानदान, हमराज, नागिन, दर्द का रिश्ता, परंपरा, मुन्नाभाई एमबीबीएस मेरेनचे सिनेमा.
सुनील हो राजेंद्र कुमार, प्रदीप कुमार, भारत भूषण, राजकुमार, अजीत सारख्या मध्यम वर्गांतलो नायक. पूण नशीबान ताका मेळिल्ले चित्रपट चडशे समाजीक आनी नायिका प्रधान आशिल्ले. एक ही रास्ता, मै चुप रहुंगी, गुमराह, आज और कल ह्या साधना वांगडच्या चित्रपटांनी ताका येसस्वी केलो. तेन्नाच्या मिनाकुमारी, माला सिंन्हा, साधना ह्या नायिकां वांगडा ताणें केल्ले नायिका प्रधान सिनेमांनी नामना मेळयली.
सादें व्यक्तिमत्व, कुडीचे बोलींतल्यान व्यक्त जाल्ली अभिनयाची योग्यताय, शिष्टताय, कोमलता आनी इश्टागत सामान्य प्रेक्षकांक आवडली. ताचें सिनेमातलें संगीत सदाबहार आसतालें. ताचो दिग्दर्शक रवी वा एन दत्ता, शंकर जयकिशन, मदन मोहन, जयदेव वा चित्रगुप्त, बीआर चोपडा बॅनर. बऱ्या दर्ज्याच्या, कुटुंबीक आनी समाजीक कथांक लागून आनी दर्जेदार संगीताक लागून सुनील दत्ताची कारकीर्द फुलत गेली.
ताच्या प्रोडक्शन हाऊस अजंठा आर्ट्साच्या माध्यमांतल्यान तयार केल्लो एका डाकवाच्या जिविताचेर आधारिल्लो ताचो पयलो सिनेमा ‘मुझे जीने दो’ जयदेवाच्या संगीतान लागून बरोच गाजलो. सुनील दत्तान चित्रपट कारकिर्दींत सुमार 100 चित्रपटांनी अभिनय केला. ताणें 7 चित्रपट तयार केले आनी 6 दिग्दर्शीत केले. सुनील दत्ताक राजकी मळार लेगीत मान मेळ्ळो. ताची राजकी कारकिर्दीत 5 फावटीं खासदार आनी 2004 वर्सा खेळां आनी तरणाटे वेव्हार मंत्री आशील्ले.
राजकी फुडारी, अभिनेतो, सरळ मार्गी सालस नायक ताचे कडेन मजती खातीर येवपी कोणाकूय मजत करतालो. नर्गीस आनी ताणें सिनेमांत काम करतना सैनिकांचें मनोरंजन करपाक उत्तर शिमेचेर वचप आसूं वा दुयेंत लोकां खातीर काम करप आसूं. समाजाच्या वावरा कडेन तांणी दुर्लक्ष केलें ना. नरगिसाक स्वादुपिंडाचो कॅन्सर जाल्लो. देखूनच तिका 1981 त अकाली मरण आयलें. ते उपरांत ताणें कॅन्सर दुयेंतींचेर उपचार करपा खातीर नरगिस दत्त फावंडेशनाची थापणूक केली.
फिल्म मळार ताणें केल्ल्या योगदाना खातीर 1995 वर्सा सुनील दत्ताचो फिल्मफेयर लायफटायम अचीवमेंट पुरस्कार दिवन भोवमान केलो.
ताच्या समाजीक वावराची दखल घेवन सरकारान पयलीं नरगीसाक खासदार पद, मागीर पद्मश्री पुरस्कार दिवन भोवमान केल्लो. सुनील दत्ताक सलग तीन फावटीं लोकांनी लोकसभेंत धाडून जनकल्याणाची प्रेरणा दिली. खेळां मंत्री आसतना 25 मे 2005 दिसा अस्तंत मुंबयच्या बांद्रा हांगाच्या निवासस्थानात काळजाचो आताक येवन तांकां मरण आयलें.
भारत आनी पाकिस्तान ह्या दोनूय देशांतल्या सिनेमा पळोवप्यांचो मोग मेळोवपी सुनील दत्ताचे पोरणे चित्रपट आयज लेगीत ताचे चाहते आवडीन पळयतात.
———
सुदिन वि. कुर्डीकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
