पणस

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

ह्या दोनूय तरेच्या झाडांची आमी जतनाय कितले प्रमाणात घेतात? तरी आसतना मर मेरेन तीं आमकां पीक दितात.

पणस आसू आसून कितल्या वजनाचो आसत अशें तुमकां दिसता? केरळांत चक्क 51.4 कील वजनाचो पणस झाडाक लागलो आनी ताकाच लागून तो संवसारांतलो सगल्यांत चड वजनाचो म्हण गिनीज बुकांत ताची नोंद जाली. केरळांतले एडामुल्लकल गांवांत जॉन कट्टी हांच्या झाडाचेरच तो पिकिल्ल्यान ताणें तो बेगी-बेगीन काडलो आनी टेप घेवन ताची लांबाय मेजली. तो 18 सेंटिमीटर लांब आसलो. ताचें वजन करून पळयतकच 51.4 कील ताचें वजन आसा म्हण कळ्ळें. मागीर ताणें जगात आतां मेरेन सगळ्यात व्हडलो पणस केत्रा आनी खंय मेळ्ळो ती म्हायती मेळयली. 

पुण्यात दोन वसां आदी 42.72 कील वजनाचो पणस मेळिल्लो. ताणें आपल्याक मेळिल्ल्या पणसाचो व्हिडिओ काडलो आनी तो व्हॉटसेपार घालो. अजाप म्हळ्यार तो व्हायरल जालो. गोंयांत चवथीच्या दिसांनी घरांत गणपती हाडचे पयलीं घर साफसूफ करून माटोळेचीबी तयारी करतात ते तरेन गोंयांतच न्हय केरळांतय पणस घरांत हाडून तो कापचे पयलीं जमनीर पोन्नी खबरांपत्रां पसरायतात. ताचे सरभोंवतणी पणसाचे गरे खावपाक घरांतलीं भुरगीं बाळां बसतात. तांच्या हातांत पणसाची एक- एक शीर पडली की ती खोशी जातात. 

कोंकणांतय एकठांय बसून पणस खावपाची पद्दत आसा. देवगड हांगा एका च्या हॉटेलांत फक्त कुंवल्याची म्हळ्यार तन्न्या पणसाची स्पेशल भाजी प्रत्येक दिसा ह्या हंगामात खावपाक मेळटा. ही भाजी खावपाक थंय गर्दीच गर्दी जाता. पणसाच्या सगळ्या पदार्थांक आशिल्ली वाडटी मागणी पळोवन तांणी आय्सक्रिम फॅक्टरीच घाली आनी आतां ते ती भायले देशांत निर्यात करता. लंडनात तांचे आय्सक्रिमीक खूब मागणी आसा. ते पणसाचे जॅम, हालवो, साठ आनी साबार तरेचे जीनस करता. केरळांतय अशे जीनस खूब खपतात. 

मलेशिया आनी भारतांत पणस म्हळ्यार एक शाही फळ मानतात. 2018 वर्सा मार्च म्हयन्यात दक्षिणी राज्यात तें एक अधिकृत फळ म्हूण जाहीर जालें तेन्ना तर पणसाक आनीक चड प्रमाणांत प्रसिद्दी मेळ्ळी. 2020 च्या कोरोना काळांत मलयाळी लोका मदीं पणस खावपाची सर्तच लागली. पणसांत विटामीन ए. बी. सी. आनी पोटेशियम फायबर आनी हेर कांय मिनरल्स आसतात. ताका लागून पचनशक्त वाडटा. कांक्रांक प्रतिकार करपी शक्त पणसाच्या गऱ्यांत आसता. थायराॅयडाची प्रक्रिया गरे खाल्यार वेवस्थित चलता. पणसाचे गरे खाल्यार भूक वाडटा. रक्तदाब नियंत्रणांत उरता. 

गरे नित्य नेमान खाल्यार मनशाची कांती वाडटा, नदर सुदारता, वजन देंवता, आंगांतली उर्जा वाडटा, गोडेंमूताचो त्रास आसल्यार गरे खावचे. गरे खाल्यार फोपशें आंग येवक पावना. सशक्त जावचें आसत तर गरे खावचे, अशे आयुर्वेदांत सुचयलां. कोचीच्या एका खाजगी हॉस्पिटलांत जाल्ल्या संशोधनांतल्यान स्पश्ट जालां की कुंवल्याची भाजी आनी गऱ्यांच्या पिठाचो जेवणात आस्पाव केल्यार कांक्राची बादा जायना. जाचे हाताची, पांयांची बोटां मुयेतात वा तांकां वात येता ताणी पणस खूब प्रमाणात खायचो. 

जे कांक्राचे दुवेंत कॅमोथेरपी प्रक्रिया करून घेतात तांणी ती करून घेतकच पणसाचे गरे खाल्यार तांचे दुखणें पन्नास टक्के उणें जाता. जाका पातळ हागवण लागता. फुफ्फुसाचे त्रास जातात, मलाशयाचो त्रास जाता, जांचो परतून परतून ताळो बसता तांणी पणसाच्या गऱ्यांचो एक ग्राम तरी पिठो एक फावट तरी दिसांतल्यान घेवचो. पणसाचे पीक गोंय धरून केरळ, कोंकण आनी हेर कडेन जाता. 

तामिलनाडूंत प्रत्येक वर्सा 49,737 टन पणसाचें पीक येता. मलेशिया आनी थायलंड सगल्यांत चड प्रमाणात पणसाचें पीक दिवपी पणसाच झाडां आसात. संवसारांत 128 तरांचे पणस जातात. पणसाच्या गऱ्यांचे रंग कितले आसुये? हळदुवो पणसाच्या गऱ्यांचो रंग आसता अशें खूब जाण म्हणटात. भगव्या,  तांबड्या, गुलाबी रंगाचेय गरे आसतात. तांचो जसो रंग वेगळो आसता तशी तांची चव वेगळी आसता. एक फावट अशे वेगळे रंगाचे गरे खाले की अशे गरे सदांच खावचे अशें दिसता. पणसाच्या जातींतलोच आनीक एक पणस म्हळ्यार निरपणस. ह्या दोनूय पणसाची झाडां तीनशी वसां मेरेन जियेतात. 

ह्या दोनूय तरेच्या झाडांची आमी जतनाय कितले प्रमाणात घेतात? तरी आसतना मर मेरेन तीं आमकां पीक दितात. पणसाचें झाड कोसळून वा मोडून पडलें तरी त्या झाडाच्या लाकडा खातीर मनीस ताचेर तुटून पडटा. 

शैलेशचंद्र रायकार 

9423835692