पंचायतींचे फाटीर धुमको

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कोयर ही गोंयचीच न्हय, तर देशाचीय शाश्वत समस्या जाल्या. प्लास्टीक कोयराचो राकेस तर जळीमळीं चडूच मातला. फाटलीं 25 वर्सां सगल्या राज्यांचीं सरकारां तो नश्ट करपाचो आपले परीन यत्न करतात. मात तो सोंपेपणी नश्ट जावपाचो ना, हाचेर लागीं- लागीं सगल्यांचीच म्होर बसल्या. आमच्या गोंयांत तर कोयराच्या सगल्याच प्रकारांनी वेवसायाचें रुप घेतलां. शेंकड्यांनी लोकांचीं ताचेर पोटां भरतात. म्हणटकच कोयर जाता तितलो बरो, अशी आमची सगल्यांचीच मानसिकताय जाल्या आसतली… आनी तातूंत अजाप दिसपा सारकें कांय ना. 1970- 80 च्या दशकांत व्हडलोसो कोयर जायनासलो. कारण बाजारांतलो म्हाल हाडपा- व्हरपा खातीर कापडी, कागदी पोतयो वापरताले. नुस्तें कागदान वा कुमयाच्या खोल्यान गुठलावन दिताले. आतां सगल्याच जिनसांचें घर प्लास्टीकाचें. मागीर तें दूद, तेल आसूं वा कड्डण, फळां. परिणाम, सगले कडेन कोयरुच कोयर. असो एकूय जमनीचो कुडको आसचो ना, जंय प्लास्टिक पोती वा बाटली नासतली! हो कोयर एकठांय करून ताचो विलो लावपाचें काम फाटलीं बरींच वर्सां चल्लां. मात, कांय पंचायतींक हाचें कांय पडून वचूंक ना. उच्च न्यायालयान हाचे पयलीं पंचायतींक सुको, ओलो कोयर एकठांय करपाची सुविधा (कोयर वेवस्थापन) तयार करची, अशे निर्देश दिल्ले. पूण, कांय पंचायतींनी व्हडलेशें लक्ष दिवंक ना. आतां तांच्या तें आंगलट आयलां.
उच्च न्यायालयान कोयर वेवस्थापन सुविधा उबी करपांत अपेस आयिल्ल्या पंचायतींक 5- 5 लाख रुपयांचो दंड दिला. हातूंत हरमल, सेंट लाॅरेन्स आनी भाटी पंचायत आसा. संबंदीत सरपंचांकूय न्यायालयांत हजर रावपाक सांगलां. काल सेंट लाॅरेन्स पंचायतीन दंड भरलो. 3 लाख भरल्यात. उरिल्ले 15 दिसां भितर भरपाचें उतर दिलां. न्यायालयान सरपंचाक जून सोंपचे पयलीं कायम कोयर वेवस्थापन सुविधाय उबारपाचें लेखी उतर दिवपाक सांगलां. भाटी पंचायतींत वेळ मागून घेतला. आतां हरमल पंचायतीची पाळी. हाचे आदीं राशोल, कोलवा पंचायतींक सुविधा उबारपाची रक्कम जमा करपाचे निर्देश दिल्ले. खरें म्हणल्यार, न्यायालयान आदेश दी मेरेन पंचायतींनी रावपाक जायना आसलें. फाटले बरेच म्हयने न्यायालय पंचायतींक कोयर वेवस्थापन सुविधे बाबतींत निर्देश दित आसा. पूण सरपंचांनी, पंचांनी भेड्ड्याचें सवंग घेवप पसंत केलें. अखेरेक न्यायालयाक खर पावलां उबारचीं पडलीं. ही कोयर वेवस्थापन सुविधा उबारले बगर गांवांत नव्या बांदकामाचो परवानो दिवपाक मेळचो ना. न्यायालयान तशे निर्देश दिल्यात.
आयज गोंयांत नेटान बांदकाम चालू आसा. जमीन दिसली रे दिसली काय बिल्डरांची तिचेर घुरी पडटा. आतां तर दोंगर बोडकावपाचें काम चल्लां. फुडल्या पांच वर्सांनी दोंगरांचेर पसून घरां, निवासी प्रकल्प दिसतले. पणजे लागसारच्या बेती गांवांत ताचो श्रीगणेश जाल्लो सद्दां सगल्यांक पळोवपाक मेळटा. कांय वर्सां पयलीं गांवांगांवांनी (खास करून दक्षीण गोंयांत) मेगा प्रकल्प किल्लताले. ताका थळावे लोक विरोध करताले. विकास विरोधक अशें नांव पसून तांकां जायत्या लोकांनी दवरिल्लें. मात, गोंयची सध्याची परिस्थिती पळयल्यार तांकां दूरदिश्टी आशिल्ली, हें सिद्ध जालां. जितलीं चड घरां तितलो चड कोयर. रस्त्याचे कुशीक कोयर दिसप आतां नविदाद उरूंक नात. कांय लोक खास गाडयो घेवन कोयर उडोवपाक येतात. सीसीटीव्ही बसोवन पसून पंचायती तांकां धरपाक पावंक नात. पंचायती, पालिका घराघरांनी भोंवून कोयर एकठांय करतात. कांय सुशिक्षीत नागरीक स्वताच्या ओल्या, सुक्या कोयराचो विलो लायतात. तरीय कोयर सोंपना.
प्लास्टीक पोतयो, उदकाचो, सोऱ्याच्यो बाटल्यो, उश्टें भरून उडयिल्ल्यो पोतयो, तो खावन दुयेंत पडपी गोरवां, सुणीं…. हें चित्र गोंयांत हाचे मुखार दिसचें ना, हे खातीर सरकारी यंत्रणांक वावुरचें पडटलें. प्लास्टीक प्रदुशण करीनासतना प्लास्टीक लासपाची यंत्रणा उबारची पडटली. पंचायती, पालिका हे बाबतींत फुडाकार घेवं शकतात. न्हय हें तांचें कामूच. स्वराज्य संस्था कामचुकारपणा, आळस करतात म्हूण न्यायालयाक मदीं पडचें पडलां. न्यायालयान हो प्रस्न गंभीरपणान घेतलाच, हाचे मुखार एकूय पंचायत कोयरा बाबतींत आळसाय करची ना, हें तांणी पळोवचें. सूज्ञ नागरीक तांचे उपकार मानतले. दुबाव ना.