न्हीद

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

ज्या भुरग्यांक सुपर हिरो जावचें दिसता तांकां सुपरहिरोचीं सपनां पडटात. तर कोणाक बॅटमॅन, स्पायडरमॅन, गणपती, मारुतीचीं सपनां पडटात. केन्ना केन्ना अक्राळविक्राळ राक्षस, बेताळ अशी भिळांकूळ आकृत्यो भुरगीं सपनांत पळयतात.

न्हीद खूब गरजेची आसता. मनशाची भलायकी बरी उरतली तर व्यवस्थित न्हीद जाय. कांय जाण बसतात थंयच न्हिदतात तर कांय जाण न्हिदेंतच उलयतात, हांसतात, रडटात, चलतात. हातूंतली बरी न्हीद आनी वायट न्हीद खंयची ? न्हीद बरी आनी वायट म्हणपाची नासता. न्हीद तीच आसता, पुण तूं ती न्हीद कशी पूर्ण करता ताचेरच सगलें आसता. कांय जाण अशी न्हीद जातकच उठ्ठात, तर काय जाण भस्मासूरा भशेन दिसरात न्हिंदतात! साकर गोड लागली म्हूण चड खावंची न्हय. चड खाल्यार साकर म्हणटात ती वायटच थारता. खूबशे जाण न्हिदेचें खोबरेच करतात. पूण ताचो वायट परिणाम मात तुजेरच जाता.
न्हीद म्हळ्यार आपणाले कुडींतल्या सगल्या अवयवांक जाय तितले प्रमाणांत विसव दिवप. दोळे धांपून कसलीच हालचाल करिनासतना. पुण पचनक्रिया वा मेंदवाची क्रिया चालूच दवरून ह्या न्हिदेचें सुख मनीस घेता. कितलो वेळ न्हिदचें वा केना न्हिदचें. केना उठचें हें आयुर्वेदांत वेवस्थित सांगलां. ते प्रमाणे न्हिदल्यार कोणाकच कांयच त्रास जायनात, अशें म्हणटात. रातचे वेळार धा वरांचेर न्हिदचें आनी सकाळीं स वरांचेर उठचें. इतलो वेळ न्हिदल्यार भलायकी बरी उरता. न्हिदतना दावे कुशीन आड पडचें आनी उजवे कुशीन उठचें, अशेंय आयुर्वेद म्हणटा.
वेळाचें बंधन खूबशे जाण पाळिनात. पाळूंकय शकनात, खुबशे जाणांक उठपाक घडयाळीचो आलार्म जाय जाता तर कांय जाणांक कोणेंय तरी उठोवचें पडटा. उठोवपाक दुसऱ्याक सांगप हेंय तितलेंच घातक जावूं येता. कारण तो जर उठलोच ना तर तो तुका तरी कसो उठयतलो? म्हणून म्हणटां जाका कोणाक त्या- त्या वेळार उठपाक जाय ताणे पयलीं मनाची तयारी करची आनी तशें थारावन न्हिदचें. जर तशें न्हिदल्यार आपोआप वेळार उठप कठीण न्हय. पयले एक- दोन दीस मात्सो वेळ चुकत, पूण मागीर एकदां संवय जाली की कोणाचीच गरज पडना. आपशीच जाग येता.
न्हिदतना हात, पाय माथें खंयचे दिकेन आसचें हेंय आयुर्वेदांत सांगलां. सदांच माथें उत्तरेक, पांय दक्षिणेक, हात पूर्व- पश्चिमेक आसचे अशें म्हणटात. मनशाक उर्णेच स ते आठ वरां न्हीद जाय. चडय न्हिदल्यार मनशाचें आंग दुखूये. खूबशे जाणांक रातचे धा वरांचेर न्हीद येताच, अशे नासता. एक तर तांचें मन अस्थिर आसता. मनांत न्हय ते विचार येतात आनी ताका लागून तांकां न्हीद येना! अशे बाबतींत मन थीर करपाक एक तर तांणी देवाचें नामस्मरण करचें वा प्राणायाम करचो. तरी आसतना न्हीद येना तर शारिरीक व्यायाम होच ताचेर उपाय.
खूब प्रमाणात न्हीद येवपी बसुनच न्हिदतात. पूण तशी न्हीद काडप भलायकेचे नदरेन वायटय थारूं येता. न्हिदताना हातपाय पसरावन न्हिदप योग्य. ताचे फाटल्यानय कारणां आसात. तीं म्हळ्यार हात, पांय कवळनासतना न्हिदल्यार सगले कुडीक रगता पुरवण वेवस्थित जाता. जो प्राणवायू जाय तोय जाय तसो मेळटा. ताका लागून मेंदुची क्रिया आडखळ नासतना चलता. सकाळीं न्हिदून उठ्ठनाच कोणाचेंय तोंड पळयलें की दीस बरो वचना म्हणपाची खूब जाणांची समजूत आसता. विज्ञानाचें गिन्यान आसपी तशें येवजूंक शकना. उठ्ठनाच सूर्यनमस्कार घाल्यार, प्राणायाम केल्यार कोणाचीय भलायकी बरीच उरता आनी ताचो दीस आनंदात वतां. मन प्रसन्न दवरप हें जण एकल्याच्या हातांत आसता.
जेन्ना मन प्रसन्न नासता तेन्ना मनशाच्या मनांत ज्यो बऱ्यो- वायट गजाली आसतात त्यो परगटावपाची जेन्ना संद मेळना तेन्ना त्यो गजाली सपनांचें रूप घेतात. जण एकल्याक न्हिदेंतच सपनां पडटात. जाण्ट्यांक जीं सपनां पडटात तीं वेगळे तरेचीं आनी भुरग्यांक पडटात तीं वेगळे तरेचीं. पांच वर्सा मेरेनच्या भुरग्याक जीं सपनां पडटात तांचो अर्थ आशिका पोहूमल ह्या सायकोथेरापिस्टान मुद्दाम पालकांक विस्कटावन सांगला. ज्या भुरग्यांक सुपर हिरो जावचें दिसता तांकां सुपरहिरोचीं सपनां पडटात. तर कोणाक बॅटमॅन, स्पायडरमॅन, गणपती, मारुतीचीं सपनां पडटात. केन्ना केन्ना अक्राळविक्राळ राक्षस, बेताळ अशी भिळांकूळ आकृत्यो भुरगीं सपनांत पळयतात.
फरक इतलोच, जाण्टे भूतकाळांतलीं सपनां चड पळयतात. थोडे लोक फाल्यां कितें घडुये हाची सपनां पळयतात. पूण हो सगलो जण एकल्याच्या मनांतल्या विचारांचो खेळ आसता. ह्या सगल्यांचो संबंध न्हिदे कडेन आसता. दुसरी गजाल म्हळ्यार न्हिदेंत व्हडान घोरेवप. दादले हे बायलां परस चड आवाज करुन घोरेतात अशे कांय जाण समजत आयल्यात. पुण ही समजूत चुकीची आसूं येता. जो घोरेता ताची स्मरण शक्ती उणे जाता अशें विज्ञानिकांनी सिद्ध केलां. दिल्लीतले अखील भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थेतले के. के. हंडा हांच्या म्हणण्या प्रमाणे, जे कोण घोरेतात तातूंतले ६० टक्के जाण्टे वा भुरग्यांक ऑप्स्ट्रक्टीव्ह स्लीप ओप्टीनिया हें दुयेंस जाता. जो मेंदूचो विभाग स्मरणशक्ती सांठोवन दवरता ताचेर हाचो परिणाम जाता. असो ह्या इ. एन. टी. स्पेशालिस्टान खुलासो केला. न्हीद पडना म्हूण उपचार कैक वर्सा करुनय मेंदवाचेर मात परिणाम जाता, अशें यू. सी. एफ ए. चे प्राध्यापक आनी मुखेल संशोधक रॉनाल्ड हार्पर हांणी म्हणलां.
ब्रिटनांतली एक बायलमनीस जेनी चॅपमॅन ही इतले व्हडल्यान घोरेताली की पन्नास दादले घोरेतना जितलो आवाज जाता ताचे परस तिचो घोरेवपाचो आवाज चड जातालो.

शैलेशचंद्र रायकार
9423835692