न्यायपालिकेचे स्वायत्ततेंत वाडटो सरकारी हस्तक्षेप

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

इस्रायलांत सर्वोच्च न्यायालयांतल्या जुवीजांच्या नियुक्तींचेर सरकाराचें नियंत्रण वाडोवपी आनी न्यायसंस्थेच्या संसदीय कामकाजांतले दखलीक वेसण घालपी प्रधानमंत्री नेतनयाहू प्रायोजित न्यायसंस्थेची समर्थताय उणावपी प्रस्तावित बिलाक लोकशाय दुबळी जातली, हे भिरांतीन थंयच्या नागरीकांनी विरोध केलो. हजारांचे संख्येन नागरीक आपली कामां, धंदे सोडून रस्त्यार देविल्ले. विमान येरादारी बंद उडयिल्ली. महापालिका, हॉस्पिटलां, वाचनालयां, सरकारी संस्था इतलेंच न्हय तर कोयर एकठांय करपाचें कामूय बंद उडयिल्लें. विशेश म्हणल्यार भायल्या देशांतल्या इस्रायली दूतावासांनी आनी देशांत परराष्ट्र विभागांनीय कामां बंद उडयिल्लीं.
भारतांत लोकशायेचेर हल्ले जाल्ले कारणान ती तणावा खाला आसा अशा आशयाचे भाषण इंग्लंडांत केल्ल्यान देशाची प्रतिमा जगांत इबाडली, असो आरोप राहुल गांधी आड लावन तांच्या माफीची मागणी सरकार आनी सत्तापक्ष करता तेन्ना इस्रायली नागरकांनी तर आपलो प्रधानमंत्रीच देशाचे कायदेसंस्थेक वेसण घालून देशांतली लोकशाही सोंपोवपाक भायर सरला हें आपल्या खर विरोधातल्यान जगाचे नदरेक हाडलें.
इस्रायलाचे राष्ट्राध्यक्ष इसाक हरझोग हांणीय बील फाटीं घेवचें म्हूण आग्रो धरलो. आमची राष्ट्रपती न्यायसंस्थेच्या भलायके खातीर सरकारी धोरणाक विरोध करत हाची आमी कल्पनाय करू शकचे नात. बिलाच्या विरोधांत थंयचे सेनेचे अधिकारी आनी खुद्द संरक्षण मंत्रीय उबे दिसले. शिवाय युती सरकारांतल्या दोन पक्षांनीय बिलाक विरोध दर्शयलो. मात प्रधानमत्र्यां आड लोकशाही सोंपोवपाचे आरोप लावप्यांक त्या देशांत कोणेंच देशद्रोही थारायले नात.
आमच्या देशांतल्या गांधी- नेहरू सारकिल्लें नेतनयाहू हें इस्रायल देश घडोवपाच्या कामांत योगदान दिल्ले थंयचें एक मानेस्त कुटुंब. नेतनयाहूचो बापूय देशाच्या मोसाद गुप्तहेर संस्थेत व्हड हुद्द्याचेर आशिल्लो. 1976 वर्सा अपहरण करून युगांडातल्या एंटेबी विमानतळाचेर पार्क केल्ल्या प्रवासी विमानांतल्या आतंकवाद्याक मारून प्रवाशांची सुटका करपी मोसाद कमांडो दलाचो मुखेली व्हडलो भाव योनाहन ‘यॉनी’ नेतनयाहू आसलो. कारवाय येसस्वी जाली, पूण ताका मरण आयिल्लें. सबिना एअरलायन विमानाचें अपहरण जाल्लें तेन्ना कमांडो पथकाच्या कारवायेच्या दरम्यान विमानाच्या पाखाचेर हातात मशीनगन घेवन बेंजामीन उबो दिसतालो. इतली सगळी पुण्याय नेतनयाहू कुटुंबान कमयिल्ली आसली तरी थंयची सुशिक्षीत जनता देशा परस स्रेश्ट मानत बेंजामिन नेतनयाहूक मनमानी करपाक दिना.
राजकारणात प्रवेश केले उपरांत देशभक्त नेतनयाहू कुटुंब भ्रश्टाचारी, नितिभ्रश्ट जालें म्हणू येता. लांच घेवप, फटींगपणा, सरकारी दुडवांचो दुरूपेग, धमकी दिवप सारकिल्ले आरोप ह्या कुटुंबाआड लागल्यात. भ्रश्टाचारांच्या सगळ्या प्रकरणांनी थाकाय मेळोवपा खातीर आपल्या मर्जींतल्यांची सर्वोच्च न्यायालयांत नेमणूक करपाची नेतनयाहूची इत्सा समजुयेता. दुसरें कारण म्हळ्यार थंयच्या उजवे ज्यू कट्टर पंथीयांक न्यायालयान तांच्या धार्मिक वर्चस्व, कारवायां आड संविधानिक तरतुदी नुसार दिल्ले निर्णय मानवनात. इस्रायलान 1967 च्या झुजांत बळकायिल्ल्या गाझा, वेस्ट बॅंक इलाक्यांत बळजबरीन ज्युंच्यो वसाहती स्थापपाच्या मनसुब्यां मदीं तांकां न्यायसंस्था आयिल्ली नाका. बिलाक विरोधी करपी बहुसंख्य नागरिकांक संविधानाचेर आधारीत अशी सगळ्यांत समान हक्क दिवपी, सर्वसमावेशी समाजव्यवस्था इस्रायलांत जाय.
हालींच्या तेंपार नेतनयाहूचो इश्ट मोदी हांच्या भारतातूय हिंदुत्ववादी पंगडांक संविधानिक कायद्यांचेर आधारीत निर्णय न्यायालयांनी दिल्ले मानवनात. तांका हिंदू धर्म प्रणाली, आचारसंहितेच्या आधाराचेर न्यायदान अपेक्षित आसता. इस्रायलांत नेतनयाहू जे तरेन न्यायाधिशांचे नेमणुकां खातीर समिती नेमपाक सोदता, तशीच व्यवस्थाय नेमून त्या मार्गान आमचें सरकार आपले मर्जींतल्यो नेमणुको करपाक सोदता, असो दुबाव येता. त्या खातीर स्वतंत्रपणान न्यायाधिशांची नेमणूक करपी न्यायसंस्थेच्या कॉलेजियम प्रथेच्या विरोधांत आदी देशाचे उपराष्ट्रपती आपल्या पदाची सभ्यताय सोडून उलयले आनी आता खुद्द विधीमंत्री उलोवपाची संद मेळटा, ते माचयेर कॉलेजियम विरोधी विचार व्यक्त करपाक लागल्यात.
आमच्या देशांत मात प्रधानमंत्री, सरकार हांच्या धोरणांक विरोध करप म्हणल्यार देशद्रोह, अशी धारणा मंत्री, सांसद आनी हालीं खुद्द विधीमंत्री किरेन रिजिजू हांच्या वक्तव्यांतल्यान स्पष्ट जालां. सरकारच्या धोरणांक विरोध करपी पूर्व न्यायधीशांचो उल्लेख तांणी भारत विरोधी टोळी, तुकडे- तुकडे टोळी असो केलो आनी विरोधकांची भूमिका घेवप्यांक सोडचे नात अशी धमकीय दिल्या.
सुशिक्षीत इस्रालयांत नेतनयाहूक ताच्याच उजव्या लिकुड पक्षांतल्यानी विरोध केल्ल्या कारणान ताणें सद्या तरी बील फाटीं घेतलां. भारतांत ‘मोदीजीं के कुशल नेतृत्व में’ पालूपद जोडले बगर वाक्य पुराय न करपी सत्तापक्षाचे अंधभक्त, मंत्री, सांसद, आमदार प्रधानमंत्र्यांच्या खंयच्याय धोरणा विरोधांत एक ब्र उच्चारपाचे साहस दाखयनात.
सगळ्यांक समान कायदो आनी कायद्या मुखार सगळे समान हो तर जगातल्यां लोकशायी वेवस्थेचो पायो. नेतनयाहू प्रधानमंत्री आसतना ताच्या गुन्यांवाचे पुरावे आमचे लागी आसात तेन्ना तुमी ताचे आड कागाळ नोंद करात अशे इस्रायली एटर्नी जनरल पुलिसांक आदेश दिता हें थंयचे लोकशायेचें खाशेलेंपण. आमच्या देशांत जाहीर सभेंत ‘गोली मारो’ म्हणपी मंत्र्याचो विडिओ पळयले उपरांत पुलिसांक कागाळ नोंद करपाचे आदेश दिवपी न्यायाधीशाची ‘रूटीन’ बदली जाता.
आयज ना फाल्यां 30 मायत आरोपांच्या संदर्भांत एका गुन्यांवकारा भशेन अमेरिकेचे आदले राष्ट्राध्यक्ष डॉनाल्ड ट्रंपाक अटक जावंक शकता. गोपनीय दस्तावेजांचो सोद घेवपाक अमेरिकेच्या तपास यंत्रणांनी आतांचे राष्ट्राध्यक्ष ज्यो बायडन, आदले राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप, आदले उपराष्ट्राध्यक्ष पेन्स हांच्या घरांची झडती घेतल्या. आमचे कडेन वेंचणूक काळांत मोदी हांच्या हॅलिकॉप्टराची झडती घेवपी अधिकारी निलंबित जाल्लो. मोदी हांच्या शिक्षणाचेर प्रस्न विचारल्यार युनिव्हर्सिटी जाप दिवपाची सोडून कोर्टांत वता आनी न्यायाधीश म्हायती विचारप्याचेर दंड बसयता. देशांत खास्त भोगपी बलात्कारी, खुनी पक्ष कार्यकर्त्यांची ख्यास्त उणावन तांकां मुजतपूर्व बंदखणींतल्यान सोडटा. उपरांत निर्लज्जपणान तांचीं तोंडां गोड करून जाहीर सत्कार जाता. मात सरकारी धोरणां विरोधांत उलोवपी, बरोवपी, बातमी दिवप्यां आड आतंकवाद्यां विरोधांत लायता त्या बेकायदा कृती प्रतिबंधन (युएपीए) कायद्याची खर कलमां लावन तांची बंदखणींत रवानगी जाता.
आयज देशांत न्यायपालिका स्वतंत्र आसतनाय आमी कांय न्यायाधिशांची अनिच्छ, अनितिक आनी अनिष्ट वागणूक पळयतात. लोकशाय वाटोवपा खातीर रस्त्यार देवन पत्रकार परिषद घेवपी न्यायाधीश मागीर सरकारान बंद लिफाफ्यांत दिल्ल्या स्पश्टीकरणाच्या आदाराचेर अपारदर्शी पद्दतीन निवाडे दिल्ले पळयलां. महिला कर्मचाऱ्याचे लैंगिक शोषण केल्ले आरोप लागिल्ले न्यायाधीश निवृत्ती उपरांत राज्यसभेंत पाविल्ले पळयलां. विशेष खटल्यांत निवाडे दिल्ले राज्यपाल जाल्ले आसात.
सरकारच्या पुर्वाग्रही, पक्षपाती हस्तक्षेपान देशांतली न्यायसंस्था चीन, रशिया सारकेल्या एकाधिकारशाही लोकशायींच्या वाटेर वचूं शकता, तेन्ना त्रुटी आसल्यो तरी कॉलेजियम प्रणाली परवडली म्हणपाची पाळी येता.

दीपक लाड
पर्वरी