नोस्फेराटू : हॉरर सिनेमाची बुन्याद घालपी भयपट

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

गेल्ल्या सप्तकात पणजी आयोजित केल्ल्या एका चित्रपट खेळाच्या निमतान “नोस्फेरातु: ए सिंफनी ऑफ हॉरर” हो 1922 सालांत आयिल्लो, मूकपटांचे काळातलो हॉरर प्रकारातलो अभिजात सिनेमा पळोवपाची संद मेळी. जागतिक भयपट आनी हॉरर साहित्यप्रकारांत अजरामर जाल्लें एक पात्र म्हटल्यार “ड्रॅक्युला”.
ड्रॅकुला हो एक व्हँम्पायर (Vampire) म्हणल्यार मनशांचे रक्त पिवून जगपी सैतानांचे प्रजातींतलो एक भयानक आनी रहस्यमयी सैतान. गेल्या 200 परस चड वर्सांच्या काळांत कथा, कादंबरी, नियतकालिकां आनी गेली 100 वर्सां सिनेमा, हॉरर फिल्मां, विडंबन फिल्मां (parody films) आनी टिव्ही माळो तशेच हालींची वेब सीरिज ह्या साहित्यप्रकार आनी चलचित्र माध्यमांतल्यान ह्या रक्तपिपासू सैतानी पात्रांनी मनशांचे मनाचेर गारूड घालां. सिनेमांविशी वाचले उपरांत एकंदर फाटभुंय आनी मूकपट हांचे विशी उमळशीक निर्माण जातकच पुराय सिनेमा पळयलो. नोस्फेंरातुतलो काउंट ओरलोक हो व्हॅन्पायर, सैतान आनी एकंदर ड्राकुला फिल्मांचो इतिहास व्हिकीपीडिया आनी हेर इंटरनेट स्रोतांचेर पिंजून काडले उपरांत हॉरर सिनेमा विशीं एक व्हड खजिनोच हाताक सांपडलो, अशें दिसलें.
नोस्फेराटू ही ड्राकूला आनी व्हॅम्पायर हांचेर आदरिल्ल्या चित्रपटांच्या इतिहासातली पयली फिल्म अशें म्हणटात. खंयचेंतरी सुनसान सुवातेर रावपी आनी मनशांचे रक्त प्राशन करपी काउन्ट ओरलोक ही रहस्यमयी व्यक्ती, थॉमस हटर (गुस्ताव) हाचे आमंत्रण स्वीकारता आनी विसबर्ग ह्या शारांत रावूंक येता. ताचे एलेन हे हटराचे घरकान्नीचेर लक्ष आसता आनी तिचे रक्त पिवुंक तिकाच आपली पयली शिकार करपाचो काउन्ट ऑरलॉक हाचो उद्देश्य आसता. ओर्लोक जे जहाजांतल्यान प्रवास करून येता तातुंत आपले शवपेटींतल्यान तो प्लेग पसरावपी उंदरांचे झुंडींचे झुंड घेवन येता. प्लेग ही महाभिरांकुळ महामारी पसरत आसतना थॉमस हटर हाची घरकान्न इलेना स्वताक त्या सैताना कडेन स्वाधीन करता आनी सैतानाचे हातून आपलो बळी दिता. तिचे रक्त प्राशन केल्या उपरांत सकाळ जाता आनी सूर्यप्रकाशाची किरणां कुडीचेर पडले कारणान ऑरलॉक हाचें शरीराची माती जावन तो नश्ट जाता. हटर आपली मोगाची बायल घालोवन बसता पुण शारांतले सगले नागरिक ते सैतानाचे प्रकोपांतल्यान साल्वार जातात.
मॅक्स श्रेक हांणी नोस्फेरातू म्हटल्यार काउन्ट ऑरलॉक हाची भूमिका ह्या सिनेमात अजरामर करून दवरल्या. नोस्फेरातू तुफान चल्लें, पुण ब्रॅम स्टॉकर हाणी 1897 वर्सा बरयील्ल्या “ड्राकुला” कादंबरीची ही अनधिकृत सिनेमा आवृत्ती आशिल्ल्यान तशेच पूर्वपरवानगी घेय नासतना बरेच पात्रांची नावां बदलून फिल्म तयार केल्ल्या कारणान स्टोकर हांची विधवा घरकान्न श्रीमती फ्लॉरेन्स हाणी न्यायालयात सिनेमाचे निर्माते आनी दिग्दर्शक हांचे आड खटलो दाखल केलो आनी सिनेमाच्यो सगल्यो प्रिंट्स जळोवन नश्ट करपाची इत्सा उक्तायली. निकाल फ्लॉरेन्स हांचे बाजून लागलो आनी ह्या सिनेमाच्यो सगल्यो प्रिंट्स संबंधित अधिकारी आनी पुलिस हांणी जळोवन नश्ट केल्यो. पुण नियतीक घडये हें मान्य नाशिल्लें. तातुंतल्यो 5 प्रिंट्स सुरक्षित उरल्यो आनी फुडें इंग्लंडातल्या फिल्म संग्रहालयात पावल्यो. 1996 चे सुमारास काय फिल्म संशोधकांनी पोरन्यों फिल्म सोदत आसतना ह्या प्रतींचे पुनरुज्जीवन केले आनी हॉलिवूड तशेच संसारातल्या जायते हॉरर आनी खास करून ड्राकुला सिनेमांक प्रेरणा दिवपी ही 1922 सालातली पयली व्हॅम्पायर हॉरर फिल्म सिनेमाचे इतिहासात अजरामर जालीच, पूण एक मैलाचो फातर थारली.
फुडें जायत्या फिल्ममेकरांनी ड्राकुला पात्राक ब्रेम स्टॉकर हांणी कादंबरींत चित्रित केला ते प्रमाण न्याय दिवपाचो यत्न केलो. जायते हॉलिवूड आनी हेर पाश्चात्य सिनेमा नटांनी ह्या सैतानी पात्राक रूपेरी पडद्याचेर जिवंत केलो. अभिनेते बेला लुगोसी (ड्राकुला, 1931), इंग्लिश नट ख्रिस्तोफर ली, गॅरी ओल्डमन (ब्रॅम स्टॉकर्स ड्रकुला, 1992) आनी जायते कलाकारांनी फुडें ड्राकुला ह्या सैतानाक सिनेमांनी आपले अदाकारीचे वरवी अजरामर केलो. भारतात रामसे बंधू हाणी “बंद दरवाजा” (1990) ह्या फिल्मात दाखयल्लो “नेवला ” हो सैतान, ड्राकुलापासुन प्रेरणा घेतिल्ले पात्र आशिल्ले, जे अभिनेते अनिरुद्ध अगरवाल हांणी साकारिल्लें. ब्रिटिश नट ख्रिस्तोफर ली हांणी हॅमर फिल्म प्रोडक्शन कंपनीच्या 9 फिल्मांनी ड्राकुलाची सादर केल्ली भूमिका आतां मेरेन आयिल्ल्या भूमिकां मदीं सगल्यांत उत्कृष्ट अशा सिनेमा उद्देगात, खास करून हॉरर सिनेमाचे इतिहासात मानतात. नोस्फेराटू ह्या सिनेमाक लागून 1920 चे दसकांतल्या हॉरर सिनेमांची पाळामुळा खणून काडपाक गोयचे सिनेमा मोग्यांक संद मेळी ती गोंय मनरीजवण संस्था, पणजी आनी पणजे सिनेफायल क्लबाचे समन्वयक सचिन चाटे हांकां लागुन. ईएसजी आनी सचिन चाटे, सिनेफायल क्लब हांका मना-काळजा सावन धन्यवाद म्हणटा. पणजे रावपी सिनेमोग्यांक अशे अभिजात दर्जाचे पाश्चात्य सिनेमा फुडेंय बी पळोवंक मेळचे, अशी आस्त बाळगीतां.

सनतकुमार फडते