भांगरभूंय | प्रतिनिधी
मनीस म्हणल्यार दोळ्यां मुखार दोन पांयार उबी आशिल्ली एक आकृती तयार जाता. तो जेन्ना जितो आसता तेन्ना ताका आमी ताच्या जल्मा वेळार मेळिल्ल्या नांवान वळखतात नाजाल्यार तो करता त्या वेवसाया वयल्यान वा ताच्या कामाच्या नांवान ताची वळख जाता. पूण तो संवसाराक अंतरलो काय खिणा भितर ताका लोक जीव नाशिल्ली कूड वा body म्हूण वळखूंक लागतात. मरणा उपरांत अशें कितें जाता काय जे कांय खिणा पयलीं बिंदास्त उलोवपी, हांसपी, प्रतिकार करपी एक “मनीस” फकत एक ‘body’ जावन उरता? वैजकी भाशेन सांगपाचें जालें जाल्यार एका जिवाच्यो जेन्ना सगळ्यो physiological functions म्हणल्यार प्राणी गुणधर्मशास्त्रीय क्रिया बंद जातात देखून, उस्वास घेवपाची प्रक्रिया आनी रक्ताभरसण बंद जावन मनशाचो मेंदू मरता तेन्ना ताका मरण आयलें अशें म्हणटात. आतां तेच जर मशिना बाबतींत उलोवप जालें जाल्यार मशिनाच्यो कांय तंत्रीक गजाली इबाडटात आनी तें सारकें जावपाक उपाय उरना तेन्ना ते मशीन लेगीत मोडलें वा मेल्ल्या वरी जालें अशें आमी मानतात. देखून मनीस आनी मशीन हीं सारकींच व्हय? जर ना जाल्यार मनशा भितर अशें कितें वेगळें आसता? मनशाक मनीसपण दिवपी ताचें मन. मनीस हें खूब किचकटीचें प्रकरण. मनशाक समजून घेवप सोंपी गजाल न्हय. तातूंत दर एका मनशाचें मन वेगळें. ताची जगा कडेन, जिणे कडेन पळोवपाची नदर वेगळी.
मनशाक जावपी दुयेंसां भितर ताचे मानसीक स्थितीचें खूब व्हड योगदान आसा. मनशाचे भलायकेचो जेन्ना विचार येता तेन्ना तो फकत शरिरान घटमूट आसलो म्हूण जायना, ताची मानसीक भलायकी लेगीत तितलीच बरी आसची पडटा. हांव होमियोपेथीक दोतोर आशिल्ल्यान आमकां दर एका पेशण्टाची शारिरीक, मनासीक आनी भावनीक सभावाची स्थिती जाणून घेवची पडटा. कितलेशेच फावट दुयेंतीक जावपी घातकी दुयेंसाचें कारण मानसीक आसता. माहिती घेवप चालू आसतना तो दुयेंती विचार करिनासतना जसो आपल्या मानतांलें उक्तोवपाक लागता आनी आपल्याक जावपी त्रासाचें एक चित्र ताच्या मुखार उबें जाता, हे जणविकायेक लागून त्या खिणाक ताची निरोगी जावपाची प्रक्रिया सुरू जाता.
मनशाक जेन्ना आपल्या मनान जावपाची जाण आसता तेन्ना एकवेळ तें समजुपाक आनी दुखण्याचें मूळ सोदून ताचेर उपाय काडपाक सोंपें जाता पूण जेन्ना तें दुखणें अंतर्मनाचें आसता आनी ते व्यक्तीक ताची जाणीव लेगीत आसना तेन्ना आपल्याक कसलोच त्रास ना अशें ताका दिसता. अंतर्मना मेरेन पावप खंयच्याय दोतोरा खातीर तशें कठीण, कारण हुशारकायेचें आनी विवेकशीलतेचो पड्डो ताचेर ओडिल्लो आसता.
पिरायेच्या सातव्या-आठव्या वर्सा सावन जेन्ना भुरग्याक बुद्द येवपाक लागता, तेन्ना सावनूच मानसीक पातळेचेर ताची एक सोंशीक वृत्ती तयार जाता आनी ताका आयिल्ले वायट अणभव, मानसीक त्रास, कांय घटनेचे परिणाम मेंदून आशिल्ले स्मरणशक्तीच्या एका कपाटांत लिपोवन ताचेर तो आपले विवेकशक्तीक, तर्क आनी हुशारकायेक राखूंक बसोवन, त्या भागा कडेन पुरायपणान आडनदर करता. तें कपाट सदां खातीर बंद जाता खरें, पूण तातूंत थंयच्या थंय चिडिल्ल्यो यादी तें कपाट फोडून भायर येवपाचो सतत यत्न करीत आसतात. त्या त्रासांचो जावपी प्रभाव कुडीचेर पडटा आनी नाका आशिल्लीं दुयेंसां वयर सरतात. तो मेरेन त्या कपाटा बद्दल विसर पडिल्लो आसता. जेन्ना मानसशास्त्रज्ञ वा दोतोर त्या कपाटा मेरेन पावन तें उगडपाचो यत्न करतात तेन्ना तो दुयेंती सादूर जाता आनी त्या भागाक हात घालपाक दोतोराक आडखळ जाता. जेन्ना हें कपाट पिळग्यान पिळग्यो बंद उरता तेन्ना तें तशेंच एके पिळगे कडल्यान दुसरे पिळगे कडेन वता आनी कितल्याशाच वर्सांनी तें कोणा एकल्याक पेलूंक नजो जायना जावन खूब वायट परिणाम ताका भोगचो पडटा. हाकाच आधुनीक उतरांनी ‘childhood trauma, generational trauma, anxiety and its triggers’ म्हणल्यार भुरगेपणांतले आघात वा चिंता अशीं जायतीं नांवां आसात. हाचेर उपाय म्हणल्यार जाणीव जाता तेन्ना लागता तशी मदत घेवन ताचेर त्याच वेळार उपाय करप.
मानसीक भलायकी हो निरोगी जिवनाचो एक म्हत्वाचो घटक, पूण मनाचो परिणाम बरे तरेनूय जावपाक शकता. मनान येवपी विचार जर सकारात्मक आसले जाल्यार कसल्याय दुयेंसाचेर मात करपाक जाता. मनशाची इत्साशक्त जर बरी आसली जाल्यार आरोग्या भितर सुदारणा रोखडीच दिसून येता आनी दुयेंस खर नासून लेगीत इत्सा नासली जाल्यार ताचे वायट परिणाम दिसून येतात. विचारसरणी जर बरी आसत जाल्यार जीण जगपाक एक उर्जा मेळटा. ह्या विशयाचेर जायते सोद लेगीत लायल्यात.
आयच्या काळांत सगल्यांचेरूच कामाचो ताण आसता. घरच्या आडमेळ्यांचो हुस्को, अर्थीक त्रास, नात्यां संबंदान समस्या आनी ह्या सगळ्यां खातीर मनाचेर जावपी भयंकर परिणाम, हो दर एकलो अणभावता पूण ताचेर उपाय खूब कमी जातना दिसता. आयच्या स्पर्धात्मक काळांत कोणूच मानसीक त्रासा कडल्यान वर्ज असो ना आनी हाचेर एकूच उपाय म्हणल्यार therapy घेवप. ‘Prevention is better than cure’ म्हणटात तें हांगा लेगीत लागू जाता. जशी आमी नेमान शरिराची काळजी घेतात, दुयेंस जावचें न्ही म्हूण व्यायाम करतात, दोतोरा कडेन वचून तपासून घेतात तशेंच मनाची काळजी घेवप तितलीच गरजेची. Therapy घेवपाक मानसीक रोगी आसपाची गरज ना, दरेकी शाळेंत, म्हाविद्यालयांनी भुरग्यां खातीर मन-सल्लो दिवप वा counselling सक्तीचें केलां आनी हाचो फायदो जायत्या भुरग्यांक जाला. मानसीक भलायकी आसप हो एक समर्थ समाजाचो घटक. एकामेकांक सांबाळून समाज घटमूट करुया.
डॉ. वेदिका वाळके
8698387747
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
