नखेत्रावरी राजभास

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

2025 वर्सा घडिल्ल्या म्हत्वाच्या घडणुकांचे नियाळ वाचपाक, आयकुपाक, चित्रांनी पळोवपाक मेळटात. मुखेल घडणुको, अरिश्ठांच्या नियाळावेळार तीन चार वर्सां फाटल्यान वचप जाता.

भांगरभूंय दिसाळ्याच्या ‘ज्येश्ठनीत’ स्तंभांतलो हो निमणो लेख. फुडल्या सप्तकांत 2025 वर्साक निरोप दिवपाच्या वगतार कालचे दीस याद जातले. मना काळजाच्या कोनशाक वर्सा वर्सांच्यो यादी लिपिल्ल्यो आसतल्यो. कांय मोलादीक, कोडू आनी गोड, कांय भांगराळ्यो, रुप्या वज्रांमोलाच्यो. यादींचे गांठवल उतरांनी वगतार सोडयल्यार अर्थ उरता. आंगांत कुशळताय आसल्यार भुरगेपणांत पळयल्लें सपन सत जाता. मोख दवरुया नव्या वर्सा खातीर नवीं सपनां पळोवपाची, कुशळटाय शिकपाची.
2025 वर्सा घडिल्ल्या म्हत्वाच्या घडणुकांचे नियाळ वाचपाक, आयकुपाक, चित्रांनी पळोवपाक मेळटात. मुखेल घडणुको, अरिश्ठांच्या नियाळा वेळार तीन चार वर्सां फाटल्यान वचप जाता. पन्नास- साठ वर्सां फाटीं पळयतना ज्येश्ठ ल्हान, रागार फुगार जाल्लेय दिसतले. यादींनी घुस्पतना फुडाराक देख घालून दिवपाची नदर आसली, अणभव आसले तरी युवा पिळगेवरी ज्येश्ठ धांवक शकनात.
युवा पिळगेक आमच्या भुरगेपणान आवय बापायन थारावन दिल्ली दिसपटी उपेगी जावची. सकाळीं बेगीन उठप, रातीं बेगीनच न्हिदप, न्हिदल्यारय सादूर रावप तीच ज्येश्ठनीत. अडेची न्हय आवय बापायन, मनशान मनशाक सांगिल्ली, गुरुंची. संवसारातल्या कोनशाक आशिल्ल्या सोयऱ्यांक पत्रां धाडपाचे ते दीस उणे जायत गेल्यात. इ मेल, वॉटसअॅपाचेर आमी संवसारभर शिंपडिल्लीं सोयरीं, भुरगीं, इश्टां लागीं उलोवंक शकतात. चारशें उतरां परस चार – स उतरांय अचूक आसल्यार तीं भांगराळीं जातात.
गोंयांत अमेरिकेंतल्यान स्टारलिंक येता तेन्ना आमचीं दिसाळीं फकत नखेत्रांनी भिजचींना, खिणा भितर रातयां तुमचे लागीं पावतलीं. ती वाचपाची, राती जागोवन नखेत्र जावपाची तांक आशिल्ल्यांनी भिवप कित्याक? युवांनी चिंतेस्त जावप कित्याक? वाचल्यार, शिकल्यार स्टार जावपाक तुमकांय कळाव लागचोना.
तो तेंप गेलो जेन्ना फकत दोन म्हाविद्यालयां गोंयांत आशिल्लीं. ल्हानशे कुडीत पांच धा विद्यार्थ्यां वांगडा रावन, एकामेकांगेर वचून, एकामेकांची पुस्तकां दिवन, नोटस काडपाचे, शिकपाचे ते दीस. तुमकां मळब उक्तें जालां, नवे पर्याय आसात, तेय मनीसजातीक उपेगी, ते आपणायात. शिकात, व्हड जायात, मळबाक हात तेंकयतगीर मायभूंयेंक, मायभासेक सांबाळात. जी मायभास राजभास जाली, राजभाशेन राज्य पावंडो दिलो ती घरा उलयात, बरयात. उलयतना अदीं मदीं विदेशी, देशी भासेंतलीं उतरां भरसलीं जाल्यार ती सुदारपाक अनमनचें न्हय, तीच ज्येश्ठनीत.
तुमकां खबर आसा इंग्लेज संवसारीक भास जाली तरी संवसारांतलीं राज्यां, राश्ट्रां थळांतर करतल्यांक तांची राजभास शिकपाक लायतात. राजभास शिकले बगर नोकरी मेळना, गोंय तेच दिकेन वता. येवकार दिवया राजभासेन चडांत चड शिकपाचो, शिकोवपाचो हावेस बाळगितल्यांक. हजार बोली आसतल्यो राज्या राज्यांतल्या राजभासेक. राजभासेच्या बोली भासांचेय प्रमाणीकरण करप सोंपो वावर न्हय, यत्न चालूच उरचे. नव्यो बोली जल्माक घालतना घरा, बरोवपाक तिचो उपेग जाता हो विचार करचो.
देवनागरी लिपी राश्ट्रभाशेची तीच आमचे राजभाशेची. रोमी लिपी मोबायलार मराठी, हिन्दी, कोंकणी, इंग्लेजी, हेर भासेंतय उपेगांत हाडटात तेन्ना तिची शीम संवसारीक जाता. रोमीक दुखयतलो कोण? दुखयलां कोणें? खरो साहित्यीक, लेखक एकेच भाशेन बरयता, तांची हेर भासेन केन्नाय बरपावळ मेळटा. थंयच तें साहित्यीक ज्ञानपीठां जातात.
नखेत्रावरी गोंयचे राजभाशेचो भोवमान देश, विदेश पावंड्यार जाता तेन्ना विदेशी भाशेन ती म्हायती दिवची पडटा. गोंयचे राजभाशेचे म्हालगडे, खडेगांठ गोंयकार ती दिवंक कांचवेनात. कुशळटाय आंगांतली कालचे ज्येश्ठ वळखताले, आयज तेच कुशळटायेचे वेगळे पावंडे, शिक्षणांत येतले. ती संद तरणाट्यांनी घेवपाक जाय, मळबांतले न्हय, राज्याचें, भूंयेचें मानादिक नक्षेत्र जावंक उलोवपाचीय कुशळटाय उपेगाची.
निबंध बरोवप स्मार्ट जातना तातूंतल्यान शिटकावण्यो मेळच्यो, सत सांगतना तें अडेचें जावचें न्हय. जतनाय घेतल्यार ल्हानशा निबंधांतल्यान साहित्यिक जल्माक येतात. गुणेस्तांक दायजांतल्यान फुडें वचपाक अणभव, आवय बापायबराबर भोंवतना रावतना शिकूंक मेळटा, नवीं नखेत्रांय जल्माक येतात. ज्येश्ठांक लिकलिकपाक मेळचेंना पूण उलोवंक, बरोवंक कळटा. तंत्रज्ञान विंगड विंगड तासांतल्यान उड्यो मारता तेन्ना तें शिकून तातूंत घुस्पून घेवया, म्हान जावन ल्हान रावया.

सुहासिनी प्रभुगांवकार
9881099260