देव, देवूळ, धर्माची राजनीती

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

खरें तर हिंदू धर्मांत देवाची परिकल्पना ही एक प्रचंड, असीम, अमर्याद शक्ती, उर्जा अशी आसा. हिंदू पुराणा नुसार ब्रह्मा समस्त ब्रह्मांडाचो निर्मातो. पृथ्वीतलार दैनंदिन वेव्हारांत हस्तक्षेप करनासतना देव श्रीविष्णू जगाचें प्रशासन पळयता.

पृथ्वीतलार महामारी, महापूर, भुंयकांप, त्सुनामी ह्या सैमिक अरिश्टां भशेन मानवनिर्मित धर्मझूजांनी करोडोंचो जीव घेतला, हाका इतिहास गवाय आसा. जैतिवंतांनी विरोधी धर्मियांचो छळ केला, बळजबरीन धर्मपरिवर्तनां घडयल्यांत, प्रार्थनास्थळां उध्वस्त करून तांचेर आपलीं बांदल्यात… हे प्रसंग इतिहासांत भारत धरून जगांतल्या इतर देशांतूय घडल्यात. आयज सशक्त जाल्लो धर्मसमुदाय इतिहासांत जाल्ल्या अन्यायाचो सूड घेवचे खातीर आपल्या आदल्या धर्मस्थळांचेर स्थापिल्ली इतर धर्मियांचीं धर्मस्थळां मोडून नव्यान आपलीं धर्मस्थळां बांदून त्या हिंसक इतिहासाची पुनरावृत्ती करपाक उत्सूक दिसता. उदाहरण दिवपाचें जाल्यार जेरूशलमांत पवित्र पर्वताचेर आयज मुस्लिमांची जी ‘डॉम ऑफ रॉक्स’ आनी ‘अल अक्स’ मशिद आसा ते सुवातीचेर आदीं ज्यू लोकांची दोन प्रार्थनां स्थळां आशिल्लीं. इस्रायली खर उजवो ज्यू संप्रदाय आनी मंत्री यूरी आरियल सारकील्ले त्या मशिदींचेर घुरी घालून तीं नश्ट करून थंय परतून ज्यू देवळां बांदपाचे पक्षधर. पूण मक्का, मदिना उपरांत इस्लामच्या तिसऱ्या पवित्र स्थळाचेर आक्रमण करप हें जगांतल्या दोन अब्ज मुस्लिमांक इस्रायला विरोधांत उबे करून जागतिक झुजाक आपोवणें दिल्लेवरी जातलें हें तांचोच एक मंत्री झेवूलिन ऑर्लर हांचें समजूतदार मत. हेच खातीर इस्रायली सरकारूय ह्या रक्तखेवाक आमंत्रण दिवपी दुस्साहस करपाक राजी दिसना आनी उजव्यांकूय आडायता.
तुर्कियेच्या इस्तांबूल लागींच्या ‘हाया- सोफिया’ धर्मीक स्थळाचो मामलो मजेशीर आसा. ग्रीक शासन काळांत ते ऑर्थोडॉक्स चर्च आशिल्लें. 325 वर्सा राजा कॉंन्स्तंतीनान ताचें रोमन कॅथोलिक चर्चीत रूपांतर केलें. 1453 वर्सा तुर्कांनी कब्जो केले उपरांत मेहमेद- 2 हाणें तिचें मस्जिदींत रूपांतर केलें. 1934 वर्सा कमाल आतातुर्काच्या धर्मनिरपेक्ष राजवटींत मशिद संग्रहालय जाली आनी हालीं 2020 वर्सा तुर्कियेचे राश्ट्राध्यक्ष रेशेप तायिप्प एर्दवान हांणीं तिका परतून मशिद करपाचो निर्णय घेतलो. मात दंगली, हिंसाचार, रक्तपात, मरणां टाळपा खातीर इगर्जीचे स्थापत्य, पौराणिक प्रसंगाचीं चित्रणां, पुतळे ह्यो ख्रिस्ती खुणो नश्ट करीनासतना मशिदींत प्रार्थनेच्या वेळार त्यो धांपून दवरपाचें शाणपण एर्दवान हांणीं दाखयलां.
आमच्या देशांत 1992 वर्सा देशांतली एक पडिंग मशिद कारसेवकांनी ध्वस्त केल्ली तेन्ना मात दोन धर्मियांच्या मदीं देशभर उसळिल्ल्या दंग्यांत उणेंच 2000 लोक सोंपिल्ले. ते खंयच्याय धर्माचे आसले तरी तांचे खातीर तांचो धर्मूय त्याच दिसा सोंपलो. तांच्या कुटुंबाचे मुखार कितें हाल जाले ते पळोवपाक हिसेंक उत्तेजीत करपी नेतेमंडळी गेली ना. न्यायालयांत सुनावणे वेळार ‘आमी त्या दिसा त्या सुवातेर नाशिल्ले’ म्हूण शपथेर सांगपी नेतेमंडळी आयज देवूळ बांदलां ताचें स्रय घेवपा खातीर ‘आमी थंयच आशिल्ले’ हें व्हड अभिमानान सांगतात. हो असत्यवचनी दुतोंडी चोंबो सत्यवचनी, एकवचनी मर्यादा पुरूशोत्तम श्रीरामाचे भक्त म्हणून कशे कितें घेवपाक शकतात? आतां 1000 वर्स आदीं घडिल्ल्या इतिहासांतल्या अन्यायाचो सूड घेवपाची भाशा कानार पडटा. हिंसक इतिहासाची पुनरावृत्ती केल्यार तातूंतय दोनूय वटेनच्या निश्पाप भक्तांचो बळी वतलो. राजकारणी थंय फुडारांतल्या धर्मस्थळां खातीर फंड एकठांय करपा खातीर आनी सत्ता भोगपा खातीर जिते उरतले. गोंयांत पुर्तगेजांनी खुनशी कृत्यां, धर्मपरिवर्तनां, देवळांचो विध्वंस केल्लो इतिहास आसा. तांच्यो खुणो पुसपा खातीर इतिहासांत जें घडलां ताची पुनरावृत्ती करपाक गेले जाल्यार राज्यांत दोन धर्मियां मदले संबद इबाडटले, जें समाज व्यवस्थेक मारक थारता.
आयज आमचे लोकशायींत राजकी पक्षाच्या जाहीरनाम्यांत अर्थव्यवस्था, समाजसुधारणा, देश सुरक्षा, शिक्षण, रोजगार, भौशीक भलायकी हांचे संबंदी आश्वासनांच्या जाग्यार बहुसंख्यांक धर्मियांक खुश करपी देवळां निर्मिती, धर्मरक्षण, गतवैभव प्राप्ती करून दिवपी मुद्दयांचेर आश्वासनां दीत तांच्या मताधिक्याच्या बळार वेंचणुकांत सत्ता हातासपाचो शॉर्टकट राजकी पक्ष घेवपाक लागल्यात आनी जनतेकूय तें मान्य आसा अशें दिसता. ‘उपाशीं रावूं, पूण इतलीं वर्सां तंबूंत पडिल्ल्या देवाक देवूळ बांदून दिवपी पक्षाकूच मतां दितले’ असो जनसामान्यांचो सूर कानार पडटा.
खरें तर हिंदू धर्मांत देवाची परिकल्पना ही एक प्रचंड, असीम, अमर्याद शक्ती, उर्जा अशी आसा. हिंदू पुराणा नुसार ब्रह्मा समस्त ब्रह्मांडाचो निर्मातो. पृथ्वीतलार दैनंदिन वेव्हारांत हस्तक्षेप करनासतना देव श्रीविष्णू जगाचें प्रशासन पळयता. “जेन्ना जेन्ना अधर्म वाडटा, धर्माची ग्लानी जाता, तेन्ना हांव साधू, सज्जनांक वाटावपाक, वायट कृत्यां करप्यांचो विनाश करपाक आनी धर्मरक्षणां खातीर युगायुगांनी अवतार घेतां” हें श्रीविष्णू अवतार श्रीकृष्णान अर्जुनाक सांगलां आनी आपलें प्रचंड विश्वरूपय दाखयलां. वामन अवतारांतूय श्रीविष्णून बळीराजा कडल्यान तीन पावलां जमीन घेतना एका पावलांत सर्ग व्यापलो, दुसऱ्या पावलांत पृथ्वी व्यापली आनी तिसरे खंय दवरूं असो प्रश्न बळीराजाक केल्लो. राम होवूय श्रीविष्णूंचो अवतार. विश्वरूप दाखोवपी, पावलांत पृथ्वी व्यापपी श्रीविष्णूच्या ‘राम लला’ आनी मथुरेंत ‘भगवान कृष्ण विराजमान’ हांकां न्यायालयांत न्याय संबदीत व्यक्ती म्हूण उबी करप, सत्तापक्षान रामललाक देवूळ बांदून दिलां म्हणून स्रय घेत प्रचार करप, सत्ताधीशान देवान आपणाक ‘साधन’ म्हूण नेमला अशी वाच्यता करप हातूंत श्रद्धे परस राजकी फायद्या खातीर केल्ली पोरांटकी आनी नश्वर राजकारणी नेत्यांचो उद्धटपणा, सत्तेचो उन्माद दिसता.
वेंचणुकांत मतदार जनप्रतिनिधींक वेंचून दितात ते सांविधानिक तरतुदीं नुसार देशाचे कायदेमंडळ, सुरक्षा, प्रशासन चलोवपा खातीर – देवळांच्या व्यवहारांत खवदोळ घालपाक न्हय. धर्मपीठां, आखाडे हांचें प्रशासन चलोवपाचे काम शंकराचार्य, महंत, साधू हांचें. धर्मशास्रांच्या अभ्यासांत तांणी आपलें अख्खें आयुश्य काडिल्लें आसता तेन्ना आग्नेय महापुराण, विश्वामित्र संहिता धर्मग्रंथा नुसार मुर्ती विग्रह, मंदिराच्या व्दार- कलश- ध्वज स्थापना प्रतिष्ठाना विशीं दिल्ले यम- नियम,
शुभ- अशुभ योग, कर्मकांड, क्रियाकलाप हांचे विशी निर्णय दिवपाचो, मार्गदर्शन करपाचो अधिकार हो तांचो. विरोध, आव्हान न करता ते निर्णय मानून घेवप हें सत्तेंतल्यांचे कर्तव्य. पूण स्वताच्या आनी पक्षाच्या राजकी फायद्याक मारक थारपी निर्णय नेतेगण मानून घेवचे नात.
राजकारणी आयआयटींत शिकिल्लो आसलो वा सातवी पास, तो बुशर्ट- पँट घालून भोवपी आसलो वा भगवो सदरो- धोतर, शेवटा तो सत्तालंपट, तत्वहीन, संदीसाधू मानसिकतेचो आसता. जनतेच्या आनी कॅमऱ्यांच्या साक्षीन तिनूय मुखेल धर्मांच्या देवां मुखार आपल्या पक्षा वांगडा एकनिश्ट रावपाचो सोपूत घेवनूय तो मुखार आपल्या फायद्या खातीर देवांक दिल्लो शब्द मोडपाक शकता. राजकारण्यांचो धर्मसंबदीत लढो हो राजकी फायद्या खातीर आसता हें जाणा जावन आखाडे, धर्मपीठांच्या मुखेल्यांनी तातूंत वांटेकरी जायनासतना पयस राविल्लें बरें. देवळांच्या खटल्यांत कोर्ट, कचेरी, न्यायालयांत धर्मपीठ प्रमुखांच्यो साक्षी, जबानी नोंद जावन काम फत्ते जालें उपरांत राजकारणी त्या जैताचे स्रय आपूण घेवन आपले मनमर्जी नुसार राजकारण चमकावन फायदो घेवपाक चल्ले.
त्या खातीर निदान शंकराचार्य, संत, महंतांनी घाणयाऱ्या राजकारणांत ना पडिल्लें बरें. आपल्या उद्देगांच्या फायद्या खातीर कॉर्पोरेट बाबा, सद्गुरू सरकारा वांगडां उबे रावूं.
पवित्र धर्मीक प्रसंग आता सनबर्न संगीत रजनीं सारकेले इव्हेंट जावपाक लागल्यात. देव- मंत्र्यांची भव्य पोश्टरां, झगझगाट, लखलखाटांत उद्देजक, राजकारणी, क्रिकेटर, बॉलिवूड नट- नटी हो आमंत्रित केल्लो सरकारी उच्चभ्रू भक्त वर्ग विमानां, हॅलिकॉप्टरांनी देवाच्या दरबारांत हाजेरी लावपाक देवतां तेन्ना तांकां घिट्टीचो त्रास जावचो न्हय हे खातीर खऱ्या गरीब, मध्यम वर्गीय भाविकांक कुशीन सारपाक मंदिर परिसरांत पुलिस तैनात आसतात. देशाचो गृहमंत्री जाहीरपणान श्रीरामाचेर आपल्या राजकी पक्षाचो हक्क सांगता आनी प्रधानमंत्री देवांनी आपल्याक ‘साधन’ म्हूण वेंचला असो दावो करता, तेन्ना साद्या भक्तान आपली फिर्याद कोणा मुखार मांडपाची होवूय प्रस्न आसा. सरकारी भक्तवर्ग, सराकारी जाल्लो मीडिया थंयचे विमानतळ, हॉटेलां,उद्देग, सुळसुळीत रूंद रस्ते, पर्यटन विकास हांची तोखणाय करता तेन्ना ज्या देवा खातीर हो सगळो प्रसंग आनी त्या निमतान प्रपंच चल्ला तो देवूच निमित्तमात्र थारपाक लागला. ह्या सगळ्या बोवाळांत सेन्सेक्स दोन हजार अंकांनी कोसळ्ळो हाचेर चडशे कोणेंच लक्ष दिलें ना.

दीपक लाड
पर्वरी