देवकारें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

संवसार पाडव्यान शेतांतलीं कणसां भांगराळीं जावपाक लागतात. कणसांचो वास सगळी कडेन पातळटा. फुडल्या वैशाखांत फळांची मेजवानी आसतली. वचत थंय तरेकवार फळां दिसपाक लागल्यांत. दोंगरार वचून काण्णां, चुन्नां, जांबळां खावपाचीं. काळीं कुळकुळीत काण्णां काडटना धवो दिख देठांतल्यान येता. तो चिकट आसता. कुमया पानांचो दोणो करुन काण्णां जमयतात. एकठांय केल्ली काण्णां चलता चलतां केन्ना फस्त केलीं तेंच कळना. चुन्नां खावपाक गोड. धवे कांतीची नाजूक चुन्नां तोंडान वडयतना तोंड रोखडेंच गोड करता. जांबळी मुळांत जांबळांचो शिताडो दिसता. दाट खोलयेर पडून जांबळां फुट्टात. जांबळी खांद्याक लांबतात ते जांबळाचे घोंस पळोवन फातरयतना टप टप आवाज करुन जांबळाचो पावस पडले सारको दिसता. जांबळा खावन जीभ जांबळीच जाता. ती पळोवन दुसऱ्यांक जांबळा खाल्ल्याचें जाणवता.
पणसाक पणसुलां पिकतात. गरें खावपाक राती कडेन काटांदर धांवून येतात. माजरा आकाराचो काळो, लांब शेपडेचो काटांदर पणसार बसून गरें खातना दिसता. काळखात ताचे दोळें चकचकतात. सकाळीं चानी एके खांदयें वयल्यान उडी मारीत पणसुलार हे वटेन ते वटेन नाचत म्होवाळ गरे खाता. दनपार जाता म्हणसर माकड एका झाडा वयल्यान दुसऱ्या झाडार उडी मारीत पणसार बसून पिकिल्ल्या पणसुलाक बुराक मारुन गरे खावन भिकणां सकयल वडयता. गरें खावप खूब फायदेशीर. गऱ्यांत अँटी ऑक्सायड, जीवनसत्व ए, जीवनसत्व बी 6 आनी जीवनसत्व सी हांचे म्हत्वाचे घटक आसातात. गरे खाल्यार दोळ्यांची नदर बरी उरता. कॅन्सर कमी जाता. पोट साफ जाता. अशें कितलेशेच फायदे गऱ्याचे.
आंबे ह्याच वेळार पिकतात. आकारान ल्हान आसलो तरी ताका फळांचो राजा म्हणून मान मेळ्ळा. आंबो खावपाक गोड आनी आंबटूय. वाऱ्याच्या झोतान आंबे जमनीर पडटात. ते एकठांय करपाक भुरगीं धांव मारतात. काण्णां, चुन्ना, जांबळा, गरें, आंबे हो सैमांतलो रानमेवो खावन मन धादोस जाता.
वैशाखांत शेतकाराचो शेताचो वावर सोंपता. भाताच्यो पोटल्यो रिक्षेन भरुन घरा पावतात. पयलीं मानाय मुडयो बांदताले. बाप्पा माडामुळांत बसून तणाची शेल वळटालो. शेलीर तण घालून मुडयेक आकार दितालो. मुडी वयर सरता तेन्ना कुडवान भात रकयतालो. सात कुडवांची एक मुडी. मुडी बांदले उपरांत भाताचो गोटो भायर रकना. आता मुडी आनी कुडव आमकां शेतान पळोवंक मेळनात. पांच सुपां रकोवन भरलेली भाताची पोती आमचे कडेन आतां माथ्यार मारुन घरा हाडपाक जमना. जाण्टेल्यांच्या आंगात तें बळ जीमात वचून आंग फुलयिल्ल्या भुरग्याच्या आंगात दिसना. सकाळीं उठून भात उकडटात. केन्ना केन्ना भाताच्या तोपांत पणसाची भिकणां घालतात. उकडिल्ल्या भाताचो खोटलो आंगणांत रकयतना भुरगीं कोंबये सारकी गरम गरम भात बडयेन उस्तून भिकणां जमयतात. मागीर सुशेगाद बसून भिकणाचीं कल्लां काडून तीं खावपाची. आयजूय शेजारी भात उकडटात. पूण तें सुकत घालपाक तांणी आंगण दवरुंक ना. आंगणात रूम काडला म्हणून भात तेर्रासार सुकोवचें पडटा. सुकयल्ले भात गिरणीर कांडून तांदूळ करतात. उकडें तांदुळ खावपाक पुश्टीक आनी रुचीक.
शेतकाराचो वावर सोंपलो की वैशाखाच्या दुसऱ्या सोमाराक आमच्या बोकडबाग- बांदोड्यां बुर्नाच्या म्हारवाचें देवकारें जाता. वाड्या वयल्या प्रत्येक घरांतल्यान तांदुळ आनी तांदळाचे पीठ एकठांय करतात. देवळा कडेन देवकाऱ्याक उकड्या तांदळाचे शीत रांदतात. कालोवपाक मिरसांग वाटीनासतना केल्लो रोस. पणसुलां फोडून गरें घातलेलें खतखतें. लोक आवडीन पोट भरसर खातात. पणसाचीं भिकणां, चणें, दुदयाच्यो फोडी… खतखत्याची रूच जिबेर घोळटा. तांदळाचे पीठ, नाल्लाची सोय घालून गोडान धवळिल्लें पातळ वन्न पत्रावळीर वाडलें काय बोटां बुडोवन जिबेन चाटप… ह्या आगळ्या वेगळ्या वन्नाची रुच कितें सांगचीं? उतरां
मेळनात.
देवाचो आवडीचो उफार पानार वाडले उपरांत शेंकड्यांनी लोक एकाच वेळार मळार बसून जेवतात. मांडी घालून बसपाची सवय नासतना पाय मुंयेले तरी जेवणाची रूच देवकाऱ्याची वडवीकाय सांगून वता. अशें हे बोकबाग वाड्या वयलें बुर्नाच्या म्हारवाचे देवकारें वर्सान वर्स यादीन पोट भरून जेवयता. सगल्यांक तृप्त
करता.

विनोद लक्ष्मण गावडे
9823547047