भांगरभूंय | प्रतिनिधी
मो टव्या कथांनी एक आगळेंच आकर्शण निर्माण करपाची भावना आसता जी कथेक वेगळें बळगें दिता. कित्याक तातूंत थोड्या पात्रांचेर लक्ष केंद्रीत केल्लें आसता, ल्हान प्रमाणांत संघर्श आसता आनी विशयाचो मर्यादीत उपेग आशिल्ल्यान कथानकांतले बिंदू तसोच बरोवप्याचो हेतू वाचप्यां मेरेन खोलायेन परिणामकारक जातना कथेचो कस लागता.
वाचप्यां मदें कादंबरी वा साहित्याचे दीर्घ प्रकार हाताळपी जायते लोक आसात. दीर्घ कथा, दीर्घ कविता वा दीर्घ निबंध. हे लोक वाचनाचे वेसनाधीन जाल्यात अशें म्हणूंक जावंचें नां. तांचे कडें घडये खाली वेळ चड आसतलो वा तांकां चाकाटां मारून वेळ इबाडूंक नाका आसतलो. हो वाचप्याचो दिश्टिकोण बरोवप्याक सामकोच म्हत्वाचो. बरोवप्यान वाचप्याक निराश करूंक जायनां, हे खातीर दीर्घ वाचप करूंक सोदतल्यांक एक बरें बरप दिवंक बरोवप्यान काळजी घेवंक जाय.
हें होलमल्लो बायलन नॅवील मास्कारेन्हस हो एक बरोवपी जावन गेलो जाणें आपली कथा ‘दीर्घ कथा’ ह्याच प्रकारांत उजवाडा हाडली आनी तांतूंतल्या 6 वेंचीक कथांचें ‘शिरपुटां’ नांवाचें एक पुस्तक बरोवप्याच्या मरणा उपरांत ताचो भाव सॅबास्त्यांव मार्शल मास्कारेन्हस हाणें उजवाडा हाडलें. हें पुस्तक
ड्स प्रिंटर्सान छापलां. पुस्तकाचें भायलें कव्हर बरोवप्याचेंच आसा जाल्यार ताचें मोल 200 रुपया आसा. 6 कथांच्या ह्या पुस्तकाक 212 पानां आसात. कव्हराच्या फाटल्या भितरल्या पानाचेर बरोवप्याची वळख आसा. आपल्यो दर्जेदार दीर्घ कथा जैतिवंत करूंक बायलन यशस्वी थारला. हे खातीर तो तोखणायेक पात्र आसा.
फाटभूंय
कथा म्हणली की मनीस, समाज, सैम, भावना, निती, मुल्यां, तत्वां, जमीन, मळब, सर्ग, आदी गजालीं बराबर त्या त्या घटकांत आस्पाविल्ल्या वस्तू/भावनांचो समावेश जाता. भावना मदें खुशालकाय, सूख, दूख, राग, द्वेस, मोग, आदी गजाली आस्पावतात जाल्यार सैमांतल्या सगळ्या वस्तुंचो वापर जाता. बायलनान हेर साहित्या बराबर वेग-वेगळ्या विशयांचेर आधारीत सुमार 19 कथा बरयल्यो. आपणें पळेल्ली वा आयकल्ली गजाल बारीकसाणेन नियाळून लोका मेरेन मांडची होच ताचो हेतू आशिल्लो. समाजांत जें कितें बरें जावं वायट घडटा त्या घडण्यांचेर उजवाड घालप हो ताचो ध्येय आशिल्लो. अशें आपलें एक पुस्तक येवंचें म्हण ताणें तयारी केल्ली पूण तें छापून येवंचे आदींच देवान ताका आपोवन व्हेलो. म्हण ताच्या भावान फुडाकार घेवन हें पुस्तक उजवाडा हाडपाचें धाडस केलें.
पुस्तकाचो गाभो
‘शिरपुटां’ ह्या पुस्तकांत फकत 6 मोटव्यो कथा आसात. दर एक कथा सुमार 7 तें 9 हजार शब्दांची आसा. ह्यो मोटव्यो कथा अश्यो – (1) “चुकिचें वळन”, (2) “एक निराशी मन”, (3) “थाव”, (4) “तुजे वेंगेंत”, (5) “उमाळे” आनी (6) “उर्फाटीं पावलां”. “चुकिचें वळन” हे कथेंत नॅवील बाब काजारी जिविताचें प्रस्न नितीसभेंतल्यान न्हय पूण घोव-बायलेन सोंसणिकायेन आनी समजिकायेन कशे सुटावे करूंयेतात ताचेर उजवाड घालता.
“एक निराशी मन” हे कथेत हिंदू क्रिस्तांव चेडूं-चेड्या मदें मोग जालो जाल्यार कसल्यो-कसल्यो अडचणी येतात आनी सगळ्यो अडचणी पार करून ‘नीज मोग’ कसो जैतीवंत जाता तें बरे तरेन विणिल्लें आसा. एका घरकारान आपले घरकान्नीक विस्वासघात केल्यार एके अस्तुरेन कितें पासून करुंयेता आनी आपल्या कुटुंबाचें जिवीत धादोशी करूंक कसल्यो कसल्यो वाटो सोदून काडुंयेतात तें “थाव” हे कथेंत बेस-बरें चित्रायलां. ‘अस्तुरी शक्ती’ म्हणल्यार कितें तें हे कथेंत अणभवूंक मेळटा.
“तुजे वेंगेंत” ही कथा बरेच हिकमतीन बरयल्या. हे कथेंत मोग आसा, राग आसा, विस्वासघात आसा आनी विंगास आसात. 2 खून करून पासून खुनी कोण तें पुलिसेक कळना ताचें सोबीत चित्रण वाचूंक मेळटा. आकांतवादाक लागून कितले निरपराधी लोक मरतात आनी गुन्यांव नासतना कितल्या फॅमिलिंचेर अदृश्ट लोटून येता. असलेच एके भिरांकूळ घडणेचेर “उमाळे” ही कथा आधारिल्ली आसा. जिवितांतलें दूख, वेळ सरता तसो, ल्हवू ल्हवू सुखांत कशें बदलता तें प्रभावीपणान दाखयलां. ‘बऱ्या इश्टां बरोबर भोंवल्यार फुडार बरो जाता आनी वायट इश्टां बरोबर भोंवल्यार फुडार बाडटा’ ह्या तत्वाचेर “उर्फाटीं पावलां” ही कथा आधारिल्ली आसा. हे कथेंत आयच्या तरणाट्यांचें जिवीत बेस-बरे तरेन रंगयलां.
प्रस्तावनेंतले उदगार
पुस्तकाक प्रस्तावना बरयिल्लो तोमाजिन्हो कार्दोजो अशें म्हणटा, “बायलनाच्या कथांचेर बारीकसाणेन नदर मारली जाल्यार ह्यो मोटव्यो कथा बरोवंचे आदीं ताणें ‘मोटव्या कथांचो’ बरो अभ्यास केल्लो जावंक जाय हें सिद्ध जाता. हाचें कारण म्हणल्यार एक ‘मोटवी कथा’ केदी आसची तें ताच्यो कथा वाचल्यार कळटा. एक सर्वसाधारण मोटवी कथा 5 हजार तें 10 हजार उतरांची आसूंक जाता आनी जायते पावटीं ती कथा 5 हजारां परस-थोड्या शब्दांची आसुंयेता. ल्हानांतली ल्हान कथा एक हजार उतरांची तरी आसूंक जाय. सर्गेस्त नॅवील बाब मास्कारेन्हस हाणें आपल्यो मोटव्यो कथा तेच पद्दतीन बरयल्यात… एक हजारा परस थोड्या उतरांची ताची एकूय मोटवी कथा ना.”
खाशेलेपण
कथा बरोवंचे आदीं विंचून काडिल्ल्या विशयाचेर मास्कारेन्हसान खोलायेन अभ्यास केला. एका-एका प्रसंगाचें बरें वर्णन केलां आनी कथेंत घडटा ते घडणेचें चित्र वाचप्यांच्या दोळ्यां मुखार उबें करपाचो बरो यत्न जाला. आनीक एक खाशेलेपण म्हणल्यार ताच्या सगळ्या कथांनी ‘मोग’ गुंथिल्लो आसा. कसलोय विशय जावं, मोग कथानकाचें मूळ धरून फुडें वता आनी वाचप्यांची उमेद अधीक वाडयता. तेच परीं एक-एक प्रसंग वाचप्यांक रुचीक करचे खातीर त्या प्रसंगाक लागू जावपी हेर वस्तुंचे माहितीचेंय वर्णन केल्ल्याचो अणभव मेळटा. सगळ्यो कथा वाचनीय आसात.
पुस्तकांतली भास
कथांची भास चालती आसा. इंग्लीश उतरांचो खूब उपयोग जाला पूण तें दर एक उतर आपोस्ट्रॉफी घालून दाखयलां. कथांनी संवाद आशिल्ल्यान कथांक उठाव आयला. संवाद हो कथेचो म्हत्वाचो भाग जाल्ल्यान बायलनान ताचो बरो उपयोग केला.
सोंपयतना…
बायलन नॅवील मास्कारेन्हसाक ‘ शिरपुटां ‘ पुस्तका खातीर परबीं दिवंक मेळनात आनी ताणें आनिक बरोवंक सुभेत्साय पावोंवक जायनात पूण जे तरेन ताच्यो ह्यो स कथा उजवाडा हाडल्यात, तश्योच उरिल्ल्यो कथा पुस्तक रुपान उजवाडा हाडपाचें धाडस करचें. कोंकणी कथा शिकपी भुरग्यां मेरेन पावूंक जाय आनी ती पावतली जाल्यार पुस्तक रुपान छापून येवंक जाय. बायलनाच्या कथांचीं आनी ताच्या हेर साहित्याचीं पुस्तकां येतलीं म्हण आस्त बाळगितां.
विन्सी क्वाद्रुश
9822587498
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
