दाटगुळो बरप

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

फळ पिकतकच देंठांतल्यान तुटून पडटा. अमुरपिकें आसतना न्हय. पिकतकच स्वताचो भार ताच्यान तोलना. पेलना. झाडपिकें आंतेर भुंयेर घालून घेता. थपथपीत थापो कशें फुट्टा. वासाळ गोरोप चोंयवटांनी उसळटा. बियो फाफसतात. परमळ फांकीत सणसणीत बरप येवचें तर अशें.
‘धा खंडांनी सांगलां तें एका पुस्तकांत सांगूंक जाय आशिल्लें. एका प्रकरणांत दिलां तें एका पानार दिवंक जाय आशिल्लें. एका पाना वयलें धा वळींनी आटोवंक जाय आशिल्लें. पूण जमलेंना.’
एका विचारवंताचे आनी लेखकाचे शब्द हे. ताका जे चिटमिटे पडल्यात ते जण एका लेखकाक पडपाक जाय. तेन्नाच ताच्या हातान घसघशीत बरप जातलें. दाटगुळो, गाड, आशयघन लेखन. अक्षर निर्मिती. वाचनीय अशी.
असलें बरप रावं नजो जावन पक्व जावन लेखकांतल्यान फुटून भायर सरता. तें कागदार ओतलेंना जाल्यार आपूण पिसो बी जावचों ना, आपलो स्फोट बी जावचो ना मूं अशें लेखकाक दिसता. अभिव्यक्ती जायना फुडें ताच्या जिवाक ल्हव ल्हव दिसता. तळमळे आनी अस्वस्थताय पयस जावन तो शांत शांत जाता. तप्त आशिल्लो तो हे सृजन अंताक तृप्त जाता. धादोशी जाता.
खूब जाण प्रतिभावंत म्हणटात आमी बिझी. एका तेंपार बरयताले. आतां ह्या व्यापांत घुस्पलां. सृजनशील कुपां तकलेंत येवन उबून वतात. बरोवंक वेळ मेळना. हीं सगलीं बंडलां, फटी. फटासो. जेवपा- खावपाक, संडासांत वचूंक आमी सगलीं वेळ काडटात. खऱ्यांनीच आवड आसता तेन्ना सवड मेळटाच. विमानांत जेन्ना एक बायल बाळंत जाता, तेन्ना विमान सकयल देंवसर पासियेंस कित्याक काडलेंना गे, मागीर बाळंत जावपाची मगे, अशें आमी तिका विचारूंक शकनात. खरें बरप अशें स्वयंस्फुर्तीन येता. ताचो उगम भितरले उर्मेंत आसता. पायपाक चील पडटकच उदकाची चिळकांडी उसळटा, भरते वेळार घावो जातकच आंगांतलें रगत घोंट घेवन उसळी मारून भायर सरता. घनगर्भ आनी पक्व बरप अशेच तरेन भितर शिजतकत भस्स करून भायर सरता. ताचे पयलीं खूब तेंप तें भितर incubate जायत आसता. ही प्रक्रिया घडयाळ वा कॅलेंडर पळोवन घडना. वेळ येतकच आपशींच तें जाता.
दोंगरा-गाळींतल्यान देंवपी शुद्ध वझऱ्या वरी असलें बरप ताजें आनी अस्सल आसता. प्रामाणीक आसता. तातूंत छक्के पंजे आसनात, काल्पनीक फटासो आसनात. अणभवाच्या करपांतल्यान हें कालूं भायर आयिल्लें आसता. उबयिल्ल्या तांतयांतल्यान पील भायर येवचें तशें. काजवाची बी पावसांत जमनींतल्यान घोडूक जावन तकली वयर काडटा तशी. असल्या बरपांत एक तेज आसपावता. आपलो जण एकलो वाचपी आपणा परस हुशार आनी सुज्ञ अशें समजून लेखक बरयता तेन्ना ताच्या बरपाक प्रामाणीकपणाचो परमळ येता. गाड बरप हें suspension वखदा भशेन आसता. पातळ शारोपा भशेन न्हय. तातूंत केंद्रीकरण म्हळ्यार concentration आसता. तें भारीत आसता. तातूंत शक्त आनी बळगें आसता. सुकणें कित्याक उडटा? ताचो धर्म तो. गावपी गुणगुणत कित्याक आसता? सहज घडटा तें. हांव स्वास कित्याक घेतां? मुदलांत हांव स्वास घेच ना. तोच म्हज्यांत एकसारको पंप जायत आसा. न्हिदतना, उठना, चलतना, भोंवतना बरपाची प्रक्रिया अचेतन मनांत इतलेच सहजतायेन कांट्यार बशिल्ली आसता. हिचण नुस्त्या भशेन तें लेखकाची पकड घेता. वाचन, चिंतन, मनन, अणभव, निरिक्षण, अभ्यास हातूंत लेखकाक चिरंतन मोलाचें जल्मुपी लेखन बुडोवन, भिजोवन दवरता. अस्वस्थ करून सोडटा. ताचो मेंदू येवजून येवजून थपथपिल्लो आसता आनी काळीज शेणिल्लें उरता मन, बुद्दी, उतरां हांचे पेल्यानच्या अणभवांत. ताचोच बाय-प्रॉडक्ट वा अडे परिणाम म्हणल्यार बरप. थारायल्लें सगलेंच कितें लेखक शब्दबद्ध करूंक पावता अशें न्हय. शब्दांच्या मर्यादीत कॅमेऱ्यांत सगलेंच बंदिस्त करूं नजो. कांय निसट्टा, निस्तता, ओतून वता, उबून वता. तें उणेंच शेणोवप हीच हुशार लेखकाची कळाशी. पूण हे धडपडींतल्यान आनी संघर्शांतल्यान जें कितें चकचकयाळ येता, पसवता, पाझरता तें वाचप्यांक आनंद दिता. विचारधन दिता. वाचिल्ल्याचो वेळ सत्कारणी लागिल्ल्याची धादोसकाय ताका दिता.
सणसणीत बरप म्हळ्यार फकांडांचीं कामां न्हय. कितें तरी सणसणल्यारूच तें संवेदनशील मनांतल्यान सणसणीत रुपांत भायर स्रवता. बरप म्हळ्यार छंद वा विरंगुळो वा निवृत्त जिणेंतलो जीव खेळोवपाचो उद्देग अशें जांकां दिसता तांचे कडल्यान बरें तगून उरपी बरप घडना. बरप म्हळ्यार गंभीरपणान केल्ली कलेची तपस्या, साधना. बरप मुदलांत सोंपें, सुटसुटीत आसूंक जाय. अभिव्यक्ती संदर्भसंपन्न आसूंक जाय. शैलीची, मांडावळीची नविदाद घेवन लेखकान वाचप्यां कडेन नवकल्पनांच्या खेळण्यांतल्यान खेळूंक जाय. संवाद सादूंक जाय, शब्दांतल्यान मूळ संदेशाच्या undercurrent चो गाज वाचप्याच्या कानांत तानपुऱ्याचें ‘कुणकुणू’ संगीत कशें सादत उरूंक जाय. एकदां बरयतकच चिकित्सक नदरेन परत वाचून बरोवन काडूंक जाय. आपल्याच बरपांतलीं धोंगांपोंगां तासपाक, नाका आशिल्ले कपचे कुडके कापपाक, गरज नाशिल्ले शब्द क्रियापदां वाक्यां संपादीत करपाक, किसूळ मारपाक, एकदांच कित्याक, गरज पडल्यार परत परत बरोवन काडूं येता. संवसारांतलीं अज्रंवर शब्दशिल्पां हेच प्रक्रियेंतल्यान घडल्यांत. लोणचें करमेवपाक घालचें तशें साबार म्हयने पुस्तकां बऱ्या लेखकांनी निवळायल्यांत. म्हणुनूच तीं संवसारांतलीं श्रेश्ठ पुस्तकां जावपाक पावल्यांत.
फोगांतलो आसूं वा अणुबॉम आसूं, चिमटीभर गर्नालांत महाकाय शक्त सांठिल्ली आसता. तो घुम्म करून फुट्टकच कळटा. ताचो आवाज आनी उजवाडूच सांगता. ललीत बरप आसूं वा वैचारीक आसूं, नाटक आसूं वा कादंबरी, ताचें फुटप सांगता ताची शक्त! तिळा इतल्या आवाठांत ब्रह्मांडा इतली उर्जा ठांसून भरिल्ली आसची तशें. असल्या सणसणीत बरपाक उंचेलें साहित्य म्हणटात. हें साहित्य चिरंतन, अभिजात आनी शाश्वत मोलाचीं माणकां-मोतयां घेवन सजोवप, हो साहित्य साधनेंतलो परम उंचेलो बिंदू म्हणूं येता!

मुकेश थळी
फोंडें