भांगरभूंय | प्रतिनिधी
नवरात्रांच्या दिसांनी खूबशा दैत्याचो वध जालो. त्या खातीर दसऱ्या दिसा दैत्यांच्या रुपान,दसऱ्याची पुजा जाल्या उपरांत खूब बियो आसललें फळ कापून प्रसाद म्हूण वाटतात. खूब बियो म्हणजे खूब राकेस.
सकाळ जाली सुर्या उदेलो
दसऱ्याचो सण दारार पावलो
दारा दारार रोजांचो झेलो
आपट्या पान लुटपाचो सुवाळो
णव राती नवरात्रांच्यो, आश्विन शुद्ध दसम, धावो दीस म्हळ्यार विजया दसम. णवूय राती वायटाचेर जैत मेळोवपी, रामान रावणाचेर मेळयल्लें जैत, देवी दुर्गेन महिशासुराक मारून मेळयल्लें जैत, शुंभ, निशुंभ, चंड, मुंड ह्या सारकिल्या दैत्यांक देवी पार्वतीन वेगवेगळ्या देवींची रुपां घेवन मारून अत्याचार, वायटाचेर विजय मेळयलो. ताका लागून विजयादसमीची परब मनयतात. भारताच्या वेग्ळ्या वेगळ्या प्रांतांनी वेगळीं वेगळीं धर्मीक काणी, जांव संदर्भ लावन ही परब मनयतात. पूण भारतभर वायटाचेर जैत मेळोवपाची ही परब. कसल्या बऱ्या कामाक सुरवात करपाक साडेतीन बऱ्यांतल्या बऱ्या म्हुर्तां मदलो दसरो एक. सगळो हिंदू समाज हो सण व्हड दबाज्यान मनयतात.
गोंयांत दसऱ्याक विद्येची देवी सरस्वतीचें पूजन शाळांनी दबाज्यान जाता. विद्यार्थ्यांचे शस्त्र पुस्तकां, आपली कला कुसरीन काम करपी लोकांची वेगळीं वेगळीं शस्त्रां, ते मागीर संगीतकार, शेतकार, सैनीक, दोतोर, इंजिनेर जांव वेपारी आसूं सगळे लोक आपलीं शस्त्रां दसऱ्या दिसा पुजेक लायता.
दसऱ्या दिसा गांवची शीम हुपून वचपाची प्रथा आसा. कांय गांवांनी गांवचे जाण्टे जांव नेण्टे गांवची शीम हुंपून ईशान्य दिशेक वतात. ते वटेन आसलल्या शमी जांव आपट्याच्या झाडाची पुजा करतात (घडये ते वाटेन हीं झाडां गांवचे लोक लायतले जांव गांवच्या देवळां कुशीक हीं झाडां आसतालीं). त्या झाडांचीं पानां घेवन गांवचे लोक घरा येतात. आदीं बायलां झगड्यांक वचनासलीं त्या खातीर घडये हेय पुजेक बायलां वचनांतशीं दिसतात. हाडललीं पानां पयलीं गांवचे देवळेन जांव देवळान दवरताले, घरच्या देवाऱ्यांत दवरताले. देवाक दवरल्या उपरांत घरच्या सगळ्या लोकांक, ल्हान जांव व्हड, दसऱ्याची परबीं दिवपाक येवपी सोयऱ्या-धायऱ्यांक भांगर म्हूण दितात. शमीचीं पानां चडशीं मेळना म्हूण आपट्याचीं पानां दितात. अज्ञातवासांत वताना पांडवांनी आपलीं सगळीं शस्त्रां शमीच्या झाडाचेर काडून दवरलेलीं म्हूण शमीच्या झाडाक हो मान दितात.
घरांनी दसऱ्याची परब मनयतना घराच्या दारार आंब्याच्या पानां वांगडा रोजांचें तोरण लायतात. णवूय दिसांक देवाक घाल्ल्यो माळी दसऱ्या दिसा काडटात. धुवन पुसून देवाची पुजा करतात. पुजे वांगडा सगळ्या आयुधांची पुजा करतात, देखीक पुस्तक, गाडयो, घरांतलीं सगळीं उपकरणां आनी हेर. घरांत पाटी आसल्यार पाटयेचेर सरस्वतीचें चित्र पितारून तिचीय पुजा करतात. सगळ्या घरांनी सरस्वतीची म्हुर्त हाडून पुजेक लावप शक्य आसना. सगळ्यांक गंध फूल घालून (रोजां) पुजा करतात. गाडयो धुवन पुसून तयार दवरतात आनी तांकांय रोजांच्यो माळो घालून पुजा करतात. रोजां हे परबेक एक परबेची सोबाय हाडटात.
नवरात्रांच्या दिसांनी खूबशा दैत्याचो वध जालो. त्या खातीर दसऱ्या दिसा दैत्यांच्या रुपान,दसऱ्याची पुजा जाल्या उपरांत खूब बियो आसललें फळ कापून प्रसाद म्हूण वाटतात. खूब बियो म्हणजे खूब राकेस. ह्या दिसा बरो म्हुर्त म्हूण नवी वस्त, जांव भांगराचो नग लोक विकत घेतात. ह्या म्हयन्यांत शेतांत नवें पीक तयार आसता. गांवगिऱ्या वठारांतले शेतकामती कणस माथ्यांत वा कानाक लायतात आनी आपल्या कश्टांचे फळ म्हूण पिकलल्या कणसांक मान दितात.
भारतांतल्या कांय वाठारांनी दुर्गा पुजा करून दसरो मनयतात. गोंयच्या चडशा देवळांनीय व्हडा प्रमाणांत उत्सव आसता. आरती, भजनां, किर्तनां, तरगां देवळांनी आसता.
गोंयच्या घरांनी ह्या दिसा जेवणाचो पंच पक्वांन्नाचो बेत आसता. कांय घरांनी कन्येचें पुजन करतात. दुसऱ्या घरांतले चली भुरग्याक आपोवन हाडून ताचे पांय धुतात. ताच्या कपलाक लावन देवीची कशी ताची पुजा करता. गोडशें खावपाक दिता आनी ताका भेटवस्तूय दितात. चलयेक देवीचें रुप मानून सगळीं घरचीं ताचे पायांक हात लावन पायां पडतात आनी आशिर्वाद घेतात. कुळदेवी जांव गांवची देवीची ह्या दिसा सवाशिणी व्हट भरतात. गोंयचो खाशेलो दसरो म्हणजे पेडणचो दसरो, पूण तो विजयदसमी मनय नासताना कोजागरी पुनवे दिसा मनयतात. विजयादसम ल्हान प्रमाणांत मनयतात. पेडणची पुनव म्हूण हो उत्सव गोंयभर फामाद आसा.
प्रीता परब
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
