भांगरभूंय | प्रतिनिधी
इकरा म्हयने हो गांव उदका पोंदां उरता आनी एकूच म्हयनो उदक सुकिल्ले उरता तेन्ना दिसता. मे च्या निमण्या दिसांनी उदकाची पातळी कमी जाता. कुर्डी गांव उदका सकयल येवप आनी परत दिसप हो नित्यक्रम फाटल्या चाळीस वर्सां सावन चालूच आसा.
गोंयचीं थळां
सांगें तालुक्यांत सैम सासाय भरभरुन रकता. धरण, गार्डन, घसघशे, दोंगर, शेतां- भाटां- कुळागरां, झरी- न्हंयो आनी हेर पर्यटन थळांची गिरेस्तकाय सांगेकारांक लाभल्या. परमेश्वरान हो सैम समेस्त सांगेकारांक तशेंच गोंयकारांक सुखदिणें अजापच कशें रचून दवरलां. ह्या सैमाची निर्मणी करपी शिल्पकारान हांगा दर एकल्या पर्यटकांक सुख- आनंद दिवचे खातीर सैमाची मांडावळ केल्या. सांगें तालुक्याचें दरेक थळ पर्यटकांक भुरळ घालता. सुखदिणी जीण जगपाक उमेद दिता. सांगेच्या हेर थळा मधलें ‘कुर्डी’. सैमाचें वरदान लाभिल्लो हो गांव तर सगळ्याच पर्यटकांक आनंद दिता. कुर्डी हो गांव पयलीं सावन खुब फामाद. शेतकारांचो आनी कश्टकऱ्यांचो हो गांव. सगळ्या समाजाच्या लोकांच्या एकवटाचो हो गांव. ह्या गांवांत मुख्य पीक म्हणल्यार ऊस, पणस, आंबे आनी हेर पिकावळ. पुण जेन्ना साळावली धरणाची संकल्पना आयली तेन्ना मात सगळोच गांव विस्कळीत जालो. 640 कुटुंबां परकीं जालीं. लोक आपलो संवसार, तशेंच जे भुंयेन जीणभर खूब कितें दिलें, ते भुंयेक निमणो नमस्कार करुन गांव सोडून गेले.
कुर्डेंत अठरा गांवचो आस्पाव आशिल्लो. तातूंत श्रीस्थळ, चिलवण, देवाबाग, व्हडलें मळ, शिरमड्डी, काऱ्यांमळ, तळसाय, वालीधोना, उनंदा, आतरेमळ, जायमळो, ताका, दुनेमळ, गाळये, हातूणे, तुळस्थळ, कामन्ना, आंगडी, शेतोड, मधलेंमळ. तशेंच साळावली शिरगाळ, माडेल आनी कुरपे सतरकारवाडो हे सगळेच गांव पूर्णपणान उदकापोंदा गेले. कुर्डी हें पंचायतन म्हणून नामनेचें आशिल्ले. भितर श्री सोमेश्वराचें देऊळ, श्री रवळनाथ, श्री बेताळ, श्री भगवती, श्री सांतेरी, श्री पुरीस, तशेंच जायमळ हांगां श्री वाटोळे, देवबाग हांगा श्री महालक्ष्मी, तळसाय श्री महादेव , आंगडी गावांत पिराचो दर्गो, तशेंच कुर्डीत कपेल अशी तीनूय समाजाचीं श्रद्धास्थानां आशिल्लीं.
श्री सोमेश्वराचें देऊळ हें मुख्य. त्या देवळांत महाशिवरात्री, चैत्र पौर्णिमा, दसरो, शिगमो उमेदीन मनयताले. कामना आनी तळसाय गांवांत पारंपरीक शिगमो मनयताले. ह्या गांवांत पांच प्राथमिक शाळा तशेंच सिक्रेट हार्ट ऑफ जिजस हायस्कूल आशिल्लें. तशेंच पुलीस स्टेशन, सवाय धान्य दुकान, चार हाॅटेलां, रानां खात्याचें कार्यालय, भलायकी सेंटर, पोस्ट ऑफिस आनी पुर्तुगीजांचें डाक (घर) आसलें. थंयच्यान तांचो कारभार चलतालो. रोजगार उपलब्ध करून दिवपी खणी आशिल्ल्यो. गांवा भितर आंगडी हांगा भोसले बांद आशिल्लो. त्या बांदाच्या उदका पासून 80 टक्के शेतकार पिकावळ काडटाले.
गावांत नळ आनी वीज नाशिल्ली. गांवचे लोक बांय वा न्हंयेचें व्हांवतें उदक पिवपा खातीर वापरताले. वीज नासली तरी पॅत्रोलाच्या दिव्याच्या आदारान भुरगे शिकले आनी व्हड जालें. 1971 सालांत आदले मुख्यमंत्री भाऊसायब बांदोडकार हांचे संकल्पनेंतल्यान साळावले धरण जावचें, जेणे करुन दक्षीण गोंयांत उदक मेळचें ह्या हावेसान धरण कशें बांदपाक मेळटलें, हाचो सर्व्हे केलो. धरण म्हळ्यार कितें हें गांवच्या लोकांक खबरच नाशिल्लें. जे वेळार सर्व्हे करपाक गेल्ल्या सर्वेयरानी लोकांक सांगलें, धरण बांदतात तेन्ना तुमचे सगळे गांव बुडटले. ते वेळार सरकारान तांकां विचारलें, तुमकां जमीन जाय? घर जाय काय पयशे जाय. ते वेळार लोकांनी कांयच नाका म्हणून सांगलें. वसयल्ली जमीन लोक सोडपाक तयार नाशिल्ले. लोकांचो स्थलांतराक विरोध आशिल्लो. तें पळोवन सरकारान धरणा खातीर उदक फुगोवपाक सुरवात केली.
जेन्ना उदक गांवांत पावले ते वेळार लोकांक स्थलांतर करचे पडलें. 1983 सालांत थोड्या कुटूंबाक वालकिनी स्थलांतर केलें आनी 1984/ 85 सालांत उरिल्ल्या लोकांक वाडे हांगा स्थलांतर केले.अजूनय कांय कुटूबा मेळनात. तीं दुसरे कडेन गेल्या आसतलीं. लोक स्थलांतर जालेच, पुण कुर्डेचो वाठार मात, पर्यटकांक खातीर आकर्शण थारलो. महासागरा सारको आकर्शक दिसपी हो गांव सैम सुख दिता. इकरा म्हयने हो गांव उदका पोंदां उरता आनी एकूच म्हयनो उदक सुकिल्ले उरता तेन्ना दिसता. मे च्या निमण्या दिसांनी उदकाची पातळी कमी जाता. कुर्डी गांव उदका सकयल येवप आनी परत दिसप हो नित्यक्रम फाटल्या चाळीस वर्सां सावन चालूच आसा. पुण हालीं 10/ 12 वर्सांत कुर्डी गांवाक बरेंच म्हत्व आयलां.
लोकांची भावना थंय आशिल्ल्यान मे च्या तिसऱ्या सप्तकांत श्री सोमेश्वराची जात्रा जाता, कपेलाचें फेस्त जाता. सात/ आठ हजार लोक ते दिसा दर्शनाक येतात. उदक सुकले उपरांत गांवची पुरातन निशाणी, दोळे दिपकावपी कांय आकृती, सुंदर असो सैमदेखावो पळोवन पर्यटक आनंद घेता आनी वतना सगळ्यांचेच मन भरुन व्हांवता.
– संदीप पुंडलीक मापारी
96731 71992
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
